Europese Unie terecht zuinig bij crisisaanpak

De staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie sloten hun voorjaarstop in Brussel eensgezind af. Ze besloten wel geld opzij te zetten voor noodhulp, maar trokken geen extra miljarden uit voor herstelplannen

Door Carla Joosten

Jan Peter Balkenende en José Manuel Barroso

Crisis of niet, de 27 lidstaten van de Europese Unie slagen er nog altijd in gezamenlijk op te trekken. Dat is een goed teken in deze roerige tijden.

De staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie (EU) deden afgelopen dagen tijdens de voorjaarstop in Brussel wat ze moesten doen, namelijk maatregelen afstemmen, geld uittrekken voor landen die in betalingsproblemen komen en een strategie bepalen voor de Europese inbreng op de G20-top op 2 april in Londen.

Het is goed dat de Europese Raad niet heeft geluisterd naar Amerikaanse oproepen om veel meer geld in de economie te pompen. Eerst maar eens zien of de bestaande herstelplannen aanslaan. De schulden in de diverse lidstaten lopen nu al flink op, ook in Nederland. Belastingbetalers zullen bovendien willen weten of al die bestede miljarden niet in bodemloze putten verdwijnen.

Noodhulp

De Europese leiders besloten wel extra geld opzij te zetten voor noodhulp aan lidstaten die door de financieel-economische crisis in problemen komen. Daarvoor is nu 50 miljard beschikbaar. Dat is niet alleen een kwestie van solidariteit, maar vooral ook van eigenbelang, want westerse banken hebben met name in Centraal en Oost-Europa zoveel leningen uitstaan dat die banken gevaar lopen als landen failliet gaan.

Maar ook buiten de EU is crisisbestrijding nodig. Op 2 april zal in Londen worden besloten de reserves voor crisishulp van het Internationaal Monetair Fonds te verdubbelen tot 500 miljard euro. De EU-leiders stelden een lening van 75 miljard euro beschikbaar. Met deze bijdrage en die van Japan – dat 70 miljard toezegde - is een flink begin gemaakt. In Londen wordt boter bij de vis verwacht van Azië en de Verenigde Staten.

Kruimelwerk

Het enige gemeenschappelijke investeringsplan dat op de top in Brussel werd aanvaard omvat vijf miljard euro voor energieverbindingen en breedbandinternet. Voor Nederland zit er geld bij voor opslag voor kooldioxide en windmolens op zee. Kruimelwerk. Zo niet voor voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie. Die had er zijn ziel en zaligheid in gelegd en kreeg na maanden sjorren eindelijk groen licht.

Werkloosheid 

Tussen alle Brusselse eensgezindheid viel nog weinig optimisme te ontwaren over de economische vooruitzichten. Naar verwachting komen er de komende maanden in de EU 3,5 miljoen werklozen bij. Hieraan kan op Europees niveau weinig worden gedaan, zo werd duidelijk.

Tsjechië, dat dit half jaar het voorzitterschap van de EU vervult, had een extra Europese Raad willen houden over de sociale gevolgen van de crisis, maar die is afgeblazen en teruggebracht tot een ontmoeting in kleiner gezelschap. Gevreesd werd voor een inhoudsloze bijeenkomst: de EU heeft op het gebied van werkgelegenheid weinig bevoegdheden.

Dictator

De Tsjechen zagen wel hun wens vervuld om onder hun voorzitterschap vriendschappelijke betrekkingen aan te knopen met oostelijke buurlanden als Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, Moldavië, Ukraïne en Wit-Rusland. Dit oostelijk partnerschap wordt op 7 mei beklonken in Praag. Behalve vriendschap wordt er ook gemikt op meer handel.

Dat ook de Wit-Russische president Alexandr Loekasjenko, in Praag aanwezig zal zijn, heeft Nederland maar met moeite aanvaard. De president wordt ook wel de laatste dictator van Europa genoemd.