Martin Šimek interviewt psycholoog Nico Frijda

zondag 5 juli 2009 01:00

In de twaalfde aflevering van Šimek 's Nachts op elsevier.nl was vannacht psycholoog en emeritus hoogleraar Nico Frijda te gast. Frijda en Šimek voerden een gesprek over emoties, Auschwitz, gelaatsuitdrukkingen en de zinloosheid van het bestaan.

Nico Frijda en Martin Šimek

Nico Frijda (82) dook tijdens de oorlog onder en verloor zijn broer en vader. Hij heeft er nooit over willen spreken, totdat hij twee jaar geleden besloot met zijn middelste zoon naar Auschwitz af te reizen.

Belachelijk
'Niet alleen vond ik daar mijn zoon terug en mijn zoon zijn vader, ook ontdekte ik iets volstrekt bespottelijks: het is allemaal écht gebeurd, al hebben we daar nooit aan getwijfeld natuurlijk. Maar daar zagen we het.' 

In de pchychotherapie is het gemeengoed te zeggen dat dergelijke traumatische ervaringen besproken moeten worden en moeten worden verwerkt. Maar Frijda denkt daar anders over: ‘Te verwerken valt het niet. Dat idee uit de psychotherapie is een illusie.’

Zinloos
Met deze donkere zaken probeert Frijda zich niet teveel bezig te houden. Dagelijkse gedachten uiten zich meer in de vorm van ‘hoe het mijn familie en naasten zal vergaan als ik er morgen uitstap. Ook denk ik er dagelijks over na dat er een mogelijkheid moet zijn in een totaal zinloze wereld te leven, waar je geen zin aan kunt geven. Ieder mens is iedere dag strategisch bezig.'

Religie speelt daarin voor Frijda geen enkele rol. 'Ik ga straks in damp op, in helemaal niks. De stof die we waren, daar komen we in terug. Toch moeten we een fatsoenlijk leven leiden.'

Door Ronit Palache