Martelingen brengen Obama in problemen

dinsdag 21 april 2009 16:24

Barack Obama wil af van Guantanamo Bay

President Barack Obama bracht op 20 april een bezoek aan het George Bush Intelligence Center in Langley.

Het hoofdkwartier van de CIA in Virginia is niet vernoemd naar zijn voorganger George W. Bush, maar naar diens vader: de 41e president van de Verenigde Staten, George H.W. Bush, die ooit de hoogste baas van de CIA is geweest.

Enkele dagen eerder had de regering een aantal memoranda vrij gegeven over het verhoren van vreemdelingen die verdacht werden van terrorisme. Hierbij werd de techniek van de zogenoemde ‘waterboarding’ (een goed Nederlands woord is er niet voor) dikwijls toegepast. In één geval zelfs 183 keer op één en dezelfde persoon. Het is de bedoeling dat de verdachte denkt dat hij aan de rand van de verdrinkingsdood staat.

Verhoren
Deze verhoren vonden plaats in 2002 en 2003, kort na 9/11, en tijdens het presidentschap van George W. Bush. Diens ministerie van Justitie bestempelde ‘waterboarding’ overigens niet als een vorm van foltering. Obama en de meeste rechtsgeleerden zijn een andere mening toegedaan. Maar de president zegt niet van plan te zijn de medewerkers van de CIA, die 'gewoon hun werk deden' te vervolgen.

Deze houding komt hem op zware kritiek te staan. Want de overtuiging is wijd verbeid dat de Verenigde Staten, die partij zijn bij de Internationale Conventie tegen folteren, verplicht zijn om geloofwaardige beschuldigingen van foltering te onderzoeken.

Volgens het verdrag doet het er niet toe dat de methode was goedgekeurd door superieuren. Obama voelt evenmin voor suggesties uit het Congres om een soort ‘waarheidscommissie’ in het leven te roepen, die het anti-terreurprogramma van George Bush jr. tegen het licht zou moeten houden.

Terrorisme
In het Republikeinse kamp wordt Obama uit veiligheidsoverwegingen juist verweten dat hij de memoranda überhaupt openbaar heeft gemaakt. Het verweer van zijn stafchef luidt dat deze gegevens toch al naar buiten waren gebracht door de New York Review of Books.

Dick Cheney, de vorige vice-president, die een grote rol speelde in het anti-terrorisme beleid, kwam met een ander bezwaar. Hij betreurde het dat de memo’s waarin gewag wordt gemaakt van de successen die door het gebruik van ‘waterboarding’ zijn bereikt dusverre geheim zijn gebleven. Cheney bepleitte hun openbaarmaking ‘zodat het Amerikaanse volk zelf tot een afweging kan komen’.

Obama zei tijdens zijn toespraak in Langley met een sneer naar zijn voorgangers, die daar soms slordig mee om waren gesprongen, dat hij geen hoger doel kende dan het beschermen van de identiteit van CIA agent.

Waarheid
Dat hij zich ervan bewust is dat de medewerkers van de CIA soms de indruk moesten krijgen met één hand op de rug gebonden te werken omdat lang niet elk middel om de waarheid boven water te krijgen is toegestaan.

Maar dat dit de prijs was die voor het hoog houden van de Amerikaanse idealen moest worden betaald.  'Dat maakt uw werk inderdaad een stuk moeilijker is en het mijne ook’.

Rik Kuethe