Politiek

Rapport Schipholbrand openbaar: harde kritiek

donderdag 21 september 2006 11:00

Het definitieve rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid van mr. Pieter van Vollenhoven stelt dat er 'minder of geen' doden waren gevallen bij de Schipholbrand als de overheid zich aan de regels voor brandveiligheid had gehouden.

'De raad acht de veronderstelling gerechtvaardigd dat er minder of geen slachtoffers te betreuren waren geweest als de brandveiligheid de aandacht van de betrokken instanties zou hebben gekregen,' is de hoofdconclusie van het politiek explosieve rapport (pdf).

In een toelichting in Den Haag zei Van Vollenhoven achter elke letter van het rapport te staan. Ook benadrukte hij dat aan het rapport, dat eerder al naar het kabinet ging, niet is aangepast na kritiek vanuit het kabinet.

De raad heeft de brand stap voor stap gereconstrueerd en stelt dat overheidsdiensten op verschillende momenten de brand hadden kunnen ingrijpen.

Donner
Vooral het ministerie van Justitie van minister Piet Hein Donner (CDA) krijgt kritiek. De Dienst Justitiële Inrichtingen, onderdeel van Donners ministerie, was verantwoordelijk voor de brandveiligheid van het cellencomplex waar vorig jaar oktober brand uitbrak en elf gedetineerden omkwamen.

Volgens Van Vollenhoven was er van alles mis met het complex. De organisatie van de gevangenis was onvoldoende voorbereid op brand. En de vleugel waar brand uitbrak voldeed niet aan het bouwbesluit. Daarom is er ook kritiek op de gemeente Haarlemmermeer die nooit een vergunning had mogen afgeven. Ook de Rijksgebouwendienst, onderdeel van het ministerie van VROM faalde.

Politiek gevecht
Van Vollenhoven stelt dat het rapport geen antwoord wil geven op de schuldvraag, want dat is een taak van het Openbaar Ministerie. Toch zal het rapport inzet worden van een politiek gevecht. Wie is verantwoordelijk? De gedetineerde die zijn cel in brand stak? Of de betrokken bewindslieden?

Wie heeft gelijk: Donner of Van Vollenhoven

Oppositie
De linkse oppositie kijkt al weken uit naar het rapport, waarmee leden van het kabinet kunnen worden aangevallen. Een uitgelekte concept-versie van het rapport was al kritisch over het optreden van overheidsdiensten (lees ook Rapport: Overheid faalde bij Schipholbrand).

Donner had harde kritiek op dat concept-rapport, dat precies is wat de oppositie nodig heeft om de verantwoordelijkheid voor de brand neer te leggen bij de ministers Donner en Sybilla Dekker (VVD, Ruimtelijke Ordening) (lees ook Links tribunaal tegen een centrum-rechts kabinet).

'Rotstreek'
Dat de linkse oppositie het rapport zal aangrijpen om het kabinet aan te vallen bleek gisteren al. Minister Aart Jan de Geus (CDA, Sociale Zaken) zei woensdagochtend op Radio 1 dat de brand een 'rotstreek' is van een celbewoner die moedwillig brand heeft gesticht. 'Maar wij in Nederland spelen het klaar de halve wereld daaromheen van schuld te betichten.'

Dat heeft hij geweten. 'Ongepast,' reageerde de PvdA snel. GroenLinks-leider Femke Halsema eiste onmiddellijk een brief van de premier. De Geus trok daarop zijn opmerkingen in: op het politieke debat 'kan en mag ik niet vooruitlopen. Ik had moeten zwijgen,' zei hij een paar uur na zijn interview (lees ook De Geus moet woorden Schipholbrand terugnemen).

Lees ook het Elsevier-commentaar Morele afrekening van links

Door Jan Kooistra