Het voortschrijdend inzicht van Sarkozy

donderdag 10 november 2005 11:01

Frankrijk zet buitenlandse relschoppers uit. Dat zal in de praktijk niet simpel zijn. Laat dat een les zijn voor wie nieuwe strengere uitzetregels in Nederland wil traineren

Syp Wynia

De Franse minister van Binnenlandse Zaken, Nicolas Sarkozy, heeft de prefecten van de Franse departementen gisteravond per telegram opdracht gegeven om alle 120 personen zonder Franse nationaliteit – maar doorgaans wèl met een verblijfsvergunning - die de afgelopen weken zijn veroordeeld vanwege hun betrokkenheid bij de rellen in Frankrijk onmiddellijk het land uit te zetten.

Sarkozy zei dat het hebben van een Franse verblijfsvergunning een eer is en dat het recht daarop vervalt door deelname aan tegen de Franse samenleving gerichte provocaties.

Drie jaar geleden vond Sarkozy de 'dubbele straf' – straf plús uitzetting – nog 'onmenselijk, wreed en ineffectief'. Kennelijk is hij onder druk van de rellen van de afgelopen twee weken tot het inzicht gekomen dat het verblijfsrecht toch zijn beperkingen heeft.

Dat is een belangrijk voortschrijdend inzicht. De meeste Europese landen hebben, vaak met het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM) als juridische basis, een wat waterig idee ontwikkeld over de mate waarin het nationaal belang mag prevaleren boven dat van de – legaal verblijvende  – vreemdeling die het blijkens zijn gedrag niet zo opheeft met de samenleving waarin hij als gast verblijft.

Het moet echter nog maar blijken of Sarkozy er in slaagt zijn opdracht uitgevoerd te krijgen. Dat bleek eerder moeilijk, omdat rechters vaak met de EVRM of nationale wetgeving in hand dergelijke uitzettingen blokkeerden of omdat landen hun onderdanen niet terug wilden nemen.

Nederland heeft tot dusver geen rellen op 'Franse' schaal meegemaakt. Wel heeft minister Rita Verdonk (Vreemdelingenzaken, VVD) begin oktober namens het kabinet een wetswijziging in het vooruitzicht gesteld om vreemdelingen die korter dan 3 jaar in Nederland zijn na één veroordeling voor iets waar je een gevangenisstraf voor kunt krijgen het land uit te zetten.

Ook hier waren de linkse partijen en vreemdelingenjuristen tegen, dan wel omdat vreemdelingen daardoor zwaarder gestraft zouden worden dan iemand met een Nederlandse nationaliteit, dan wel omdat het in de praktijk niet zou werken.

De laatste redenering snijdt in zoverre hout, dat ook op basis van de huidige wetgeving onvoldoende wordt doorgepakt als het gaat om het uitzetten van misdadig gebleken buitenlanders.

Maar het aanroepen van het gelijkheidsbeginsel is onzin, want het uitzetten is als zodanig geen straf, alleen vervalt door de veroordeling het verblijfsrecht. Het is een recht, een 'eer' zoals Sarkozy dat zegt, waarvan de toekenning èn de intrekking in handen is van de staat.

Het is niet alleen winst dat Sarkozy dat nu ook zo ziet, maar ook een les al degenen die de verstrakking van de Nederlandse wetgeving op dit punt wensen te traineren.