Westerse nachtmerrie dreigt op de Kaukasus

zaterdag 9 augustus 2008 14:27

Nu Tbilisi heeft besloten tot een grootschalige confrontatie met Rusland is onderhandelen enige oplossing. Want mocht het snel escalerende conflict uitlopen in een open oorlog op de Kaukasus dan raken alle partijen verstrikt in een heuse nachtmerrie.

Russische militairen op weg naar Zuid-Ossetië

Het voortdurende Russische gestook in de opstandige Georgische provincies Abchazië en Zuid-Ossetië is de Georgiërs al jaren een doorn in het oog. Volgens de autoriteiten in Tbilisi hebben deze twee afvallige deelrepublieken zich feitelijk van Georgië kunnen afscheiden dankzij de openlijke - ook militaire - steun van het Kremlin.

De Georgische president Michail Saakasjvili, die de reputatie heeft van een heethoofd, heeft het herstel van de territoriale integriteit van zijn land tot een van zijn prioriteiten gemaakt.
Volgens Saakasjvili  komt zijn besluit om juist nu in te grijpen in Zuid-Ossetië voort uit een reeks van recente provocaties door Ossetische rebellen, in samenwerking met de Russen.

Kruitvat
Moskou beschouwt de Osseten historisch als trouwe bondgenoten in een hoogst explosieve regio waar eeuwenoude, tribale vetes en loyaliteiten nog altijd de onderlinge verhoudingen bepalen.

Uitgerekend in dit kruitvat – met het instabiele Tsjetsjenië naast de deur – stuiten Russische en westerse belangen op elkaar: niet ver van de plek waar Russen en Georgiërs sinds deze week slag leveren liggen de omvangrijke olievoorraden van de Kaspische Zee. Georgië is in het machtsspel om schaarser wordende energie een belangrijke schakel naar westerse markten.

Koude kermis
Het kleine Georgië, dat een getormenteerde geschiedenis heeft met de grote Russische broer, krijgt veel sympathie uit het Westen. De in de Verenigde Staten opgeleide en vloeiend Engels sprekende Saakasjvili (getrouwd met de Nederlandse Sandra Roelofs) beantwoordt veel meer aan het beeld van een 'beschaafd politicus' dan de voormalige KGB’ers die onder Vladimir Poetin en Dmitri Medvedev bezit hebben genomen van het Kremlin.

Maar mocht Saakasjvili op concrete westerse steun rekenen, dan zal hij van een koude kermis thuis komen. Niet voor niks koesteren Frankrijk en Duitsland ernstige bezwaren tegen een mogelijk NAVO-lidmaatschap van Georgië en Oekraïne.

Confrontatie
Vooral Duitsland beseft hoezeer het afhankelijk is van Russisch gas en olie. Voormalig bondskanselier Gerhard Schröder (SPD), een goede vriend van Poetin, aanvaardde na zijn politieke loopbaan zelfs een belangrijke positie in de Russische energiesector.

Nu Tbilisi heeft besloten tot een grootschalige confrontatie met Rusland, krijgt een argument van Moskou meer urgentie: als de belegerde Zuid-Osseten zich bij hun broeders en zusters in het Russische Noord-Ossetië willen voegen, moet dit mogelijk zijn. Wat de Verenigde Staten en veel Europese landen in Kosovo hebben mogelijk gemaakt,  moet - volgens het Kremlin - ook gelden voor de regio Zuid- en Noord-Ossetië.

De enige oplossing om uit dit dilemma te geraken is: onderhandelen. Want mocht het snel escalerende conflict uitlopen in een open oorlog op de Kaukasus dan raken alle partijen verstrikt in een heuse nachtmerrie.

Door Wierd Duk