Is sparen nog wel safe?

dinsdag 4 november 2008 14:11

Banken verkeren massaal in zwaar weer. Wat gebeurt er met uw geld bij een faillissement? En hoe zit dat bij buitenlandse banken?

Is sparen nu gunstiger dan beleggen in aandelen?

Door de kelderende beurskoersen is beleggen in aandelen niet bepaald lucratief meer. Eén van de zeer schaarse manieren om geld nog een beetje te laten renderen, is sparen. Rentetarieven van 5 procent zijn – vooral bij buitenlandse banken – geen uitzondering. Maar hoe veilig is sparen nog, nu meerdere banken ten onder dreigen te gaan?

Valt een bank om, dan kunnen spaarders een beroep doen op het zogeheten depositogarantiestelsel. Bij een faillissement garandeert toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) tegoeden op spaar- en lopende rekeningen sinds vorige week tot een bedrag van 100.000 euro per persoon per bank, ongeacht het aantal rekeningen. Tot 7 oktober omvatte de garantie nog maximaal 38.000 euro.

Rentestunter
Alle banken met een vergunning van DNB vallen onder het garantiestelsel. Naast de banken van Nederlandse origine hebben nagenoeg alle buitenlandse banken die hier actief zijn zo’n vergunning. Wie zijn geld heeft ondergebracht bij bijvoorbeeld een Turkse rentestunter, kan bij een faillissement dus bij DNB terecht.

Dat geldt niet voor klanten van het IJslandse Icesave en het Belgische Argenta – de enige twee uitzonderingen. De eerste 20.887 euro zouden Icesave-klanten moeten halen bij de IJslandse centrale bank, maar vorige week werd bekend dat DNB ook voor Icesave-klanten de volledige 100.000 euro garandeert. Klanten van Argenta moeten al hun geld in België claimen. Ook de Belgische centrale bank garandeert tegoeden tot 100.000 euro per persoon per bank.

Beperkingen
Ook wie zijn geld bij DNB kan opeisen, moet rekening houden met een paar vervelende beperkingen. Om te beginnen geldt de garantie per persoon per bank, en niet per rekening. Wie meer dan 100.000 euro aan spaargeld heeft, doet er dus goed aan om dat over meerdere banken te spreiden.

Bovendien worden schulden en spaargeld bij dezelfde bank bij een faillissement met elkaar verrekend. Het spaarsaldo is dan tot 100.000 euro gedekt – het meerdere raken spaarders kwijt.

Dat schulden en tegoeden worden verrekend, is vooral vervelend voor huizenbezitters. Doordat hun hypotheekschuld dan wordt verkleind, wordt hun mogelijkheid om hypotheekrente af te trekken beperkt.

Bovendien groeit de overwaarde als de schuld slinkt. Dat is nadelig bij de aankoop van een nieuwe woning omdat dan de bijleenregeling van toepassing is. Alleen de rente over het deel van de lening boven de overwaarde van de oude woning is dan nog aftrekbaar.

Ramp
Hoewel de naam anders doet vermoeden, zijn tegoeden binnen bijvoorbeeld spaarhypotheken vaak niet gedekt. In de meeste spaarhypotheken is het spaargedeelte gekoppeld aan een verzekering, en die valt niet onder het garantiestelsel. Bij een faillissement van de instelling waar de hypotheek is afgesloten, kan de ingelegde spaarpremie in het ergste geval dus in rook opgaan: een ramp voor huizenbezitters.

Waarschijnlijk zal het zover niet komen: DNB probeert de kans dat banken en verzekeraars failliet gaan zo veel mogelijk te beperken, en zal erop aansturen dat lopende hypotheken en verzekeringen tijdig worden doorverkocht. In dat geval blijft de spaarpremie gewoon staan.

Door Jorien Apperloo