Hogere btw niet nodig als Bos uitgaven schrapt

Door Syp Wynia

Het kabinet kan de btw-verhoging per 1 januari probleemloos schrappen als het mes maar wordt gezet in de oplopende overheidsuitgaven. Als het kabinet dat nalaat is het zelf verantwoordelijk voor koopkrachtverlies

Syp Wynia

Jan Peter Balkenende (CDA), Wouter Bos (PvdA) en André Rouvoet (ChristenUnie) hebben een probleem. Hun kabinet begon begin vorig jaar met economische voorspoed en ze dachten dat het zo zou blijven. Daarom dachten ze de lasten probleemloos te kunnen verhogen, waarna er na enkele jaren – met de volgende verkiezingen in zicht - weer wat lucht aan de burgers kon worden gegeven.

Gebakken peren
In werkelijkheid zakt de economische groei nu vrij snel in, terwijl de prijzen in hoog tempo oplopen. En nu zit het kabinet met de gebakken peren. Niet zozeer omdat de staat in financiële problemen is gekomen, want de hoge olieprijzen zorgen voor hoge gasinkomsten. Nee, het grootste probleem is de inflatie. Een deel van die geldontwaarding wordt geïmporteerd - onder meer door de duurdere olie -, een ander deel is het gevolg van de krappe arbeidsmarkt die de lonen opdrijft en een derde oorzaak is het kabinet zelf, dat de lasten opdrijft om extra uitgaven te kunnen doen.

Als de prijzen toch al stijgen en de lonen worden uitgehold valt het logischerwijs niet in goede aarde als het kabinet de kosten van het levensonderhoud zelf verder opdrijft. En dat doet het kabinet wel, met hogere accijnzen en hoge milieubelastingen en nieuwe fenomenen zoals de vliegtaks. En dan komt er volgens plan per 1 januari ook nog eens verhoging van de btw bij, van 19 naar 20 procent.

Dat levert de staat ongeveer 2 miljard euro op, maar kan de prijzen ook gauw een half procentje extra laten stijgen en daarmee de koopkracht verder ondermijnen.

Belastingverlaging
Op zich is zo’n hogere btw niet eens zo’n slecht idee, als die maar gepaard gaat met een minstens zo grote verlaging van de belasting op werken. Iets in die richting wil het kabinet ook, zij het via een niet zo logische route, namelijk door de ww-premie voor werknemers terug te brengen tot nul. Dat klinkt aardig, maar is toch een beetje een uitruil tussen appels en peren. Een substantieel lagere loonbelasting zou veel beter zijn.

De druk op het kabinet om de btw-verhoging te laten vallen neemt omdertussen toe, want die draagt bij tot de brede impopulariteit van het kabinet. Eerst zei Bos dat hij er niet van kon afzien, omdat hij de extra miljarden niet kon missen. Nu schijnt hij toch in te zijn voor uitstel met een jaar, waarbij de vraag zich opdringtn waar hij die miljarden vandaan haalt.

Het beste zou natuurlijk zijn om het helemaal af te zien van de btw-verhoging en die te compenseren met lagere uitgaven. Maar dat zal wel niet, want daarvoor hecht dit kabinet te veel aan de extra uitgaven voor prachtwijken, ontwikkelingshulp en andere hobby’s van deze coalitie. Het kabinet verhoogt de collectieve uitgaven deze kabinetsperiode met 7 miljard euro. De hogere btw is helemaal niet nodig als er eens wat oude en nieuwe uitgaven worden geschrapt.