Balkenende: Nederland staat voor gek bij 'nee'

zaterdag 28 mei 2005 10:55

Nu een meerderheid van de Nederlanders tegen de Europese Grondwet lijkt te gaan stemmen, neemt de onrust in regeringskringen toe. Premier Jan Peter Balkenende zegt niet te weten hoe hij een Nederlands 'nee' moet uitleggen in Brussel. Volgens hem zal niemand het begrijpen als hij met een negatief antwoord komt aanzetten.

'Als Nederland "nee" zegt tegen de Europese Grondwet, sta ik in Brussel voor gek,' zegt de premier in een interview met het Algemeen Dagblad (registreren verplicht). Hij waarschuwt dat de reputatie van Nederland op het spel staat op 1 juni.

Volgens Balkenende vragen buitenlandse leiders hem 'wat er in godsnaam' aan de hand is in Nederland. Ze zouden Nederland kennen als 'drager van de Europese integratie' en als 'land dat altijd constructief en kritisch meewerkt in internationale instellingen'.

Onwaarheden
De premier zegt met een 'nee' geen kant uit te kunnen, 'omdat het nee-kamp te verdeeld is om te zeggen wat het dan wel wil'. Donderdag beschuldigde Balkenende tegenstanders van de Grondwet er al van 'onwaarheden' te verkondigen. In een ingezonden brief in de Telegraaf zei hij dat ze 'alles uit de kast' halen om draagvlak te vinden voor hun verzet.

Hoewel het aantal Nederlanders dat van plan is 'ja' te stemmen iets is toegenomen volgens de laatste peilingen, is het aantal tegenstanders nog altijd ruim in de meerderheid. Ook in Frankrijk, waar zondag al wordt gestemd, lijkt een meerderheid tegen de Europese Grondwet te gaan stemmen.

Als de Fransen tegen de nieuwe Grondwet stemmen, zal dat een negatief effect hebben op de opkomst in Nederland. Dat blijkt uit een enquête van Maurice de Hond voor de NOS. Een Frans 'ja' zal een omgekeerd effect hebben in Nederland. Bovendien zullen dan meer Nederlanders vóór de nieuwe regels stemmen.

Overtuigen
Volgens de laatste Franse peilingen is het nee-kamp goed voor 51 tot 56 procent van de stemmen. Zelfs de Franse oud-president Valéry Giscard d'Estaing, die aan de wieg stond van het grondwettelijk verdrag, kan de Fransen er niet van overtuigen voor te stemmen. Vrijdag opperde hij al dat bij een 'nee' opnieuw moet worden gestemd (lees Ontwerper Grondwet: Opnieuw stemmen bij 'nee').

In ons land riep PvdA-leider Wouter Bos - net als zijn partij vóór de grondwet - ook al dat er een nieuw referendum moet komen voor de landen die de grondwet in eerste instantie afwijzen (lees: Bos: nieuw referendum bij 'nee' tegen Grondwet). Maar de regeringscoalitie zei hier niets in te zien (Coalitie: nieuw referendum bij nee onacceptabel).