Fransen zeggen nee tegen Europese Grondwet

maandag 30 mei 2005 07:18

Een overgrote meerderheid van de Fransen heeft zich tegen de Europese Grondwet uitgesproken. Uit de officiële uitslag blijkt 54,87 procent van de Fransen 'non' te hebben gestemd. Slechts 42,47 procent stemde 'oui'. Daarmee is Frankrijk de eerste EU-lidstaat die de Grondwet verwerpt.

De opkomst was hoog, ruim 70 procent van de Fransen toog naar de stembus. Om kiezers niet te beïnvloeden, werd met het bekendmaken van de eerste peilingen gewacht tot alle stembureaus waren gesloten. Hoewel in de meeste steden tot acht uur kon worden gestemd, bleven de stembureaus in Parijs en Lyon tot tien uur 's avonds open.

De uitkomst betekent een zware nederlaag voor de Franse president Jacques Chirac, die de Fransen donderdag in een tv-toespraak nog eens dringend verzocht om toch vooral vóór te stemmen (lees Chirac vraagt Fransen 'ja' te stemmen). Nadat bleek dat één op de vijf Fransen nog twijfelde, riep premier Jean-Pierre Raffarin twijfelaars op om zondag maar liever te gaan vissen.

De uitslag is een klinkende overwinning voor het 'nee'-kamp. De Europese Grondwet is zo goed als zeker van de baan, en het tot nu toe geldende Verdrag van Nice blijft van kracht.

Heronderhandelen
De Franse oud-president Valéry Giscard d'Estaing, tevens de architect van het grondwettelijk verdrag, zei eerder deze week dat in de landen waar de bevolking de Grondwet afwijst, eind volgend jaar een nieuw referendum moet worden gehouden. Heronderhandelen is volgens hem geen optie (lees Ontwerper Grondwet: opnieuw stemmen).

Begin dit jaar hadden de 'ja'-stemmers in Frankrijk nog een meerderheid, maar in maart kantelde de stemming onverwachts snel in de peilingen. De eventuele toetreding van Turkije, de verdere liberalisering van de Europese dienstenmarkt en de impopulariteit van de regering-Raffarin waren daarvoor de voornaamste redenen.

Invloed
Het referendum in Nederland zal in elk geval doorgaan, ondanks de uitkomst van het Franse referendum. Wel zal de Franse uitslag waarschijnlijk invloed hebben op Nederland. Verwacht wordt dat het Franse 'non' een negatief effect heeft op de opkomst in Nederland. Vooral veel 'ja'-stemmers zullen thuisblijven, waardoor de kans op een Nederlands 'nee' nog groter wordt.

Frankrijk was het tweede Europese land dat een referendum hield over de Grondwet. Eerder stemden de Spanjaarden al vóór middels een volksraadpleging. Acht andere landen, waaronder Duitsland, stemden via hun parlement in.

Lees ook het commentaar van Elsevier: De fundamentele vraag.

Ga naar het dossier over de Europese Grondwet.