Een zeer adequate minister

Brand Schiphol: Rita Verdonk laat zich als een van de weinigen gelukkig niet meeslepen door de slachtoffercultus 

René van Rijckevorsel

De slachtoffercultus in Nederland heeft een nieuw hoogtepunt bereikt met de brand in het cellencomplex op Schiphol vorige week. Een week lang buitelen politici en media al over elkaar heen met verklaringen, uitspraken en reportages, die de kring van slachtoffers steeds groter maken.

Naast de elf jammerlijk omgekomen gedetineerden en de vijftien gewonden waren er opeens nog meer slachtoffers: de bijna driehonderd andere gevangenen, die vaak nauwelijks iets van de brand merkten, en later ook hun familieleden, vrienden en kennissen, werden tot 'slachtoffer' van de brand gebombardeerd. Laat ze hier blijven, die arme illegalen, laat ze toch vrij, die arme bolletjesslikkers, was de teneur van de oproepen van politici en belangenbehartigers.

En natuurlijk hadden de 'autoriteiten' het misdaan. Betrokkenen mochten met dramatisch verdraaide stemmen op televisie verklaren dat er geen brandoefening was geweest. Schande! Het past helemaal bij de kern van het hedendaagse slachtofferisme: zij - de buitenlanders - zijn zielig, wij - de Nederlanders - doen het fout. De blinde identificatie met al die slachtoffers van de brand ging zelfs zover dat er in een televisieprogramma schande van werd gesproken dat bewakers de gevangenen tijdens de brand onder schot hadden gehouden.

Er was nauwelijks een journalist die zich afvroeg hoe de brand was ontstaan. Dat die misschien veroorzaakt was door een wanhopige gedetineerde illegaal, deed kennelijk niet terzake. Het leek wel of Rita Verdonk zelf, zij is immers als minister verwantwoordelijk voor het gewraakte uitzettingsbeleid, de brand had aangestoken.

Maar gelukkig laat Verdonk zich als een van de weinigen in en om Den Haag niet gek maken. De VVD-minister van Vreemdelingenzaken zei meteen na de brand al dat er voorzover zij wist 'adequaat' was gereageerd. Hoewel haar CDA-collega Piet Hein Donner, kennelijk wel onder de indruk van de slachtofferhoogmis, die uitspraak niet wilde steunen, bleef Verdonk gisteren in de Tweede Kamer bij 'adequaat'. Zij wees er terecht op dat de bewakers ook door een hel waren gegaan.

Gisteravond werd duidelijk hoe. De bewakers zijn tijdens de brand bekogeld met biljartballen en bedreigd met biljartkeus. 'In Nederland ben je onschuldig tot het tegendeel is bewezen,' zei Verdonk gisteren terecht.