Verdonk heeft helemaal geen gek verhaal

zaterdag 12 april 2008 11:40

Rita Verdonk heeft niet eens zo'n gek verhaal. Haar beweging Trots op Nederland is een protest tegen de Nederlandse politieke cultuur, maar of Verdonk en haar partij een alternatief vormen, valt nog te bezien

Syp Wynia

Rita Verdonk heeft eindelijk uiteengezet waar ze op afkoerst. De kern van haar verhaal luidt dat Nederland genoeg heeft van de politieke correctheid op het gebied van immigratie, integratie en misdaad. Ze staat voor de in eeuwen opgebouwde vrijheden en heeft er genoeg van dat Nederlandse tradities moeten opschuiven onder druk van opdringerige minderheden.

Ze staat voor de rechten van vrouwen en homo's, en het recht om op zondag boodschappen te doen. Verdonk kiest voor zelfvertrouwen in plaats van de nederigheid waarvan ze het kabinet-Balkenende beticht in de kwestie van de Fitna-film van Geert Wilders. Ze ziet tweederde van de ontwikkelingshulp liever in Nederland zelf besteed. Ze is tegen een overmaat aan regels, maar de regels die er zijn, moeten worden gehandhaafd.

Volkse protestbeweging
Dat is helemaal geen gek verhaal. De gemakzuchtige kritiek om het optreden en de voornemens van Verdonk als nationalistisch en populistisch af te doen, zegt minstens evenveel over de critici als over Verdonk. Ze heeft gelijk, als ze zegt dat een cultuurrelativistische beweging al snel geneigd is Nederlandse verworvenheden in te ruilen voor gewoonten die moeilijk als vooruitgang kunnen worden opgevat. Ze heeft gelijk, als ze zegt dat de Nederlandse politieke cultuur gesloten en regentesk van aard is.

De Rita-beweging heeft alles in zich van een volkse protestbeweging tegen de aanhoudende inertie van 'Den Haag'. Peilingen getuigen van een royale aanhang van burgers die er vertrouwen in hebben dat Verdonk kan inbreken in het Haagse bestel. Dat moeten vooral de partijen die Nederland sinds de Tweede Wereldoorlog hebben geregeerd zich aanrekenen.

Of het wel zo nieuw is wat Verdonk wil, is een andere zaak. Elementen uit wat zij bepleit, zijn eerder naar voren gebracht door de VVD, de partij die haar uitstootte, door D66 en de PvdA. Andere elementen zouden zo uit het programma van Geert Wilders' Partij voor de Vrijheid kunnen komen.

Niet consistent
Wél problematisch is de samenhang in Rita's gedachtengoed. Zo zit er spanning tussen haar pleidooien voor krachtig staatsingrijpen en haar pleidooi voor een bescheiden opstelling van de staat. Dat wringt, omdat de kern van de politiek zo ongeveer bestaat uit de vraag of de overheid zich verregaand met de burgers moet bemoeien, en hoe.

Of dat de burgers zichzelf, met hun eigen geld, goeddeels kunnen redden. Rita Verdonk blinkt toch al niet altijd uit in consistentie. Twee jaar geleden voorzag ze het einde van de aftrek van de hypotheekrente, nu staat ze pal voor het behoud ervan. Anderhalf jaar geleden wilde ze nog gastarbeiders uit Afrika en Azië halen, wat nogal contrasteert met haar huidige lijn.

Vooralsnog toont de steun voor Rita Verdonk vooral het aanhoudende gebrek aan vertrouwen in de traditionele partijen aan. Of zij en haar beweging zelf een alternatief vormen, valt vooralsnog te bezien.

Door Brenda Peeters