Staat moet religieuze kwesties met rust laten

De overheid dient zich zo ver mogelijk te houden van allerlei religieuze kwesties. Maar zij heeft wel een waardevolle culturele taak bij de instandhouding van bijzonder religieus erfgoed

Door Gerry van der List

In het vroegere Norbetrinesseklooster in Breda zit nu een casino

In huiskamers van beschaafde mensen werd afgelopen week ongetwijfeld weer gezucht. De paus vond het namelijk nodig opnieuw uit te leggen dat volgens het Vaticaan de mensheid van homoseksualiteit gered dient te worden.

Een bekend standpunt, dat hij deelt met tal van religieuze leiders. Zoals de deze maand overleden patriarch Alexei II van de Russisch-orthodoxe kerk en alle imams en ayatollahs.

Privé
Deze visie is in strijd met gelukkig inmiddels wijd verbreide ideeën over mensenrechten en over de onwenselijkheid van discriminatie. En bewijst dat religie niet altijd een beschavende werking heeft.

Zij kan leiden tot vervoering, inspireren tot grote naastenliefde en bijdragen aan het persoonlijke geluk. Maar godsdiensten kunnen ook de maatschappelijke verdeeldheid vergroten en tot onverdraagzaamheid aanzetten.

De staat moet zich dan ook zo ver mogelijk houden van religieuze kwesties. Religie is een privé-aangelegenheid. Daar dienen overheidsdienaren zich in hun functie niet mee te bemoeien. Ook niet als ze toevallig burgemeester van Amsterdam zijn.

Esthetisch
Maar er is een uitzondering. Naar verwachting zullen in Nederland de komende tien jaar elke week twee kerken sluiten. Daar zitten prachtige gebouwen tussen, die fraai afsteken bij de nieuwbouw en de eenvormige winkelketens die domineren in dorpen en steden.

Tijdens Kerstmis, en aan het eind van het Jaar van het Religieus Erfgoed, mag weleens stilgestaan worden bij het dreigende verlies van de schoonheid van al die godsdienstige gebouwen.

De overheid heeft hier zeker een waardevolle culturele taak. Over de ethische waarde van kerken mag zij zich geen oordeel aanmatigen. Maar over de esthetische waarde van kerkgebouwen wel.