Verpakkingstaks levert nauwelijks milieuwinst op

Door Carla Joosten

Verpakkingstaks moet leiden tot kleinere afvalberg, maar ook tot lagere afvalstoffenheffing. Dat gelooft niemand

Carla Joosten

Ze zijn zo handig die verpakte maaltijden bij de supermarkt, maar een plastic dat er om heen zit. Typisch bakjes om hergebruikt te kunnen worden. Toch belanden ze allemaal in het vuilnis.

Dat er iets moet gebeuren met verpakkingsafval, zal iedere consument helder zijn. De bergen die we verbruiken staan in schril contrast met alle grote woorden die aan het milieu gewijd worden.

Akkoord
Augustus vorig jaar was het dan ook zo ver. PvdA-minister Jacqueline Cramer (Ruimte en Milieu) sloot een akkoord met het bedrijfsleven en de gemeenten over gescheiden inzameling van verpakkingen en recycling ervan.

De minister, volgens velen een politieke brekebeen, klaarde daarmee binnen een half jaar een klus waaraan haar voorganger, de CDA’er Pieter van Geel, jarenlang vruchteloos had gewerkt.

Kern van het akkoord: het bedrijfsleven betaalt verpakkingsbelasting en de opbrengst gaat voor de helft naar een Afvalfonds, waaruit gemeenten geld krijgen voor de inzameling en verwerking van het afval, en de andere helft naar de schatkist.

Het akkoord moet ertoe leiden dat niet langer 20, maar 42 procent van het afval wordt gerecycled.

Prijsverhoging
De supermarkten lieten vorig jaar al meteen weten dat de verpakkingstaks voor rekening van de consument kwam en dat de prijzen met een procent omhoog zouden gaan.

Inmiddels is het zover. Regeringspartij CDA wordt ook wakker en klaagt nu – driekwart jaar na dato – over die prijsstijging. Toch zit er wel iets in dat protest want het is wel opmerkelijk dat doorberekening van de verpakkingstaks leidt tot een prijsstijging van precies een procent.

Een dergelijk rond getal riekt naar afspraken tussen de supermarkten. Hier ligt een mooie klus voor de mededingingsautoriteit.

Belasting
VVD-leider Mark Rutte klaagt dat de helft van de opbrengst van de verpakkingsbelasting naar de schatkist gaat. Dat moge zo zijn, maar die opbrengst gaat naar verlaging van de werkgeversbelasting op arbeid.

Misschien niet fraai, maar verlaging van de werkgeverstarieven was ook een wens van oppositiepartij VVD.

Uiteindelijk moet de verpakkingstaks leiden tot meer hergebruik van afval en verlaging van de afvalberg. Of dat gaat lukken, moet nog maar blijken. Als het afval straks allemaal naar China gaat om te worden verwerkt, valt de milieuwinst bar tegen.

Er zit nog een kant aan deze taks. Het vuilnis van de huishoudens zal straks minder plastic bevatten. De ophaalkosten van dit vuilnis dalen dus. Het is aan gemeenteraden om ervoor te zorgen dat de afvalstoffenheffing, die elk huishouden betaalt, omlaag gaat. Maar daar geloof niemand in.