Stuur geen halfzachte waarnemers naar Gaza!

Kamerdebat over 'disproportioneel' geweld Israël zal weinig om het lijf hebben. Belangrijker is de vraag of Nederlandse militairen die naar Gaza gaan voldoende vrijheid krijgen

Door Eric Vrijsen

Verhagen moet zich verzekeren van steun regeringsfracties

CDA-minister Maxime Verhagen is hartstikke pro-Israël en SP-Kamerlid Harry van Bommel is fervent Hamassupporter. Dat gaat echt niet veranderen als de Tweede Kamer vanmiddag terugkomt van reces om over de Gaza-oorlog te vergaderen. Het is verleidelijk om zo’n Kamerdebat daarom af te doen als een vrijblijvend potje Haags geredetwist.

Een deel van de tijd zal verloren gaan met gekibbel over hoe proportioneel of buitenproportioneel het geweld van Israël was als reactie op de raketbeschietingen door Hamas. Die discussie heeft weinig om het lijf, want de oorlogvoerende partijen trekken zich echt niks aan van een paar Haagse wijsneuzen.

Betrokkenheid
Wel van belang is de vraag naar Nederlandse betrokkenheid bij een staakt-het-vuren. Het kabinet suggereerde begin deze week dat Nederlandse en Deense militairen konden worden ingezet bij de controle aan de grens tussen Gaza en Egypte.

Humanitaire goederen moeten met spoed het noodgebied in, waarbij een Europese vredesmacht dient te verzekeren dat in de vrachtwagens met melkpoeder niet stiekem ook onderdelen voor Qassam-raketten worden gesmokkeld.

Voorzichtiger
In een latere brief aan de Kamer toonde Verhagen zich voorzichtiger. Hij zinspeelde op een monitoring-missie door civiel personeel. Kennelijk vreest hij dat de Tweede Kamer geen militairen wil uitsturen met een robuuste geweldsinstructie.

Als vriend van Israël zou Verhagen dat natuurlijk wél verkiezen: het controleren van de goederenstroom is alleen effectief als de waarnemers behoorlijk bewapend zijn, zodat ze eventuele wapensmokkelaars kunnen inrekenen.

Handlangers
Maar de Tweede Kamer vreest dat Nederlandse militairen zich dan manifesteren als handlangers van Israël. Als de fracties al iets voelen voor het sturen van waarnemers, moet dat onbewapend burgerpersoneel zijn, om een oogje in het zeil te houden.

Het op gang brengen van de humanitaire hulp is nauw verbonden met een staakt-het-vurenregeling. Zolang er wordt gevochten, kun je geen voedsel en medicijnen distribueren. En andersom kun je geen konvooien doorlaten zolang je de wapensmokkel niet effectief aanpakt.

Wat kan Verhagen zijn ambtgenoten in het internationale circuit informeel toezeggen? Tot hoever mag hij gaan van de Tweede Kamer? Verhagen moet dat duidelijk te horen krijgen van de regeringsfracties, die hopelijk zo verstandig zijn militaire waarnemers te sturen met een ruime opdracht. Behalve Hamas, is niemand gebaat bij halfzachte waarnemers die alleen maar met pen en papier overtredingen noteren.