Dankzij Zwitser loopt EURO 08 als een trein

maandag 9 juni 2008 16:44

Benedikt Weibel is namens de Zwitserse regering belast met de organisatie van het EK Voetbal. Hij rekende al af met de kantons en de directe democratie. Nu hopen dat de terreurdreigingen inderdaad 'diffuus' blijven.

Benedikt Weibel, de machinist van het EK in Zwitserland

Tot 2006 was Benedikt Weibel (61) directeur van de Zwitserse Spoorwegen. Vanwege zijn goede contacten met de vakbonden stond hij bekend als ‘de rode baas’.

Nu leidt de populaire Weibel voor de Zwitserse regering de operatie EURO 08 in Zwitserland.

Bijna anderhalf jaar is hij bezig geweest om een 'projectstructuur' tussen op te zetten tussen de voetbalsteden, de Zwitserse kantons, het buurland Oostenrijk, tussen UEFA en FIFA en de Zwitserse regering. Dat is niet niks, voor partijen die normaal nauwelijks met elkaar praten.

Voetbalfans
Al deze partijen moeten gezamenlijk de gunst van de voetbalfans winnen. Weibel wordt geacht de 15 wedstrijden in Zwitserland en alles eromheen feilloos te organiseren. Het moet één groot voetbalfeest worden.

Als alles goed gaat, moeten de Zwitsers straks minstens zo populair zijn als de Duitsers na het WK van 2006. Dat is de opdracht.

Om dat te bereiken kreeg Weibel een budget van ruim 100 miljoen euro.

Beren
In een land waar directe democratie heerst, zijn er talloze beren op de weg. Elk moment kan een kanton, stad of een meederheid van de burgers een plan van de regering onderuit halen.

Zeker bij megaprojecten als het EK, waartegen de regering al in 2002 ja zei, kan er van alles misgaan. Een volksreferendum had de begroting achteraf kunnen afwijzen. Gelukkig kent Weibel het klappen van de zweep. Hij kan partijen aan zich binden.

Rivaliteit met de van nature veel hartelijker Oostenrijkers is er nauwelijks, zegt Weibel. Hoewel er wel een inhaalslag geleverd moet worden. In 2004 deed McKinsey een onderzoek naar het imago van Zwitserland en Oostenrijk als toeristenbestemming: 71 procent zag Oostenrijk als vakantiebestemming bij uitstek, voor Zwitserland was dat maar 58 procent.

Dat cijfer moet hoger. Ook dat is een van Weibels targets.

Grensformaliteiten
Het staat de samenwerking tussen de Alpenlanden niet in de weg. Het was een uitdaging om regelingen te treffen voor een EU-land en een land buiten de Unie. Het verstrekken van EK-visa, iets wat Oostenrijk voor beide landen regelt, en het verkeer tussen een Schengen-land en een land buiten de Schengenzone, gaven bijvoorbeeld problemen.

Dagelijks gaan zware televisiewagens met volledige satellietuitrustingen tussen Oostenrijk en Zwitserland heen en weer. Grensformaliteiten zijn dan niet welkom.

Weibel zelf pendelt straks tijdens de wedstrijden in Zwitserland van de ene stad naar de andere. Hij wil niet alleen de stadions, maar ook de speciaal ingerichte ‘fanzones’ en openbare viewing stadions voortdurend controleren. Hij weet hoe belangrijk de steden zijn voor het welslagen van de operatie. Zij moeten de mensenmassa’s verwerken. Voor de wedstrijden zelf heeft hij geen tijd. Hij wordt afgerekend op zijn projectmanagement, niet op het EK zelf.

Portugal 2004
Dit EK heeft een totaal andere dimensie dan dat in Portugal 2004. Toen waren de wedstrijden niet uitverkocht. Nu is er zo’n run op de kaarten, dat de woekerprijzen recordhoogtes hebben bereikt. Als alle Duitsers de tickets die ze besteld hebben, ook hadden gekregen, waren er alleen al 875.000 Duitsers op EURO 08 geweest.

De veiligheid vraagt de grootste aandacht. De terreurdreigingen op islamitische websites noemt Weibel ‘diffuse bedreigingen’. Ze worden serieus genomen, en de veiligheidsmaatregelen zijn versterkt. Maar concrete aanwijzingen voor aanslagen zijn er niet. Wel hebben de verkeersleiders in Bern een andere kleur veiligheidsjack moeten aanschaffen, grapt Weibel. Bij zoveel Oranje op straat vallen ze niet meer op.

in Zürich

Door Syp Wynia