Cresson zat fout, maar krijgt geen straf

dinsdag 11 juli 2006 19:56

Dat blijft er dus over van de geruchtmakende zaak-Edith Cresson, de voormalige Franse Eurocommissaris die een vriend, tandarts Berthelot, hielp aan een aanstelling als 'gastwetenschapper' bij de Europese Commissie: een berisping zonder sanctie.

De hoogste Europese rechter, het Hof van Justitie, stelt in zijn deze dinsdag na een klacht van de Europese Commissie gewezen arrest dat Cresson in strijd met de uit haar taak als lid van de Commissie voortvloeiende verplichtingen heeft gehandeld bij de aanwerving en met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden van Berthelot.

Strafzaak geseponeerd
Eerder had een Belgische strafkamer na een klacht van toenmalige Belgische Europarlementariër Nelly Maes (Groenen/EVA) de zaak na vijf jaar onderzoek geseponeerd, omdat er volgens de Belgische rechters geen (strafrechterlijke) redenen tot vervolging waren. Een uitspraak van het Hof van Justitie in zijn rol van tuchtrechter voor Europese Commissarissen was dus nog de enige resterende mogelijkheid om Cresson aan te pakken.
 
De Eurocommissaris wilde de 66-jarige Berthelot eigenlijk in haar kabinet opnemen, dat is de persoonlijke staf die iedere Eurcommissaris min of meer naar eigen keus mag samenstellen. Maar volgens de regels was hij daarvoor te oud. Vandaar dat zij de uitvlucht verzon van een benoeming als 'gastwetenschapper', al was het duidelijk dat Berthelot geen wetenschappelijk onderzoek zou doen.

De zaak, mede aan het rollen gebracht door toenmalige Europees ambtenaar en huidige Europarlementarier Paul van Buitenen, baarde in 1998-1999 enorm opzien, en droeg maatgevend bij aan de val van de Europese Commissie waarvan Cresson deel uitmaakte, de commissie-Santer. Die trad in 1999 voortijdig af.

Pensioen korten
De uitspraak van het Hof is een tegenvaller voor iedereen die na de opwinding van 1999 meende dat er met de zaak-Cresson een beerput van vriendjespolitiek en corruptie bij de Europese Commissie was opengegaan. Die opwinding, en vast ook eigen verontwaardiging, was de reden dat de op Santer volgende Commissie-Prodi, met op personeelszaken de Brit Neil Kinnock die ook al in de Commissie-Santer had gezeten (maar dan voor verkeer), het Hof vroeg om Cressons pensioen als Europees commissaris – iets van 3500 euro per maand – te schrappen of te korten. De advocaat-generaal Ad Geelhoed die het Hof over de zaak adviseerde, stelde voor de vanaf de dag van uitspraak de helft van haar pensioen in te houden. Geelhoed tilde zwaar aan de misstap van Cresson.

Hoewel de rechters vinden dat Cresson laakbaar handelde door de regels naar haar hand te zetten hebben zij niet het advies van de advocaat-generaal gevolgd. Gelet op de omstandigheden van het geval vindt het Hof het voldoende om vast te stellen dat Cresson zich in de zaak-Berthelot niet juist gedragen heeft, maar dat een echte sanctie onnodig is.
Een tweede beschuldiging van vriendjespolitiek is door het Hof geheel terzijde geschoven.

'Enigszins onbegrijpelijk'
Je zou haast denken, dat het Hof de hele zaak zeker principieel interessant vindt – nooit eerder behandelde het een dergelijke tuchtrechtzaak tegen een (oud-) lid van de Europese Commissie, maar de opwinding van indertijd, die meteen weer op pleegt te flakkeren als de naam Cresson valt, als overdreven moet hebben ervaren. Dat verbaast weer Europarlementariërs die er indertijd bij waren, zoals blijkt uit de reactie van de Nederlandse VVD'er Jan Mulder, die het keurig 'enigszins onbegrijpelijk' noemt dat er geen sanctie is opgelegd.

Paul de Hen