Mugabe die opstapt? Lijkt te mooi om waar te zijn

Door Syp Wynia

De Zimbabwaanse president Robert Mugabe heeft de afgelopen tien jaar zulke heftige dingen gedaan om zich vast te klampen aan de macht, dat het bijna onvoorstelbaar is dat hij nu zijn verlies toegeeft

René van Rijckevorsel

Is na 28 jaar eindelijk het einde van het tijdperk-Mugabe aangebroken? Het is bijna te mooi om waar te zijn. Veel tekenen wijzen erop dat de 84-jarige president van Zimbabwe de verkiezingen van afgelopen zaterdag dik heeft verloren. Volgens niet-officiële waarnemers (officiële werden niet toegelaten) zou Robert Mugabes rivaal, oud-vakbondsleider Morgan Tsvangirai, in de steden 55 procent van de stemmen hebben gehaald, tegen 36 procent voor Mugabe (en 9 procent voor de derde kandidaat, oud-minister van Financiën Simba Makoni). Het leger zou inmiddels Mugabe ervan proberen te overtuigen dat hij beter kan opstappen.

Trucs
Maar de officiële resultaten lieten maandagochtend nog op zich wachten. Eigenlijk had de uitslag al zaterdagavond bekend moet worden. Probeert Mugabe alsnog de resultaten naar zijn hand te zetten? Als de trucs die hij voor de verkiezingen uithaalde (een gratis terreinauto voor alle stamoudsten) niet werkten, moet de uitslag kennelijk maar worden gemanipuleerd, zo vrezen velen.

De partij van Tsvangirai heeft zondag al de overwinning geclaimd en Tsvangirai tot nieuwe president uitgeroepen. Een woordvoerder van Mugabe zei daarop: 'Dat is een staatsgreep en we weten allemaal hoe we moeten omgaan met staatsgrepen.'

Uitgewoond
Zimbabwe is uitgewoond door Mugabe en zijn kliek, dat is bekend. Hij heeft de blanke boeren het land uitgejaagd, die de economie draaiende hielden. De inflatie bedraagt 100.000 procent, en slechts een op de vijf Zimbabwanen heeft nog een betaalde baan. Vooral in de steden, waar de mensen geen akkertjes hebben om maïs te verbouwen, is de wanhoop groot en zijn de winkelschappen leeg.

Toch is het maar de vraag of die wanhoop, mocht Mugabe zijn machtspositie niet opgeven, zal leiden tot gewelddadigheden. Anders dan in Kenia speelt de etnische component in Zimbabwe nauwelijks een rol. Er zijn twee dominante bevolkingsgroepen, de Shona (85 procent) en de Ndebele (15 procent), die elkaar inmiddels vooral vinden in hun afkeer van Mugabe.

Een uitweg voor Mugabe kan zijn om Tsvangirai wel een beetje te laten winnen, maar niet met een absolute meederheid. Dan moeten er namelijk opnieuw verkiezingen worden gehouden, binnen drie weken (een 'run-off'). Mugabe zal die strohalm graag aanvatten. Hij heeft zeker de afgelopen tien jaar wel heftiger dingen gedaan om zich vast te klampen aan de macht. 

RTL Nieuws/ Eerste uitslagen verkiezingen Zimbabwe