CIA-gevangenissen: De donkere kant van de maan

dinsdag 29 november 2005 10:34

Mogelijke acties tegen CIA-kampen in Europa doen overhaast aan. Wel moet detentieregime voor terroristen duidelijker

Rik Kuethe 

De eurocommissaris voor Justitie, Francesco Frattini, dreigt dat lidstaten die mogelijkerwijze geheime CIA-kampen voor terroristen op hun grondgebied herbergen het stemrecht in de Europese Unie zal worden onthouden. Minister Ben Bot(CDA) van Buitenlandse Zaken had al eerder gerept van het opschorten van de Nederlandse militaire missies in Afghanistan.

Wat tegen de borst stuit, is de gretigheid waarmee door Europa met deze maatregelen wordt gezwaaid. De Verenigde Staten zijn voor elk land van de Europese Unie nog steeds de grootste bondgenoot en bewezen is er nog niets.

Overigens is het zeker zo dat de regering Bush, hoe gerechtvaardigd de bevrijding van Irak ook is, ernstig tekortschiet in de transparantie van het detentiesysteem van de gevangenen. Die kunnen jarenlang zonder tussenkomst van een rechter worden vastgehouden en verdwijnen vaak in een 'zwart gat'. Ook is onduidelijk hoever ondervragers mogen gaan bij de verhoren. 'Zie je niet hoezeer je het imago van Amerika hiermee schaadt' riep ex-minister Colin Powell tegen defensieminister Donald Rumsfeld. En gelijk had hij.

Niemand die bepleit om een van terrorisme verdachte gevangene met een schaaltje Droste-flikken en een flesje chocomel op gesprek te vragen. Maar folteren mag beslist niet. Hij die de regels van de rechtstaat niet hoog houdt, verloedert onvermijdelijk zelf. Bovendien is foltering een ondeugdelijk middel. Onder dwang bekent een mens nog wel dat zijn moeder Maria Callas was.

In de Senaat heeft de Republikein John McCain, zelf zes jaar als krijgsgevangene te pakken genomen in Vietnam, een amendement ingediend waardoor de spelregels bij verhoren veel scherper omschreven worden. Zijn voorstel werd met 79-11 aangenomen. Bush overweegt om zijn veto uit te spreken. Doet hij dat, dan wordt de schade aan het imago van Amerika nog groter.