Hoog tijd om Afrika los te koppelen van hulpinfuus

maandag 16 maart 2009 15:18

Wordt het niet eens tijd om Afrikanen serieus te nemen?

Je vraagt je wel eens af of de do-gooders van deze wereld wel eens een krant lezen. Waarschijnlijk niet, want ze hebben het natuurlijk te druk om overal ter wereld zieltjes te redden en armen te helpen.

De PvdA kondigde dit weekend bij het partijcongres dan ook moedig aan geen cent te willen korten op het budget voor ontwikkelingshulp.

Beeldschone vrouw
Eigenlijk is dat nogal beledigend voor iemand als Dambisa Moyo, een intelligente, beeldschone Afrikaanse vrouw, die een boek schreef, Dead Aid, over Afrika en daarover uitgebreid werd geïnterviewd.

Nu eens niet zo’n dikke stakker met twintig zuigelingen en een zwerm vliegen om zich heen en op de achtergrond een vent die crepeert van de aids, het stereotiepe beeld van de Afrikaanse vrouw. Zo zien we ze hier graag. Kunnen we er eens lekker voor gaan zorgen.

Nee, dit was een mooie, goedgeklede en bijzonder moedige mevrouw (jurk van Mouret! Schoenen van Louboutin! Jaloers!) die weet waarover ze het heeft. Maar ja, ze kan evengoed op haar kop gaan staan of een dansje maken – sterker nog, dat kan ze beter doen, kennelijk is dat wat wordt verwacht van een Afrikaanse vrouw – dan een goed gedocumenteerd verhaal houden, want niemand wil het horen.

Ze is natuurlijk lang niet de eerste die zegt: 'Ontwikkelingshulp is een vergif.' Maar zij is wel iemand met recht van spreken.

Hulpverslaving
Dat er al decennia lang neerbuigend geld wordt gegeven aan Afrikaanse landen is een vorm van neo-kolonialisme die zo langzamerhand onsmakelijk wordt. Het is allang duidelijk dat die miljoenen weinig hebben opgeleverd, in de verkeerde zakken zijn gegaan en aan de verkeerde zaken zijn besteed.

Dat ze de ongelijkheid en ellende in veel landen daar alleen maar in stand hebben gehouden. Dat het weinig zin heeft om Afrikanen een goede opleiding te geven als er vervolgens geen werk voor ze is.

De afgelopen zestig jaar is er duizend miljard dollar naar Afrika gegaan en daar is het continent alleen maar armer van geworden. ‘Hulp remt ontwikkeling,’ zegt Moyo. ‘Het werkt contra-productief en creeërt alleen maar extra armoede.’ Zij neemt zelfs het woord hulpverslaving in de mond. Volgens Moyo moeten de Afrikaanse landen het Westen links laten liggen – daar krijgen ze toch geen toegang tot de markten - en zich storten op de grote afzetgebieden van Azië. Lijkt mij heel verstandig.

Zelf doen
De reden van de onophoudelijke stroom geld, goederen en personen naar Afrika is natuurlijk glashelder. Het is dat lekkere gevoel van iets goeds doen. Vandaar ook die flauwekulconcerten van Bob Geldof en Bono. Die zijn alleen goed geweest voor hun reputatie.

Welvaart, al heb je er nog zo hard voor gewerkt, geeft sommige mensen kennelijk een groot schuldgevoel. En het is een diep Christelijk idee, want staat er niet in de bijbel dat je als je twee jassen hebt, er een aan een arme man moet geven?

Alsof het niet veel beter zou zijn als die arme man zelf een jas kon maken of kopen. Daar komt nog eens bij dat het voor de dienstdoende bewindslieden natuurlijk wel top is, want ook minister Bert Koenders doet niks dan de wereld rondreizen. Ging zijn voorganger Agnes van Ardenne niet veertig keer naar Soedan? Nou, dat heeft wat opgeleverd. Het lijkt wel of wij hier het fijn vinden om die Afrikanen een beetje zielig te laten zijn.

Wordt het nu niet eindelijk tijd om die Afrikaanse landen serieus te nemen? Een kind van twee roept al niks anders dan ‘zelf doen’.  Hoogste tijd dat Afrika van het hulpinfuus wordt losgekoppeld en het zelf gaat doen.

Vrouw van de wereld