Film Jami: heeft regering wel geleerd van Fitna?

maandag 1 december 2008 09:30

Moslim roept op tot boycot vanwege Wilders' Fitna

Het dreigingniveau is nog steeds substantieel. Maar de redenen hiervoor zijn vaag en onduidelijk. En dit voedt de geruchten omtrent de groei van jihadistische netwerken in Nederland of de Europese jihadistische dreiging gericht op Nederland.

Het is niet onbegrijpelijk dat  de staat niet  precies kan uitleggen, waar die dreiging vandaan komt. Het gaat hier misschien om lopende onderzoeken. Hoe dan ook is er sprake van een ernstige dreiging.

Fouten
Rond de verschijning van de film van Kamerlid Geert Wilders heeft de regering onvergeeflijke fouten gemaakt. Hier en elders heb ik indertijd deze fouten opgesomd en geanalyseerd.

Kort gezegd kwam het hier op neer: de regering speelde de rol van een klokkenluider waardoor alle jihadisten wereldwijd in een vroeg stadium op de hoogte werden gebracht van de komst van een kritische film over de koran. Daarbij gaf de politiek zelf reeds kwalificaties, zoals anti-islam, anti-koran, anti-moslims, die de gemoederen in de islamitische landen in beroering konden brengen.

Bovendien wekte de regering de schijn alsof ze bereid zou zijn om de film, voorafgaand aan de vertoning, te verbieden. Dit wekte weer een onvervulbare verwachting bij de jihadisten op. Al bij al ging het om een film die niemand had gezien.

Andersdenkenden
Nu doet de regering het kalmer en rustiger ten aanzien van de film van Ehsan Jami. We horen geen politieke reacties van de zijde van het kabinet en ook geen onheilspellende voorspellingen. Hopelijk mogen we hieruit concluderen dat de regering een en ander heeft geleerd van haar eerdere fouten. Maar het neemt niet weg dat er maatregelen moeten worden genomen.

Ten eerste moeten de Inlichtingen- en veiligheidsdiensten de film van Ehsan Jami zien. Daarvoor moeten deze diensten in onderhandelingen treden met Jami. Hij is immers niet verplicht om aan dit verzoek gehoor te geven. Sinds Fitna vertouwen de meeste andersdenkenden de regering niet.

Dat was ook de reden dat Wilders zijn film niet aan die diensten wilde tonen. Immers, hij vroeg om een garantie dat ze daarna de film niet zouden gaan verbieden. Die kreeg hij niet.

Geheim
Ten tweede moet de regering langzamerhand een aantal specifieke veiligheidsmaatregelen nemen, die juist geheim moeten blijven. Want de openbaring ervan zou toch neerkomen op een kwalificatie door de overheid. Wanneer een staat zelf een film als anti-islam kwalificeert, dan is het begrijpelijk dat radicale imams de gelovigen oproepen tot enige vorm van strijd tegen Nederland.

Niet alleen de veiligheidsdiensten maar ook de vertegenwoordigers van het ministerie van Buitenlandse Zaken moeten deze film gaan bekijken. Daarna zijn ze pas in staat om op een evenwichtige wijze diplomatieke gesprekken te beginnen met sommige islamitische landen.

Hoe kritisch is de film? In welke mate is deze film, vanuit het perspectief van de moslimsfundamentalisten, beledigend? Zou de gematigde moslim dezelfde opvattingen delen?  Deze en andere vragen zijn van cruciaal belang voor het op touw zetten van een diplomatieke strategie.

Zelfcensuur
Ten derde moet de regering, indien er onrust wordt verwacht, met de Europese Unie een gezamenlijke lijn proberen te trekken ter verdediging van Nederland en het principe van de vrijheid van meningsuiting. Hier is timing van essentieel belang: niet te vroeg en ook niet te laat. Met onrust bedoel ik niet de opstand van Nederlandse moslims. Dit gebeurde niet en gaat ook niet gebeuren. Het gaat hier om de mogelijke onrust in sommige islamitische landen.

Ten vierde moeten media deze film aangrijpen om een einde te maken aan zelfcensuur of de schijn ervan rond de islam. De film moeten ze daarom gewoon gaan vertonen.

Dit soort films heeft een actualiteitswaarde. Het publiek wil ook precies weten wat Jami beoogde met zijn film te bereiken. Waarom zou NOVA, of Netwerk, dat niet doen? Misschien moeten ze niet de hele film, maar de essentie ervan gaan tonen.

Dit zou tot een normale atmosfeer kunnen leiden rond dit soort controversiële films. Wat normaal wordt, zou ook op den duur voor verschillende partijen in ons land vanzelfsprekend kunnen worden. Zo kunnen de media een constructieve bijdrage leveren aan een gezonder klimaat rond de islamvraagstukken.

Jihadisme
Ten slotte moet de regering en haar organen hoe dan ook het recht op de vrije meningsuiting van haar burgers verdedigen. Zodra de regering hieraan gaat twijfelen, dan zouden zelfs de nog niet helemaal gehersenspoelde moslims tot de conclusie kunnen komen dat actie tegen de critici van de islam moreel legitiem is.

Ook moeten we niet uit het oog verliezen dat nu, vanwege de aanslagen in Mumbai, het internationale jihadisme in een overwinningsroes verkeert. De aanslag in Mumbai zal door de geradicaliseerde Europese moslims worden gezien als een teken om in actie te komen.

De overheid moet dus gepaste voorzorgmaatregelen nemen. Immers niet Ehsan Jami of een ander individu, maar de Nederlandse overheid is verantwoordelijkheid voor de terreurbestrijding en de nationale veiligheid.
 

Afshin Ellian