Niet principieel, maar opportunistisch

Levenslang is de enige gepaste straf voor 'stakker' Mohammed Bouyeri

Gerlof Leistra

De eis van levenslang tegen Mohammed Bouyeri voor de moord op Theo van Gogh ligt voor de hand. Volgens het Openbaar Ministerie heeft Bouyeri zich op 2 november 2004 ook schuldig gemaakt aan poging tot moord op acht politieagenten en twee omstanders en heeft hij Ayaan Hirsi Ali (VVD) verhinderd haar werk als parlementariër te doen. Net als op moord staat op dat misdrijf levenslang.

De entree van de 27-jarige, in Amsterdam geboren Marokkaan was veelzeggend. Tegen zijn zin was hij uit de Bijlmerbajes gehaald om de zitting bij te wonen. Gekleed in een zwarte djellaba en voorzien van orthodoxe tulband kwam Bouyeri met de Koran onder zijn arm de rechtszaal binnen. Toen de rechters binnenkwamen, bleef hij als enige demonstratief zitten.

De moordenaar van Van Gogh erkent de ‘goddeloze’ rechtsorde niet en wenst alleen verantwoording af te leggen aan Allah. Daarom wilde hij ook niet dat zijn advocaat Peter Plasman namens hem een verweer zou voeren.

Anders dan rechtbankpresident Udo Bentinck, die koos voor een fluwelen aanpak, probeerde ‘oudste rechter’ Marinus Diemer de moordenaar van Van Gogh met scherpe analyses uit zijn tent te lokken. ‘Uw opstelling lijkt principieel, maar als je doorredeneert is het opportunistisch.’ Bouyeri had bijstand genoten, was voor zijn op 2 november opgelopen wond in het ziekenhuis verzorgd, had een sociale huurwoning. ‘Daarmee bent u toch ondergedompeld in de wereldlijke rechtsorde?’ Bouyeri zweeg. De moeder van Theo van Gogh noemde Bouyeri een 'stakker'.

Volgens deskundigen is Bouyeri volledig toerekeningsvatbaar. Daardoor kon de rechtbank hem geen tbs opleggen. De rechters rest over twee weken niets anders dan hem levenslang te geven.