Waar is die smeltende Zuidpool, Máxima?

dinsdag 23 juni 2009 00:06

Máxima bezocht het gedeelte van de Zuidpool waar het ijs smelt

IJs is een slechte thermometer. Dat weet iedereen. Pas als het een dag of drie stevig heeft gevroren, ligt er ijs op de singel. Pas als het een maand stevig heeft gevroren, ligt er genoeg ijs voor een Elfstedentocht. Andersom idem. Als er een flinke laag ijs ligt, zoals in de afgelopen, redelijk strenge, winter, moet het een week dooien voor het ijs weg is.

Dat maakt het des te vreemder dat de media zo gevoelig reageren op smeltend ijs. Elk ijsbergje dat zich losmaakt van de Zuidpool, elk smeltend gletsjertje op Groenland weet zich verzekerd van een fraaie foto op de voorpagina.

Ben ik nou echt de enige journalist in Nederland die een hoger IQ heeft dan een chimpansee?

Afkoeling
Het zegt weinig als er net zoals in maart 2008 160 vierkante mijl ijs van de Wilkins Ice Shelf in West-Antarctica afbreekt. Nou ja, het zegt niets over de vraag of er momenteel sprake is van opwarming of afkoeling (dat laatste is het geval), hoogstens iets over hoe de situatie tien of twintig of duizend jaar geleden was. Net zoals het ijs bij u op de singel niet de situatie weerspiegelt van nu maar die van de afgelopen twee weken.

De vertragende werking van ijs verklaart veel. Bijvoorbeeld waarom de zeespiegel de afgelopen eeuwen nog steeds steeg als reactie op het aflopen van de ijstijd, twaalfduizend jaar geleden. Een klein beetje ijs vertraagt een beetje, heel veel ijs (op Oost-Antactica ligt vijf kilometer ijs) vertraagt heel veel.

Dus is het bizar dat mijn domme collega’s elke smeltende ijsberg in de krant zetten. Dat zegt helemaal niets over de actualiteit van klimaatverandering.

Het ijs groeit
Dat alles gezegd hebbend, er is momenteel heel veel ijs. De hoeveelheid ijs op de Zuidpool is momenteel groter dan in de afgelopen vijftig jaar. Op het westelijk deel (waar Willem-Alexander, Máxima en Plasterk niet toevallig op bezoek gingen, een half jaar geleden) smelt het ijs, op het oostelijk deel groeit het ijs – volgens de Engelse hoogleraar Duncan Wingham met een halve centimeter par jaar.

Klein detail: het oostelijk deel is 98 procent van het continent, het westelijk deel maar twee procent. Ook rondom het continent groeit het ijs, het zeeijs.

En de Noordpool? Daar was in de herfst bijna 30 procent meer ijs dan het jaar daarvoor.

Nogmaals, het zegt allemaal weinig, want ijs is een slechte thermometer, maar het is wel het vermelden waard. En vreemd dat u dit nergens hebt kunnen lezen. Wedden dat u nog steeds denkt dat de wereld aan het opwarmen is en overal het ijs smelt?

Simon Rozendaal