Geen titel

Waren het aanvankelijk hoogopgeleiden, inmiddels bezoeken ook lagere inkomensgroepen massaal de tweedehands sites. 'Steeds meer mensen realiseren zich dat ze hun spullen te gelde kunnen maken.'

Julia Roberts met Oscar én tweedehands jurk van Valentino (2001)Gerrit Antonides kwam nooit in tweedehands winkels. En als de hoogleraar consumenteneconomie aan de Universiteit Wageningen, gepromoveerd op de vraag waarom mensen spullen afdanken, al een vlooienmarkt bezocht, deed hij dat om zijn dochtertje te plezieren. Dat is veranderd sinds hij dé tweedehands markt van de 21ste eeuw ontdekte, die op internet.
Webaankoop
Zijn eerste webaankoop deed Antonides (54) op Marktplaats.nl, een site waarop nu ruim anderhalf miljoen producten te koop staan aangeboden, het gros tweedehands. Hij kocht een versterker. Daarna volgden onder meer een kinderjudopak en een zitbankje.

Zoals bijna iedereen die de afgelopen jaren de tweedehands markt op internet ontdekte, werd Antonides naast koper al snel ook verkoper. Hij plaatste op Marktplaats advertenties voor zijn houtversnipperaar waarvoor na een verhuizing geen ruimte meer was, voor de oude caravan van zijn moeder en voor het kinderzitje waar zijn dochter uitgegroeid was. Binnen de kortste keren was hij 'los'.

Antonides' verhaal is dat van honderdduizenden Nederlanders. De meeste mensen kijken anno 2005 totaal anders aan tegen tweedehands spullen dan tien, of zelfs zes jaar geleden. Tweedehands kopen in een armoedig aandoende winkel was een beetje sneu. Iets wat je vooral deed als je je geen nieuwe spullen kon veroorloven.

Jong
Dat blijkt ook uit het proefschrift van Natasha Stroeker uit 1995: De werking van tweedehandsmarkten van duurzame consumptiegoederen. Uit een schriftelijke enquête die zij in 1992 liet houden onder 1.600 burgers kwam naar voren dat de meeste kopers van gebruikte spullen in die tijd een laag inkomen hadden, jong waren en relatief veel kinderen hadden.

Een meerderheid van de geënquêteerde mensen bleek echter helemaal niks te willen weten van tweedehands. Stroeker vroeg wat mensen deden met tv's, wasmachines en koelkasten die ze hadden vervangen. De meesten bleken die te hebben weggegooid of weggegeven. Slechts een klein groepje (zo'n 11 procent) verkocht zijn oude spullen door. Alleen de auto wordt traditioneel als tweedehands doorverkocht of ingeruild bij een dealer. Dat vindt niemand raar of armoedig.

Aanhangwagen
Maar de tijden zijn veranderd. De doorsnee burger is tweedehands kopen doodnormaal gaan vinden – en leuk. Ook types die in een café geen onbekende zouden durven aanspreken, hoor je ineens vol bravoure vertellen over hun tweedehands handeltjes op vlooien- en rommelmarkten, bazaars, ruilbeurzen en, vooral, via internet. Dat ze daarvoor soms het halve land afreizen en mooiweerpraatjes moeten houden met volslagen onbekenden, deert ze niet. Sterker, menigeen geniet er juist van om ergens met een gehuurde aanhangwagen een gebruikte koelkast of fiets op gaan te halen.

Vooral afgelopen jaar explodeerde het aantal nieuwe sites voor handel in tweedehands spullen. Marktplaats is veruit de populairste met ruim 5 miljoen bezoekers per maand. Maar ook een site als Speurders.nl, van de Telegraafgroep, die pas afgelopen najaar de lucht in ging, is in trek.

Verdubbelen
Cijfers over wat er via de sites wordt omgezet, zijn er niet – koper en verkoper regelen de prijs immers onderling. Volgens een schatting van het Amerikaanse onderzoeksbureau IDC Research ging er in 2004 in de Nederlandse internethandel 3,8 miljard euro om. Dit bedrag zal volgens het bureau de komende tien jaar verdriedubbelen naar 11,5 miljard euro.

Dat er sprake is van grote groei blijkt ook uit de jaarcijfers van de Nederlandse Thuiswinkel Organisatie, die alle 'verkoop op afstand' – naast internetsites bijvoorbeeld ook postorderbedrijven – bijhoudt. Die verkoop steeg in 2004 met 35 procent.

Kom daar maar eens om in de detailhandel, in de gewone winkels. Daar daalde de omzet met 2 procent en kelderde bijvoorbeeld de verkoop van consumentenelektronica met 7,5 procent. De handel in tweedehands elektronica draait daarentegen beter dan ooit. Elektronica is – naast auto's – het best verkopende item op Tweedehands.pagina.nl, zegt sitebeheerder Arno de Kruijff.

Ontdekken
Wie zijn al die mensen die tweedehands op internet kopen? De grootste groep is tussen de 25 en 45 jaar, is de ervaring van sitebeheerders. Maar ook het aantal tieners en vijftigplussers neemt snel toe. Vooral eind-zestigers, zeventigers en zelfs tachtigers ontdekken de laatste tijd in groten getale tweedehands handelen via internet. Deze groep leerde zichzelf internetten: ze waren vaak al met pensioen toen internet op de werkplek zijn intrede deed. 'We gaan snel meemaken dat 90-jarigen via Marktplaats handelen,' zegt Frank Crébas, oud-directeur van Marktplaats.

In de eerste jaren kwamen er vooral hoogopgeleiden met een bovengemiddeld inkomen naar de tweedehands sites. Dat is een normaal verschijnsel bij de introductie van innovatieve technologieën. 'Eerst komen de hoogopgeleiden, daarna democratiseert het gebruik geleidelijk,' zegt Fred van Raaij, hoogleraar economische psychologie aan de Universiteit van Tilburg.

Inmiddels bezoeken ook de lagere inkomensgroepen massaal tweedehands sites. 'We vissen allemaal in dezelfde vijver,' aldus Michiel van der Meer, die vorig jaar Speurders.nl opzette. De vijver met de Telegraaf-lezer en SBS-kijker – mensen met een bruto inkomen tussen 1.200 en 3.000 euro. 'Al wordt het bereik steeds breder.'Ervaringen
De Verenigde Staten gelden als lichtend voorbeeld voor hoe de tweedehands internethandel zich kan gaan ontwikkelen. 'Ongeveer 70 procent van de Nederlandse bevolking heeft een internetaansluiting,' rekent Van der Meer voor. 'Zo'n 5 procent van hen koopt op internet. Maar uit ervaringen in Amerika, waar ze twee jaar op ons voorlopen, weten we dat uiteindelijk 60 tot 70 procent van alle internetters het web opgaat om te kopen.'

Een gigantische groep dus. Alleen duurt het nog wel even voor het zover is. Gemiddeld kopen mensen pas na anderhalf jaar internetten voor het eerst iets via het net. Een cd bijvoorbeeld, liefst bij een 'echte' internetwinkel zoals Amazon. com en niet op een advertentiesite, zegt Van der Meer. Gaat dat goed en levert de betaling geen problemen op, dan gaan ze voorzichtig sites uitproberen als Marktplaats en Speurders.

Financiële zekerheid
Dat burgers het nu niet meer armoedig, maar doodnormaal vinden om tweedehands spullen te kopen, is terug te voeren op diverse factoren die elkaar versterken: economische, technologische, praktische, sociologische en psychologische. De economische neergang sinds 2000 speelt een belangrijke rol.

Sindsdien heerst er een gevoel van financiële onzekerheid onder brede lagen van de bevolking. 'Burgers zijn voorzichtig geworden met consumeren,’ aldus hoogleraar Antonides. Hij doet al jaren onderzoek naar de wijze waarop consumenten tot een koopbesluit komen. Als hij één ding heeft geleerd, dan is het dat vooral iemands financiële situatie – of zijn perceptie daarvan – bepaalt of hij consumeert.

Voor wie niet wil consuminderen, maar wel zijn uitgaven beperken, is tweedehands kopen het ei van Columbus. Om de weerzin tegen tweedehands goederen te kunnen overwinnen, moest er alleen een goed alternatief komen voor de achenebbisj rommelmarkten en veelal mottig ruikende winkeltjes.

Alternatief
Dat alternatief kwam er zes jaar geleden met sites als Marktplaats en Tweedehands.pagina. Dankzij internet ging voor de tweedehands handel een nieuwe wereld open. Het bereik van een advertentie op een site is vele malen groter dan dat van het briefje op het prikbord in de supermarkt. Of van de mini- advertenties in kranten en huis-aan-huisbladen. En het web bespaart enorm veel zoektijd. Je hoeft als potentiële koper niet meer talloze winkels af te lopen om te vinden wat je zoekt.

De tweedehands sites kregen pas een echte impuls toen internet betaalbaar en sneller werd. 'Door de aanleg van breedband zijn er meer providers gekomen,' zegt Arno de Kruijff van Tweedehands.pagina. Nederland werd het land met de meeste breedbandaansluitingen van Europa.

Ook de digitale fotografie, en de mobieltjes met ingebouwde camera versnelden de groei van de tweedehands markt op internet. Immers, potentiële kopers kunnen de kwaliteit van aangeboden waar veel beter inschatten sinds advertenties zijn voorzien van een foto.

Eenvoudig
Wat ook helpt is dat een site als Marktplaats eenvoudig in elkaar steekt; je hoeft geen computernerd te zijn om ermee te kunnen omgaan. 'Natuurlijk, Marktplaats had het voordeel dat hij er het eerst was,' zegt Oscar Diele, algemeen directeur van Marktplaats. 'Maar zijn eenvoud sluit ook naadloos aan bij de Nederlander, nuchter als-ie is.'

Van groot belang was en is dat je via internet anoniem kunt kopen. 'Vroeger geneerden de meeste mensen zich ervoor om in tweedehands winkels, of zelfs op de markt te kopen,' zegt Van Raaij. 'Je was bang dat een bekende je er zou zien.'

Dat speelt anno 2005 volgens hem nauwelijks meer een rol. 'Tweedehands kopen is geen schande meer, maar acceptabel, ook voor mensen met een hoger inkomen. Sterker nog, de mensen met midden- en hogere inkomens zijn de meest fervente kopers.'

Rommel
Het succes van tweedehands kopen op internet versterkt zichzelf. Doordat steeds meer mensen er spullen aanbieden, stijgt de kwaliteit. Juist dat is volgens Antonides een belangrijke reden waarom tweedehands kopen breder wordt geaccepteerd. 'Ze zien dat spullen beter zijn dan ze gewend waren in tweedehands winkels. Op internet staat ook een hoop rommel te koop, maar daar is het kaf eenvoudig en snel van het koren te scheiden.'

'Steeds meer mensen realiseren zich dat ze hun spullen te gelde kunnen maken,' zegt Diele. Wat vroeger op zolder werd gezet of weggegeven, wordt nu in klinkende munt omgezet. Antonides: 'Dat je iets verdient als je je overtollige spullen via internet verkoopt, is mooi meegenomen, redeneren veel burgers. Vooral als je ze niet meer naar een markt of winkel hoeft te slepen.' Tweedehands kopen is een prima manier om een onbekend product uit te proberen, meent Antonides. Bevalt het niet, dan verkoop je het weer.

Recycletrend
Tweedehands kopen slaat niet alleen aan omdat Nederlanders koopjesjagers zijn of vanwege hun vermeende handelsgeest. Ook de recycletrend bevordert de handel in gebruikte spullen. 'Mensen vinden het prettig dat iets van waarde gebruikt blijft worden,' zegt Frank Crébas. 'Ik zie dat ook bij mezelf. Ik koop nu een nieuwe telefoon zonder schuldgevoel, al doet m’n oude het nog prima. Daarmee maak ik toch iemand anders blij?'

Nog een factor die volgens Fred van Raaij de populariteit van tweedehands verklaart: mensen hechten grote waarde aan uniek en origineel zijn – Nederland is een individualistische maatschappij. Nieuwe producten kun je zien als blanco, en daardoor nietszeggend. Gebruikte spullen daarentegen hebben een geschiedenis en worden daardoor in de ogen van veel consumenten 'interessant'.

Vintage
Op die behoefte aan 'bijzonder zijn' is bijvoorbeeld in de modebranche kundig ingespeeld. Sinds een paar jaar noemt die tweedehands niet meer tweedehands, maar vintage. Een slimme woordkeus: vintage associëren we met goede wijnen en eerste edities van bijzondere spullen. Zo werd het imago van tweedehands succesvol opgepoetst.

Het hielp ook dat actrice Julia Roberts haar Oscar-onderscheiding in 2001 gekleed in een tweedehands jurk van haute-couture-ontwerper Valentino in ontvangst nam. Daarna lieten alle grote modehuizen zich voor hun nieuwe collecties door vintage inspireren of ze namen onder die noemer oude collecties uit de jaren vijftig of zeventig opnieuw in productie.

Eigenaar Jean-Paul Robert, van de gelijknamige, luxueuze modezaak in Amsterdam Oud-Zuid, begon vorig jaar ook een vintagezaak. Een trui van Chanel, die nieuw 1.200 euro zou kosten, koop je daar voor 500 à 600 euro. Een succes, volgens Robert. 'Het trekt een ander publiek: mensen die zich geen haute couture kunnen veroorloven, maar wel veel meer geld hebben dan de traditionele tweedehands shoppers.'

Big business
Een hausse van websites, nog altijd populaire rommelmarkten, winkels voor gebruikte spullen die ook floreren exclusieve zaken die in vintage gaan: tweedehands is zo langzamerhand big business en doodnormaal. Er is, kortom, een nieuwe markt ontstaan.

Eerder gepubliceerd in Elsevier, 14 mei 2005

Waren het aanvankelijk hoogopgeleiden, inmiddels bezoeken ook lagere inkomensgroepen massaal de tweedehands sites. 'Steeds meer mensen realiseren zich dat ze hun spullen te gelde kunnen maken.'

Julia Roberts met Oscar én tweedehands jurk van Valentino (2001)Gerrit Antonides kwam nooit in tweedehands winkels. En als de hoogleraar consumenteneconomie aan de Universiteit Wageningen, gepromoveerd op de vraag waarom mensen spullen afdanken, al een vlooienmarkt bezocht, deed hij dat om zijn dochtertje te plezieren. Dat is veranderd sinds hij dé tweedehands markt van de 21ste eeuw ontdekte, die op internet.
Webaankoop
Zijn eerste webaankoop deed Antonides (54) op Marktplaats.nl, een site waarop nu ruim anderhalf miljoen producten te koop staan aangeboden, het gros tweedehands. Hij kocht een versterker. Daarna volgden onder meer een kinderjudopak en een zitbankje.

Zoals bijna iedereen die de afgelopen jaren de tweedehands markt op internet ontdekte, werd Antonides naast koper al snel ook verkoper. Hij plaatste op Marktplaats advertenties voor zijn houtversnipperaar waarvoor na een verhuizing geen ruimte meer was, voor de oude caravan van zijn moeder en voor het kinderzitje waar zijn dochter uitgegroeid was. Binnen de kortste keren was hij 'los'.

Antonides' verhaal is dat van honderdduizenden Nederlanders. De meeste mensen kijken anno 2005 totaal anders aan tegen tweedehands spullen dan tien, of zelfs zes jaar geleden. Tweedehands kopen in een armoedig aandoende winkel was een beetje sneu. Iets wat je vooral deed als je je geen nieuwe spullen kon veroorloven.

Jong
Dat blijkt ook uit het proefschrift van Natasha Stroeker uit 1995: De werking van tweedehandsmarkten van duurzame consumptiegoederen. Uit een schriftelijke enquête die zij in 1992 liet houden onder 1.600 burgers kwam naar voren dat de meeste kopers van gebruikte spullen in die tijd een laag inkomen hadden, jong waren en relatief veel kinderen hadden.

Een meerderheid van de geënquêteerde mensen bleek echter helemaal niks te willen weten van tweedehands. Stroeker vroeg wat mensen deden met tv's, wasmachines en koelkasten die ze hadden vervangen. De meesten bleken die te hebben weggegooid of weggegeven. Slechts een klein groepje (zo'n 11 procent) verkocht zijn oude spullen door. Alleen de auto wordt traditioneel als tweedehands doorverkocht of ingeruild bij een dealer. Dat vindt niemand raar of armoedig.

Aanhangwagen
Maar de tijden zijn veranderd. De doorsnee burger is tweedehands kopen doodnormaal gaan vinden – en leuk. Ook types die in een café geen onbekende zouden durven aanspreken, hoor je ineens vol bravoure vertellen over hun tweedehands handeltjes op vlooien- en rommelmarkten, bazaars, ruilbeurzen en, vooral, via internet. Dat ze daarvoor soms het halve land afreizen en mooiweerpraatjes moeten houden met volslagen onbekenden, deert ze niet. Sterker, menigeen geniet er juist van om ergens met een gehuurde aanhangwagen een gebruikte koelkast of fiets op gaan te halen.

Vooral afgelopen jaar explodeerde het aantal nieuwe sites voor handel in tweedehands spullen. Marktplaats is veruit de populairste met ruim 5 miljoen bezoekers per maand. Maar ook een site als Speurders.nl, van de Telegraafgroep, die pas afgelopen najaar de lucht in ging, is in trek.

Verdubbelen
Cijfers over wat er via de sites wordt omgezet, zijn er niet – koper en verkoper regelen de prijs immers onderling. Volgens een schatting van het Amerikaanse onderzoeksbureau IDC Research ging er in 2004 in de Nederlandse internethandel 3,8 miljard euro om. Dit bedrag zal volgens het bureau de komende tien jaar verdriedubbelen naar 11,5 miljard euro.

Dat er sprake is van grote groei blijkt ook uit de jaarcijfers van de Nederlandse Thuiswinkel Organisatie, die alle 'verkoop op afstand' – naast internetsites bijvoorbeeld ook postorderbedrijven – bijhoudt. Die verkoop steeg in 2004 met 35 procent.

Kom daar maar eens om in de detailhandel, in de gewone winkels. Daar daalde de omzet met 2 procent en kelderde bijvoorbeeld de verkoop van consumentenelektronica met 7,5 procent. De handel in tweedehands elektronica draait daarentegen beter dan ooit. Elektronica is – naast auto's – het best verkopende item op Tweedehands.pagina.nl, zegt sitebeheerder Arno de Kruijff.

Ontdekken
Wie zijn al die mensen die tweedehands op internet kopen? De grootste groep is tussen de 25 en 45 jaar, is de ervaring van sitebeheerders. Maar ook het aantal tieners en vijftigplussers neemt snel toe. Vooral eind-zestigers, zeventigers en zelfs tachtigers ontdekken de laatste tijd in groten getale tweedehands handelen via internet. Deze groep leerde zichzelf internetten: ze waren vaak al met pensioen toen internet op de werkplek zijn intrede deed. 'We gaan snel meemaken dat 90-jarigen via Marktplaats handelen,' zegt Frank Crébas, oud-directeur van Marktplaats.

In de eerste jaren kwamen er vooral hoogopgeleiden met een bovengemiddeld inkomen naar de tweedehands sites. Dat is een normaal verschijnsel bij de introductie van innovatieve technologieën. 'Eerst komen de hoogopgeleiden, daarna democratiseert het gebruik geleidelijk,' zegt Fred van Raaij, hoogleraar economische psychologie aan de Universiteit van Tilburg.

Inmiddels bezoeken ook de lagere inkomensgroepen massaal tweedehands sites. 'We vissen allemaal in dezelfde vijver,' aldus Michiel van der Meer, die vorig jaar Speurders.nl opzette. De vijver met de Telegraaf-lezer en SBS-kijker – mensen met een bruto inkomen tussen 1.200 en 3.000 euro. 'Al wordt het bereik steeds breder.'Ervaringen
De Verenigde Staten gelden als lichtend voorbeeld voor hoe de tweedehands internethandel zich kan gaan ontwikkelen. 'Ongeveer 70 procent van de Nederlandse bevolking heeft een internetaansluiting,' rekent Van der Meer voor. 'Zo'n 5 procent van hen koopt op internet. Maar uit ervaringen in Amerika, waar ze twee jaar op ons voorlopen, weten we dat uiteindelijk 60 tot 70 procent van alle internetters het web opgaat om te kopen.'

Een gigantische groep dus. Alleen duurt het nog wel even voor het zover is. Gemiddeld kopen mensen pas na anderhalf jaar internetten voor het eerst iets via het net. Een cd bijvoorbeeld, liefst bij een 'echte' internetwinkel zoals Amazon. com en niet op een advertentiesite, zegt Van der Meer. Gaat dat goed en levert de betaling geen problemen op, dan gaan ze voorzichtig sites uitproberen als Marktplaats en Speurders.

Financiële zekerheid
Dat burgers het nu niet meer armoedig, maar doodnormaal vinden om tweedehands spullen te kopen, is terug te voeren op diverse factoren die elkaar versterken: economische, technologische, praktische, sociologische en psychologische. De economische neergang sinds 2000 speelt een belangrijke rol.

Sindsdien heerst er een gevoel van financiële onzekerheid onder brede lagen van de bevolking. 'Burgers zijn voorzichtig geworden met consumeren,’ aldus hoogleraar Antonides. Hij doet al jaren onderzoek naar de wijze waarop consumenten tot een koopbesluit komen. Als hij één ding heeft geleerd, dan is het dat vooral iemands financiële situatie – of zijn perceptie daarvan – bepaalt of hij consumeert.

Voor wie niet wil consuminderen, maar wel zijn uitgaven beperken, is tweedehands kopen het ei van Columbus. Om de weerzin tegen tweedehands goederen te kunnen overwinnen, moest er alleen een goed alternatief komen voor de achenebbisj rommelmarkten en veelal mottig ruikende winkeltjes.

Alternatief
Dat alternatief kwam er zes jaar geleden met sites als Marktplaats en Tweedehands.pagina. Dankzij internet ging voor de tweedehands handel een nieuwe wereld open. Het bereik van een advertentie op een site is vele malen groter dan dat van het briefje op het prikbord in de supermarkt. Of van de mini- advertenties in kranten en huis-aan-huisbladen. En het web bespaart enorm veel zoektijd. Je hoeft als potentiële koper niet meer talloze winkels af te lopen om te vinden wat je zoekt.

De tweedehands sites kregen pas een echte impuls toen internet betaalbaar en sneller werd. 'Door de aanleg van breedband zijn er meer providers gekomen,' zegt Arno de Kruijff van Tweedehands.pagina. Nederland werd het land met de meeste breedbandaansluitingen van Europa.

Ook de digitale fotografie, en de mobieltjes met ingebouwde camera versnelden de groei van de tweedehands markt op internet. Immers, potentiële kopers kunnen de kwaliteit van aangeboden waar veel beter inschatten sinds advertenties zijn voorzien van een foto.

Eenvoudig
Wat ook helpt is dat een site als Marktplaats eenvoudig in elkaar steekt; je hoeft geen computernerd te zijn om ermee te kunnen omgaan. 'Natuurlijk, Marktplaats had het voordeel dat hij er het eerst was,' zegt Oscar Diele, algemeen directeur van Marktplaats. 'Maar zijn eenvoud sluit ook naadloos aan bij de Nederlander, nuchter als-ie is.'

Van groot belang was en is dat je via internet anoniem kunt kopen. 'Vroeger geneerden de meeste mensen zich ervoor om in tweedehands winkels, of zelfs op de markt te kopen,' zegt Van Raaij. 'Je was bang dat een bekende je er zou zien.'

Dat speelt anno 2005 volgens hem nauwelijks meer een rol. 'Tweedehands kopen is geen schande meer, maar acceptabel, ook voor mensen met een hoger inkomen. Sterker nog, de mensen met midden- en hogere inkomens zijn de meest fervente kopers.'

Rommel
Het succes van tweedehands kopen op internet versterkt zichzelf. Doordat steeds meer mensen er spullen aanbieden, stijgt de kwaliteit. Juist dat is volgens Antonides een belangrijke reden waarom tweedehands kopen breder wordt geaccepteerd. 'Ze zien dat spullen beter zijn dan ze gewend waren in tweedehands winkels. Op internet staat ook een hoop rommel te koop, maar daar is het kaf eenvoudig en snel van het koren te scheiden.'

'Steeds meer mensen realiseren zich dat ze hun spullen te gelde kunnen maken,' zegt Diele. Wat vroeger op zolder werd gezet of weggegeven, wordt nu in klinkende munt omgezet. Antonides: 'Dat je iets verdient als je je overtollige spullen via internet verkoopt, is mooi meegenomen, redeneren veel burgers. Vooral als je ze niet meer naar een markt of winkel hoeft te slepen.' Tweedehands kopen is een prima manier om een onbekend product uit te proberen, meent Antonides. Bevalt het niet, dan verkoop je het weer.

Recycletrend
Tweedehands kopen slaat niet alleen aan omdat Nederlanders koopjesjagers zijn of vanwege hun vermeende handelsgeest. Ook de recycletrend bevordert de handel in gebruikte spullen. 'Mensen vinden het prettig dat iets van waarde gebruikt blijft worden,' zegt Frank Crébas. 'Ik zie dat ook bij mezelf. Ik koop nu een nieuwe telefoon zonder schuldgevoel, al doet m’n oude het nog prima. Daarmee maak ik toch iemand anders blij?'

Nog een factor die volgens Fred van Raaij de populariteit van tweedehands verklaart: mensen hechten grote waarde aan uniek en origineel zijn – Nederland is een individualistische maatschappij. Nieuwe producten kun je zien als blanco, en daardoor nietszeggend. Gebruikte spullen daarentegen hebben een geschiedenis en worden daardoor in de ogen van veel consumenten 'interessant'.

Vintage
Op die behoefte aan 'bijzonder zijn' is bijvoorbeeld in de modebranche kundig ingespeeld. Sinds een paar jaar noemt die tweedehands niet meer tweedehands, maar vintage. Een slimme woordkeus: vintage associëren we met goede wijnen en eerste edities van bijzondere spullen. Zo werd het imago van tweedehands succesvol opgepoetst.

Het hielp ook dat actrice Julia Roberts haar Oscar-onderscheiding in 2001 gekleed in een tweedehands jurk van haute-couture-ontwerper Valentino in ontvangst nam. Daarna lieten alle grote modehuizen zich voor hun nieuwe collecties door vintage inspireren of ze namen onder die noemer oude collecties uit de jaren vijftig of zeventig opnieuw in productie.

Eigenaar Jean-Paul Robert, van de gelijknamige, luxueuze modezaak in Amsterdam Oud-Zuid, begon vorig jaar ook een vintagezaak. Een trui van Chanel, die nieuw 1.200 euro zou kosten, koop je daar voor 500 à 600 euro. Een succes, volgens Robert. 'Het trekt een ander publiek: mensen die zich geen haute couture kunnen veroorloven, maar wel veel meer geld hebben dan de traditionele tweedehands shoppers.'

Big business
Een hausse van websites, nog altijd populaire rommelmarkten, winkels voor gebruikte spullen die ook floreren exclusieve zaken die in vintage gaan: tweedehands is zo langzamerhand big business en doodnormaal. Er is, kortom, een nieuwe markt ontstaan.

Eerder gepubliceerd in Elsevier, 14 mei 2005

Waren het aanvankelijk hoogopgeleiden, inmiddels bezoeken ook lagere inkomensgroepen massaal de tweedehands sites. 'Steeds meer mensen realiseren zich dat ze hun spullen te gelde kunnen maken.'

Julia Roberts met Oscar én tweedehands jurk van Valentino (2001)Gerrit Antonides kwam nooit in tweedehands winkels. En als de hoogleraar consumenteneconomie aan de Universiteit Wageningen, gepromoveerd op de vraag waarom mensen spullen afdanken, al een vlooienmarkt bezocht, deed hij dat om zijn dochtertje te plezieren. Dat is veranderd sinds hij dé tweedehands markt van de 21ste eeuw ontdekte, die op internet.
Webaankoop
Zijn eerste webaankoop deed Antonides (54) op Marktplaats.nl, een site waarop nu ruim anderhalf miljoen producten te koop staan aangeboden, het gros tweedehands. Hij kocht een versterker. Daarna volgden onder meer een kinderjudopak en een zitbankje.

Zoals bijna iedereen die de afgelopen jaren de tweedehands markt op internet ontdekte, werd Antonides naast koper al snel ook verkoper. Hij plaatste op Marktplaats advertenties voor zijn houtversnipperaar waarvoor na een verhuizing geen ruimte meer was, voor de oude caravan van zijn moeder en voor het kinderzitje waar zijn dochter uitgegroeid was. Binnen de kortste keren was hij 'los'.

Antonides' verhaal is dat van honderdduizenden Nederlanders. De meeste mensen kijken anno 2005 totaal anders aan tegen tweedehands spullen dan tien, of zelfs zes jaar geleden. Tweedehands kopen in een armoedig aandoende winkel was een beetje sneu. Iets wat je vooral deed als je je geen nieuwe spullen kon veroorloven.

Jong
Dat blijkt ook uit het proefschrift van Natasha Stroeker uit 1995: De werking van tweedehandsmarkten van duurzame consumptiegoederen. Uit een schriftelijke enquête die zij in 1992 liet houden onder 1.600 burgers kwam naar voren dat de meeste kopers van gebruikte spullen in die tijd een laag inkomen hadden, jong waren en relatief veel kinderen hadden.

Een meerderheid van de geënquêteerde mensen bleek echter helemaal niks te willen weten van tweedehands. Stroeker vroeg wat mensen deden met tv's, wasmachines en koelkasten die ze hadden vervangen. De meesten bleken die te hebben weggegooid of weggegeven. Slechts een klein groepje (zo'n 11 procent) verkocht zijn oude spullen door. Alleen de auto wordt traditioneel als tweedehands doorverkocht of ingeruild bij een dealer. Dat vindt niemand raar of armoedig.

Aanhangwagen
Maar de tijden zijn veranderd. De doorsnee burger is tweedehands kopen doodnormaal gaan vinden – en leuk. Ook types die in een café geen onbekende zouden durven aanspreken, hoor je ineens vol bravoure vertellen over hun tweedehands handeltjes op vlooien- en rommelmarkten, bazaars, ruilbeurzen en, vooral, via internet. Dat ze daarvoor soms het halve land afreizen en mooiweerpraatjes moeten houden met volslagen onbekenden, deert ze niet. Sterker, menigeen geniet er juist van om ergens met een gehuurde aanhangwagen een gebruikte koelkast of fiets op gaan te halen.

Vooral afgelopen jaar explodeerde het aantal nieuwe sites voor handel in tweedehands spullen. Marktplaats is veruit de populairste met ruim 5 miljoen bezoekers per maand. Maar ook een site als Speurders.nl, van de Telegraafgroep, die pas afgelopen najaar de lucht in ging, is in trek.

Verdubbelen
Cijfers over wat er via de sites wordt omgezet, zijn er niet – koper en verkoper regelen de prijs immers onderling. Volgens een schatting van het Amerikaanse onderzoeksbureau IDC Research ging er in 2004 in de Nederlandse internethandel 3,8 miljard euro om. Dit bedrag zal volgens het bureau de komende tien jaar verdriedubbelen naar 11,5 miljard euro.

Dat er sprake is van grote groei blijkt ook uit de jaarcijfers van de Nederlandse Thuiswinkel Organisatie, die alle 'verkoop op afstand' – naast internetsites bijvoorbeeld ook postorderbedrijven – bijhoudt. Die verkoop steeg in 2004 met 35 procent.

Kom daar maar eens om in de detailhandel, in de gewone winkels. Daar daalde de omzet met 2 procent en kelderde bijvoorbeeld de verkoop van consumentenelektronica met 7,5 procent. De handel in tweedehands elektronica draait daarentegen beter dan ooit. Elektronica is – naast auto's – het best verkopende item op Tweedehands.pagina.nl, zegt sitebeheerder Arno de Kruijff.

Ontdekken
Wie zijn al die mensen die tweedehands op internet kopen? De grootste groep is tussen de 25 en 45 jaar, is de ervaring van sitebeheerders. Maar ook het aantal tieners en vijftigplussers neemt snel toe. Vooral eind-zestigers, zeventigers en zelfs tachtigers ontdekken de laatste tijd in groten getale tweedehands handelen via internet. Deze groep leerde zichzelf internetten: ze waren vaak al met pensioen toen internet op de werkplek zijn intrede deed. 'We gaan snel meemaken dat 90-jarigen via Marktplaats handelen,' zegt Frank Crébas, oud-directeur van Marktplaats.

In de eerste jaren kwamen er vooral hoogopgeleiden met een bovengemiddeld inkomen naar de tweedehands sites. Dat is een normaal verschijnsel bij de introductie van innovatieve technologieën. 'Eerst komen de hoogopgeleiden, daarna democratiseert het gebruik geleidelijk,' zegt Fred van Raaij, hoogleraar economische psychologie aan de Universiteit van Tilburg.

Inmiddels bezoeken ook de lagere inkomensgroepen massaal tweedehands sites. 'We vissen allemaal in dezelfde vijver,' aldus Michiel van der Meer, die vorig jaar Speurders.nl opzette. De vijver met de Telegraaf-lezer en SBS-kijker – mensen met een bruto inkomen tussen 1.200 en 3.000 euro. 'Al wordt het bereik steeds breder.'Ervaringen
De Verenigde Staten gelden als lichtend voorbeeld voor hoe de tweedehands internethandel zich kan gaan ontwikkelen. 'Ongeveer 70 procent van de Nederlandse bevolking heeft een internetaansluiting,' rekent Van der Meer voor. 'Zo'n 5 procent van hen koopt op internet. Maar uit ervaringen in Amerika, waar ze twee jaar op ons voorlopen, weten we dat uiteindelijk 60 tot 70 procent van alle internetters het web opgaat om te kopen.'

Een gigantische groep dus. Alleen duurt het nog wel even voor het zover is. Gemiddeld kopen mensen pas na anderhalf jaar internetten voor het eerst iets via het net. Een cd bijvoorbeeld, liefst bij een 'echte' internetwinkel zoals Amazon. com en niet op een advertentiesite, zegt Van der Meer. Gaat dat goed en levert de betaling geen problemen op, dan gaan ze voorzichtig sites uitproberen als Marktplaats en Speurders.

Financiële zekerheid
Dat burgers het nu niet meer armoedig, maar doodnormaal vinden om tweedehands spullen te kopen, is terug te voeren op diverse factoren die elkaar versterken: economische, technologische, praktische, sociologische en psychologische. De economische neergang sinds 2000 speelt een belangrijke rol.

Sindsdien heerst er een gevoel van financiële onzekerheid onder brede lagen van de bevolking. 'Burgers zijn voorzichtig geworden met consumeren,’ aldus hoogleraar Antonides. Hij doet al jaren onderzoek naar de wijze waarop consumenten tot een koopbesluit komen. Als hij één ding heeft geleerd, dan is het dat vooral iemands financiële situatie – of zijn perceptie daarvan – bepaalt of hij consumeert.

Voor wie niet wil consuminderen, maar wel zijn uitgaven beperken, is tweedehands kopen het ei van Columbus. Om de weerzin tegen tweedehands goederen te kunnen overwinnen, moest er alleen een goed alternatief komen voor de achenebbisj rommelmarkten en veelal mottig ruikende winkeltjes.

Alternatief
Dat alternatief kwam er zes jaar geleden met sites als Marktplaats en Tweedehands.pagina. Dankzij internet ging voor de tweedehands handel een nieuwe wereld open. Het bereik van een advertentie op een site is vele malen groter dan dat van het briefje op het prikbord in de supermarkt. Of van de mini- advertenties in kranten en huis-aan-huisbladen. En het web bespaart enorm veel zoektijd. Je hoeft als potentiële koper niet meer talloze winkels af te lopen om te vinden wat je zoekt.

De tweedehands sites kregen pas een echte impuls toen internet betaalbaar en sneller werd. 'Door de aanleg van breedband zijn er meer providers gekomen,' zegt Arno de Kruijff van Tweedehands.pagina. Nederland werd het land met de meeste breedbandaansluitingen van Europa.

Ook de digitale fotografie, en de mobieltjes met ingebouwde camera versnelden de groei van de tweedehands markt op internet. Immers, potentiële kopers kunnen de kwaliteit van aangeboden waar veel beter inschatten sinds advertenties zijn voorzien van een foto.

Eenvoudig
Wat ook helpt is dat een site als Marktplaats eenvoudig in elkaar steekt; je hoeft geen computernerd te zijn om ermee te kunnen omgaan. 'Natuurlijk, Marktplaats had het voordeel dat hij er het eerst was,' zegt Oscar Diele, algemeen directeur van Marktplaats. 'Maar zijn eenvoud sluit ook naadloos aan bij de Nederlander, nuchter als-ie is.'

Van groot belang was en is dat je via internet anoniem kunt kopen. 'Vroeger geneerden de meeste mensen zich ervoor om in tweedehands winkels, of zelfs op de markt te kopen,' zegt Van Raaij. 'Je was bang dat een bekende je er zou zien.'

Dat speelt anno 2005 volgens hem nauwelijks meer een rol. 'Tweedehands kopen is geen schande meer, maar acceptabel, ook voor mensen met een hoger inkomen. Sterker nog, de mensen met midden- en hogere inkomens zijn de meest fervente kopers.'

Rommel
Het succes van tweedehands kopen op internet versterkt zichzelf. Doordat steeds meer mensen er spullen aanbieden, stijgt de kwaliteit. Juist dat is volgens Antonides een belangrijke reden waarom tweedehands kopen breder wordt geaccepteerd. 'Ze zien dat spullen beter zijn dan ze gewend waren in tweedehands winkels. Op internet staat ook een hoop rommel te koop, maar daar is het kaf eenvoudig en snel van het koren te scheiden.'

'Steeds meer mensen realiseren zich dat ze hun spullen te gelde kunnen maken,' zegt Diele. Wat vroeger op zolder werd gezet of weggegeven, wordt nu in klinkende munt omgezet. Antonides: 'Dat je iets verdient als je je overtollige spullen via internet verkoopt, is mooi meegenomen, redeneren veel burgers. Vooral als je ze niet meer naar een markt of winkel hoeft te slepen.' Tweedehands kopen is een prima manier om een onbekend product uit te proberen, meent Antonides. Bevalt het niet, dan verkoop je het weer.

Recycletrend
Tweedehands kopen slaat niet alleen aan omdat Nederlanders koopjesjagers zijn of vanwege hun vermeende handelsgeest. Ook de recycletrend bevordert de handel in gebruikte spullen. 'Mensen vinden het prettig dat iets van waarde gebruikt blijft worden,' zegt Frank Crébas. 'Ik zie dat ook bij mezelf. Ik koop nu een nieuwe telefoon zonder schuldgevoel, al doet m’n oude het nog prima. Daarmee maak ik toch iemand anders blij?'

Nog een factor die volgens Fred van Raaij de populariteit van tweedehands verklaart: mensen hechten grote waarde aan uniek en origineel zijn – Nederland is een individualistische maatschappij. Nieuwe producten kun je zien als blanco, en daardoor nietszeggend. Gebruikte spullen daarentegen hebben een geschiedenis en worden daardoor in de ogen van veel consumenten 'interessant'.

Vintage
Op die behoefte aan 'bijzonder zijn' is bijvoorbeeld in de modebranche kundig ingespeeld. Sinds een paar jaar noemt die tweedehands niet meer tweedehands, maar vintage. Een slimme woordkeus: vintage associëren we met goede wijnen en eerste edities van bijzondere spullen. Zo werd het imago van tweedehands succesvol opgepoetst.

Het hielp ook dat actrice Julia Roberts haar Oscar-onderscheiding in 2001 gekleed in een tweedehands jurk van haute-couture-ontwerper Valentino in ontvangst nam. Daarna lieten alle grote modehuizen zich voor hun nieuwe collecties door vintage inspireren of ze namen onder die noemer oude collecties uit de jaren vijftig of zeventig opnieuw in productie.

Eigenaar Jean-Paul Robert, van de gelijknamige, luxueuze modezaak in Amsterdam Oud-Zuid, begon vorig jaar ook een vintagezaak. Een trui van Chanel, die nieuw 1.200 euro zou kosten, koop je daar voor 500 à 600 euro. Een succes, volgens Robert. 'Het trekt een ander publiek: mensen die zich geen haute couture kunnen veroorloven, maar wel veel meer geld hebben dan de traditionele tweedehands shoppers.'

Big business
Een hausse van websites, nog altijd populaire rommelmarkten, winkels voor gebruikte spullen die ook floreren exclusieve zaken die in vintage gaan: tweedehands is zo langzamerhand big business en doodnormaal. Er is, kortom, een nieuwe markt ontstaan.

Eerder gepubliceerd in Elsevier, 14 mei 2005

Waren het aanvankelijk hoogopgeleiden, inmiddels bezoeken ook lagere inkomensgroepen massaal de tweedehands sites. 'Steeds meer mensen realiseren zich dat ze hun spullen te gelde kunnen maken.'

Julia Roberts met Oscar én tweedehands jurk van Valentino (2001)Gerrit Antonides kwam nooit in tweedehands winkels. En als de hoogleraar consumenteneconomie aan de Universiteit Wageningen, gepromoveerd op de vraag waarom mensen spullen afdanken, al een vlooienmarkt bezocht, deed hij dat om zijn dochtertje te plezieren. Dat is veranderd sinds hij dé tweedehands markt van de 21ste eeuw ontdekte, die op internet.
Webaankoop
Zijn eerste webaankoop deed Antonides (54) op Marktplaats.nl, een site waarop nu ruim anderhalf miljoen producten te koop staan aangeboden, het gros tweedehands. Hij kocht een versterker. Daarna volgden onder meer een kinderjudopak en een zitbankje.

Zoals bijna iedereen die de afgelopen jaren de tweedehands markt op internet ontdekte, werd Antonides naast koper al snel ook verkoper. Hij plaatste op Marktplaats advertenties voor zijn houtversnipperaar waarvoor na een verhuizing geen ruimte meer was, voor de oude caravan van zijn moeder en voor het kinderzitje waar zijn dochter uitgegroeid was. Binnen de kortste keren was hij 'los'.

Antonides' verhaal is dat van honderdduizenden Nederlanders. De meeste mensen kijken anno 2005 totaal anders aan tegen tweedehands spullen dan tien, of zelfs zes jaar geleden. Tweedehands kopen in een armoedig aandoende winkel was een beetje sneu. Iets wat je vooral deed als je je geen nieuwe spullen kon veroorloven.

Jong
Dat blijkt ook uit het proefschrift van Natasha Stroeker uit 1995: De werking van tweedehandsmarkten van duurzame consumptiegoederen. Uit een schriftelijke enquête die zij in 1992 liet houden onder 1.600 burgers kwam naar voren dat de meeste kopers van gebruikte spullen in die tijd een laag inkomen hadden, jong waren en relatief veel kinderen hadden.

Een meerderheid van de geënquêteerde mensen bleek echter helemaal niks te willen weten van tweedehands. Stroeker vroeg wat mensen deden met tv's, wasmachines en koelkasten die ze hadden vervangen. De meesten bleken die te hebben weggegooid of weggegeven. Slechts een klein groepje (zo'n 11 procent) verkocht zijn oude spullen door. Alleen de auto wordt traditioneel als tweedehands doorverkocht of ingeruild bij een dealer. Dat vindt niemand raar of armoedig.

Aanhangwagen
Maar de tijden zijn veranderd. De doorsnee burger is tweedehands kopen doodnormaal gaan vinden – en leuk. Ook types die in een café geen onbekende zouden durven aanspreken, hoor je ineens vol bravoure vertellen over hun tweedehands handeltjes op vlooien- en rommelmarkten, bazaars, ruilbeurzen en, vooral, via internet. Dat ze daarvoor soms het halve land afreizen en mooiweerpraatjes moeten houden met volslagen onbekenden, deert ze niet. Sterker, menigeen geniet er juist van om ergens met een gehuurde aanhangwagen een gebruikte koelkast of fiets op gaan te halen.

Vooral afgelopen jaar explodeerde het aantal nieuwe sites voor handel in tweedehands spullen. Marktplaats is veruit de populairste met ruim 5 miljoen bezoekers per maand. Maar ook een site als Speurders.nl, van de Telegraafgroep, die pas afgelopen najaar de lucht in ging, is in trek.

Verdubbelen
Cijfers over wat er via de sites wordt omgezet, zijn er niet – koper en verkoper regelen de prijs immers onderling. Volgens een schatting van het Amerikaanse onderzoeksbureau IDC Research ging er in 2004 in de Nederlandse internethandel 3,8 miljard euro om. Dit bedrag zal volgens het bureau de komende tien jaar verdriedubbelen naar 11,5 miljard euro.

Dat er sprake is van grote groei blijkt ook uit de jaarcijfers van de Nederlandse Thuiswinkel Organisatie, die alle 'verkoop op afstand' – naast internetsites bijvoorbeeld ook postorderbedrijven – bijhoudt. Die verkoop steeg in 2004 met 35 procent.

Kom daar maar eens om in de detailhandel, in de gewone winkels. Daar daalde de omzet met 2 procent en kelderde bijvoorbeeld de verkoop van consumentenelektronica met 7,5 procent. De handel in tweedehands elektronica draait daarentegen beter dan ooit. Elektronica is – naast auto's – het best verkopende item op Tweedehands.pagina.nl, zegt sitebeheerder Arno de Kruijff.

Ontdekken
Wie zijn al die mensen die tweedehands op internet kopen? De grootste groep is tussen de 25 en 45 jaar, is de ervaring van sitebeheerders. Maar ook het aantal tieners en vijftigplussers neemt snel toe. Vooral eind-zestigers, zeventigers en zelfs tachtigers ontdekken de laatste tijd in groten getale tweedehands handelen via internet. Deze groep leerde zichzelf internetten: ze waren vaak al met pensioen toen internet op de werkplek zijn intrede deed. 'We gaan snel meemaken dat 90-jarigen via Marktplaats handelen,' zegt Frank Crébas, oud-directeur van Marktplaats.

In de eerste jaren kwamen er vooral hoogopgeleiden met een bovengemiddeld inkomen naar de tweedehands sites. Dat is een normaal verschijnsel bij de introductie van innovatieve technologieën. 'Eerst komen de hoogopgeleiden, daarna democratiseert het gebruik geleidelijk,' zegt Fred van Raaij, hoogleraar economische psychologie aan de Universiteit van Tilburg.

Inmiddels bezoeken ook de lagere inkomensgroepen massaal tweedehands sites. 'We vissen allemaal in dezelfde vijver,' aldus Michiel van der Meer, die vorig jaar Speurders.nl opzette. De vijver met de Telegraaf-lezer en SBS-kijker – mensen met een bruto inkomen tussen 1.200 en 3.000 euro. 'Al wordt het bereik steeds breder.'Ervaringen
De Verenigde Staten gelden als lichtend voorbeeld voor hoe de tweedehands internethandel zich kan gaan ontwikkelen. 'Ongeveer 70 procent van de Nederlandse bevolking heeft een internetaansluiting,' rekent Van der Meer voor. 'Zo'n 5 procent van hen koopt op internet. Maar uit ervaringen in Amerika, waar ze twee jaar op ons voorlopen, weten we dat uiteindelijk 60 tot 70 procent van alle internetters het web opgaat om te kopen.'

Een gigantische groep dus. Alleen duurt het nog wel even voor het zover is. Gemiddeld kopen mensen pas na anderhalf jaar internetten voor het eerst iets via het net. Een cd bijvoorbeeld, liefst bij een 'echte' internetwinkel zoals Amazon. com en niet op een advertentiesite, zegt Van der Meer. Gaat dat goed en levert de betaling geen problemen op, dan gaan ze voorzichtig sites uitproberen als Marktplaats en Speurders.

Financiële zekerheid
Dat burgers het nu niet meer armoedig, maar doodnormaal vinden om tweedehands spullen te kopen, is terug te voeren op diverse factoren die elkaar versterken: economische, technologische, praktische, sociologische en psychologische. De economische neergang sinds 2000 speelt een belangrijke rol.

Sindsdien heerst er een gevoel van financiële onzekerheid onder brede lagen van de bevolking. 'Burgers zijn voorzichtig geworden met consumeren,’ aldus hoogleraar Antonides. Hij doet al jaren onderzoek naar de wijze waarop consumenten tot een koopbesluit komen. Als hij één ding heeft geleerd, dan is het dat vooral iemands financiële situatie – of zijn perceptie daarvan – bepaalt of hij consumeert.

Voor wie niet wil consuminderen, maar wel zijn uitgaven beperken, is tweedehands kopen het ei van Columbus. Om de weerzin tegen tweedehands goederen te kunnen overwinnen, moest er alleen een goed alternatief komen voor de achenebbisj rommelmarkten en veelal mottig ruikende winkeltjes.

Alternatief
Dat alternatief kwam er zes jaar geleden met sites als Marktplaats en Tweedehands.pagina. Dankzij internet ging voor de tweedehands handel een nieuwe wereld open. Het bereik van een advertentie op een site is vele malen groter dan dat van het briefje op het prikbord in de supermarkt. Of van de mini- advertenties in kranten en huis-aan-huisbladen. En het web bespaart enorm veel zoektijd. Je hoeft als potentiële koper niet meer talloze winkels af te lopen om te vinden wat je zoekt.

De tweedehands sites kregen pas een echte impuls toen internet betaalbaar en sneller werd. 'Door de aanleg van breedband zijn er meer providers gekomen,' zegt Arno de Kruijff van Tweedehands.pagina. Nederland werd het land met de meeste breedbandaansluitingen van Europa.

Ook de digitale fotografie, en de mobieltjes met ingebouwde camera versnelden de groei van de tweedehands markt op internet. Immers, potentiële kopers kunnen de kwaliteit van aangeboden waar veel beter inschatten sinds advertenties zijn voorzien van een foto.

Eenvoudig
Wat ook helpt is dat een site als Marktplaats eenvoudig in elkaar steekt; je hoeft geen computernerd te zijn om ermee te kunnen omgaan. 'Natuurlijk, Marktplaats had het voordeel dat hij er het eerst was,' zegt Oscar Diele, algemeen directeur van Marktplaats. 'Maar zijn eenvoud sluit ook naadloos aan bij de Nederlander, nuchter als-ie is.'

Van groot belang was en is dat je via internet anoniem kunt kopen. 'Vroeger geneerden de meeste mensen zich ervoor om in tweedehands winkels, of zelfs op de markt te kopen,' zegt Van Raaij. 'Je was bang dat een bekende je er zou zien.'

Dat speelt anno 2005 volgens hem nauwelijks meer een rol. 'Tweedehands kopen is geen schande meer, maar acceptabel, ook voor mensen met een hoger inkomen. Sterker nog, de mensen met midden- en hogere inkomens zijn de meest fervente kopers.'

Rommel
Het succes van tweedehands kopen op internet versterkt zichzelf. Doordat steeds meer mensen er spullen aanbieden, stijgt de kwaliteit. Juist dat is volgens Antonides een belangrijke reden waarom tweedehands kopen breder wordt geaccepteerd. 'Ze zien dat spullen beter zijn dan ze gewend waren in tweedehands winkels. Op internet staat ook een hoop rommel te koop, maar daar is het kaf eenvoudig en snel van het koren te scheiden.'

'Steeds meer mensen realiseren zich dat ze hun spullen te gelde kunnen maken,' zegt Diele. Wat vroeger op zolder werd gezet of weggegeven, wordt nu in klinkende munt omgezet. Antonides: 'Dat je iets verdient als je je overtollige spullen via internet verkoopt, is mooi meegenomen, redeneren veel burgers. Vooral als je ze niet meer naar een markt of winkel hoeft te slepen.' Tweedehands kopen is een prima manier om een onbekend product uit te proberen, meent Antonides. Bevalt het niet, dan verkoop je het weer.

Recycletrend
Tweedehands kopen slaat niet alleen aan omdat Nederlanders koopjesjagers zijn of vanwege hun vermeende handelsgeest. Ook de recycletrend bevordert de handel in gebruikte spullen. 'Mensen vinden het prettig dat iets van waarde gebruikt blijft worden,' zegt Frank Crébas. 'Ik zie dat ook bij mezelf. Ik koop nu een nieuwe telefoon zonder schuldgevoel, al doet m’n oude het nog prima. Daarmee maak ik toch iemand anders blij?'

Nog een factor die volgens Fred van Raaij de populariteit van tweedehands verklaart: mensen hechten grote waarde aan uniek en origineel zijn – Nederland is een individualistische maatschappij. Nieuwe producten kun je zien als blanco, en daardoor nietszeggend. Gebruikte spullen daarentegen hebben een geschiedenis en worden daardoor in de ogen van veel consumenten 'interessant'.

Vintage
Op die behoefte aan 'bijzonder zijn' is bijvoorbeeld in de modebranche kundig ingespeeld. Sinds een paar jaar noemt die tweedehands niet meer tweedehands, maar vintage. Een slimme woordkeus: vintage associëren we met goede wijnen en eerste edities van bijzondere spullen. Zo werd het imago van tweedehands succesvol opgepoetst.

Het hielp ook dat actrice Julia Roberts haar Oscar-onderscheiding in 2001 gekleed in een tweedehands jurk van haute-couture-ontwerper Valentino in ontvangst nam. Daarna lieten alle grote modehuizen zich voor hun nieuwe collecties door vintage inspireren of ze namen onder die noemer oude collecties uit de jaren vijftig of zeventig opnieuw in productie.

Eigenaar Jean-Paul Robert, van de gelijknamige, luxueuze modezaak in Amsterdam Oud-Zuid, begon vorig jaar ook een vintagezaak. Een trui van Chanel, die nieuw 1.200 euro zou kosten, koop je daar voor 500 à 600 euro. Een succes, volgens Robert. 'Het trekt een ander publiek: mensen die zich geen haute couture kunnen veroorloven, maar wel veel meer geld hebben dan de traditionele tweedehands shoppers.'

Big business
Een hausse van websites, nog altijd populaire rommelmarkten, winkels voor gebruikte spullen die ook floreren exclusieve zaken die in vintage gaan: tweedehands is zo langzamerhand big business en doodnormaal. Er is, kortom, een nieuwe markt ontstaan.

Eerder gepubliceerd in Elsevier, 14 mei 2005

Tags

Reageer op dit artikel