'Van Anraat wist wat hij Saddam leverde'

vrijdag 18 maart 2005 16:09

De Nederlandse zakenman Frans van Anraat wist drommels goed dat de Iraakse dictator Saddam Hoessein de grondstoffen die Van Anraat hem leverde gebruikte om chemische wapens te maken. Dat heeft officier van justitie Fred Teeven betoogd tijdens de rechtzaak tegen van Anraat die vandaag in Rotterdam is begonnen.

Van Anraat (62) wordt verdacht van medeplichtigheid aan genocide. Hij is de eerste Nederlander ooit die hiervoor is aangeklaagd. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) leverde de handelaar tussen 1984 en 1988 duizenden tonnen grondstoffen voor chemische wapens aan het regime van Saddam Hoessein in Irak. 

De Iraakse dictator zette de wapens in tijdens de oorlog met Iran en tegen de Koerdische bevolking in Noord-Irak. Bij een van die aanvallen, in de stad Halabja in 1988, kwamen meer dan 5.000 Koerden om.

Bloed
Het OM zegt dat Van Anraat wist waarvoor de grondstoffen zouden worden gebruikt toen hij deze aan Irak leverde. Hij heeft in 2003 toegegeven dat hij de stoffen heeft geleverd, maar zegt dat hij niet weet wat er daarna mee is gebeurd. Aan zijn handen kleefde geen bloed, zei hij toen. Tijdens de rechtszaak bevestigde Van Anraat deze eerdere verklaring. 

De Verenigde Naties noemen Van Anraat één van de belangrijkste tussenpersonen via wie Irak aan chemische wapens kon komen.

In de strafzaak wordt ook bewijs gebruikt dat afkomstig is van Ali Hassan al-Majid, het voormalig hoofd van het Iraakse chemische wapenprogramma, beter bekend als Ali Chemicali.

AIVD
Van Anraat blijft nog drie maanden in voorarrest. De rechters leggen het verzoek van de advocaat van Van Anraat, J. van Schaik om de strafzaak tegen hem niet ontvankelijk te verklaren, naast zich neer.

Die zou Van Anraat hebben gestimuleerd met de pers te praten en hem hebben verzekerd dat hij niet vervolgd zou worden. 'Er is verdenking gecreëerd via de Netwerk-uitzending,' vindt de advocaat. Justitie opende het onderzoek naar Van Anraat na een uitzending van het televisieprogramma Netwerk in 2003.

Safehouse
Over eventuele banden van Van Anraat met de veiligheidsdienst AIVD bestaat veel onduidelijkheid. Mogelijk is Van Anraat informant geweest voor de AIVD. Van Anraat heeft toegegeven dat hij in een safehouse van de inlichtingendienst heeft gezeten. De AIVD heeft dit later overigens ontkend.

Bovendien heeft Nederland voor een zogenoemd laissez-passer gezorgd voor Van Anraats terugkeer uit Irak. Zes weken voor zijn arrestatie, toen het justitiële onderzoek naar Van Anraat in volle gang was, ontving hij een Nederlands paspoort.

Nabestaanden van de slachtoffers van de aanval hebben 10.000 euro per persoon als schadevergoeding van Van Anraat geëist (lees het artikel hierover).