Leve Darwin, weg met het creationisme

dinsdag 6 januari 2009 14:55

Leve de evolutietheorie van Darwin

Dit jaar is uitgeroepen tot het jaar van Darwin omdat het precies 150 jaar geleden is dat zijn evolutietheorie werd gepubliceerd. Het is mooi dat de media veel aandacht aan Darwin besteden, want over zijn theorie van natuurlijke selectie bestaan veel misverstanden.

Met het oprukken van religies in de samenleving lijkt soms de weerstand tegen zijn idee zelfs te groeien, of wordt evolutie in één adem genoemd met het scheppingsverhaal en andere creationistische sprookjes.

Met als absoluut dieptepunt natuurlijk het besluit van een handvol Amerikaanse scholen om evolutie uit het lesplan te halen en als nationaal dieptepunt een christelijke minister van Onderwijs en Wetenschap (Maria van der Hoeven) die een paar jaar terug een debat voorstelde over evolutie en schepping, met als doel dat ook in de lessen te laten doorsijpelen.

Fakirs
Minister Ronald Plasterk (PvdA), in 2005 nog een onafhankelijk wetenschapper die dus kon zeggen wat hij dacht, reageerde op de enige juiste manier: ‘Straks dienen nog Indiase fakirs zich aan die zeggen dat de zwaartekracht niet bestaat.’

Ik vraag me altijd af hoe het voor hem moet zijn om nu met Van der Hoeven in de ministerraad te zitten. Zeker met een minister-president erbij, die doodleuk beweert dat religie (= dogma en geloof) en wetenschap (= logisch denken, afgaan op bewijs) goed samengaan.

Fossielen
Wat evolutie van alle scheppingsmogelijkheden onderscheidt is dat er voor evolutie overweldigend bewijs bestaat in meerdere vakgebieden. Of het nu gaat om fossielen of ander geologisch bewijs, homologieën (bijvoorbeeld in de vergelijkende anatomie, ontwikkelingsbiologie of op cel/moleculair niveau), de ontwikkeling van levensvormen op zich verspreidende werelddelen, de gevolgen van ecologische veranderingen en zorgvuldig gecontroleerde experimenten, het is in overeenstemming met evolutie. 

Natuurlijk kan de evolutietheorie nog niet alles verklaren, maar zo werkt de voortschrijdende wetenschap nu eenmaal. Met nieuwe inzichten zullen wetenschappers zulke gaten in de theorie dichten, of met aanpassingen komen (of met een nog betere wetenschappelijke verklaring).

Jammer is alleen, dat creationisten door zulke gaten claimen dat evolutie dus fout is, en dat er dus een schepper is. Dan vervang je een theorie die heel veel kan verklaren (evolutie) door een theorie die niets kan verklaren (magie van een Opperwezen). Een denkfout.

Vaak is het andere tegenargument dat evolutie zo immoreel is: als het echt zo werkt, wat heeft het leven dan nog voor zin, het is betekenisloos toeval, en waarom zouden we er dan nog iets aan proberen te verbeteren? Dat is kinderlijk redeneren, want ook als je weet dat sinterklaas niet bestaat kun je aan een surprise nog plezier beleven. Daarbij zijn de wetten van de evolutie niet immoreel maar amoreel: zo werkt het nu eenmaal in de natuur. Hoeft niets te zeggen over hoe mensen zelf de maatschappij inrichten.

Natuurlijk volgen sommige maatschappijen de wet van de sterkste (vooral in mislukte staten), maar hoe goed je als maatschappij je ‘zwakkeren’ onderhoudt, is juist een indicatie van morele ontwikkeling. Je kunt prima beseffen dat er geen magie voor ons bestaan nodig was en toch een ‘goed’ mens zijn, dat heeft niets met elkaar te maken.

Sprookjes
Kortom, Intelligent Design en andere vormen van creationisme horen samen met de sprookjes van de gebroeders Grimm te worden behandeld; evolutie hoort thuis in de biologie.

Als 2008 (alweer) het jaar van de religie was, laat 2009 dan inderdaad eindelijk het jaar van de wetenschap worden.

Sturm und Drang