Paddenstoelen met tiramisu'tjes

maandag 6 februari 2006 16:18

Een greep uit de belangrijkste wijzigingen per 15 oktober

René van Rijckevorsel

Tussen-n-regel wordt 'eenvoudiger'
De 24 samenstellingen van het type 'dier+plant' krijgen een -n-: paardenbloem, kattenkruid, muizenkervel. Ook een paar andere woorden veranderen. Dronkeman wordt dronkenman, hartelust wordt hartenlust, paddestoel paddenstoel.

Hoofdlettervoorschriften veranderen
De naam van een bevolkingsgroep of een lid daarvan krijgt een hoofdletter als hij is afgeleid van een geografische naam of als het om een specifiek volk gaat. Een bantoe wordt Bantoe; een jood wordt Jood. Geen makkelijke regel, want als het gaat om een groep die niet is genoemd naar de plaats waar de leden vandaan komen ('geo-etnische namen'), houdt die een kleine letter: zigeuners. En als het over joden als religieuze groep gaat, houden ze de kleine j.

Nieuwe regels Engelse woorden
Er komen nieuwe regels voor veel Engelse samenstellingen. Minder koppeltekens en spaties: accountmanager. Alleen een koppelteken als eerste deel los teken is (e-mail), no of non is (non-profit) of als laatste deel voorzetsel is (lay-out). Dus: online, eyeopener, pullover.

Nieuwe woorden zijn toegevoegd
Met het toevoegen van nieuwe woorden aan de Woordenlijst verandert hun  spelling  niet, maar de  spelling  wordt wel voor het eerst officieel vastgelegd. Het gaat vooral om woorden die na 1995 zijn geïntroduceerd of vaker worden gebruikt: antrax, gft-afval, e-mailen, sms'en, boerka, tsunami, i-bankieren. Ook zijn uit politiek-correcte overwegingen – Suriname is sinds 2004 lid van de Taalunie – vijfhonderd Surinaamse woorden officieel aan het Nederlands toegevoegd. 'Handknie' (elleboog), 'bacove' (banaan), 'porknokker' (goudzoeker). De woorden komen vooral uit het oerwoud, en minder uit de Nederlandse jongerenstraattaal, die veel Surinaamse invloeden kent ('doekoe' voor geld).

'Probleem' verkleinwoorden opgelost
Heeft u zich ooit afgevraagd hoe tiramisu'tje te schrijven? De commissie- Spelling  van de Taalunie wel. Omdat de 'u' in dit verkleinwoord (en in haiku'tje) te veel doet denken aan de 'u' in hutje, is gekozen voor deze 'oplossing'. Ook voor A4'tje en cd'tje zijn nu regels.

En: Parlementariërs opgelet!
Tweede-Kamerlid wordt Tweede Kamerlid, europarlementariër wordt Europarlementariër.

Dit artikel verscheen eerder in Elsevier, 8 oktober 2005