Echte bevrijding

Nederland kan zijn verdraagzaamheid en volwassenheid tonen door ontkenners van de holocaust niet meer de mond te snoeren

Gerry van der List

De meeste Nederlanders denken dat de holocaust de belangrijkste oorzaak van de Tweede Wereldoorlog was. Dit misverstand heeft te maken met de 'publieke religie' die rond 4 en 5 mei is ontstaan. Het gaat hier om een vertaling van 'civil religion', een begrip dat Amerikaanse sociologen gebruiken voor een beschrijving van het geheel van normen en waarden met een (semi-)religieus karakter, die de leden van een samenleving met elkaar verbinden.

De jodenvervolging is het - negatieve - symbool geworden waaraan valt af te lezen wat het Nederlandse volk zou willen zijn, zou behoren te zijn en meent te zijn. Die periode heeft haar helden, haar martelaren en haar heilige geschriften, zoals het dagboek van Anne Frank en de publicaties van Etty Hillesum.

Het valt goed te begrijpen dat sommige mensen hun buik vol hebben van het steeds maar weer herinneringen oproepen aan de oorlog en de holocaust. Maar het is een zinvol ritueel om, zoals gisteravond, stil te staan bij de bedreigingen voor een beschaving en op te roepen de vrijheid te bewaken. We moeten, zo zei CDA-premier Jan Peter Balkenende, zelfs waakzaam zijn vanachter onze rollator of vanuit onze rolstoel. En op een skateboard natuurlijk.

Vervelend is wel dat die publieke religie, zoals elke religie, zo haar eigen dogma's en taboes heeft. Het is bijvoorbeeld verboden Mein Kampf van Adolf Hitler te verkopen of te beweren dat de jodenvervolging helemaal niet heeft plaatsgehad. Deze censuur past niet in een vrij, verdraagzaam, volwassen land. Nederland zou aantonen dat het echt bevrijd is als het de ketters van de moderne tijd, de ontkenners van de holocaust, niet meer de mond snoert.