Zonnevlekken beïnvloeden aardse klimaat

woensdag 11 oktober 2006 13:14

Van de zon begrijpt de wetenschap nog heel weinig. Het is enorme rondtollende gasbol, waarin zich merkwaardige magnetische verschijnselen optreden. Al aan het eind van de negentiende eeuw constateerde de Duitse onderzoeker Schwabe dat er een elfjarige cyclus zat in het aantal zonnevlekken.

Tegenwoordig weten we dat dit verband houdt met het feit dat om de elf jaar de noordpool en de zuidpool van de zon stuivertje wisselen. Op aarde gebeurt dat ook maar dan eens in de paar miljoen jaar. Omdat de zon zo actief is, gaat dat sneller. Die elfjarige cyclus valt enigszins te herkennen aan donkere vlekken op de zon (bekijk een foto van een zonnevlek).

Close-up van een zonnevlek in ultraviolet licht Donkere vlekken
Die donkere vlekken zijn koeler maar vreemd genoeg is de zon actiever wanneer er meer zonnevlekken zijn. In het patroon van de zonnevlekken zit niet alleen de elfjarige cyclus maar ook langere schommelbewegingen.

Veel wetenschappers, vooral astronomen, vermoeden dat die patronen een invloed hebben op het aardse klimaat. Een goed voorbeeld hiervan is de zogenoemde kleine ijstijd gedurende de zeventiende en achttiende eeuw toen er nauwelijks zonnevlekken waren (in jargon: het Maunder minimum) en het, althans in Europa, bizar koud was.

Kosmische straling
Een mogelijkheid waarop de zonneactiviteit het aardse klimaat zou kunnen beïnvloeden, loopt via kosmische straling. Die hoogenergetische deeltjes zouden condensatiekernen voor wolken kunnen zijn. Een van de onderzoekers achter deze theorie is de Canadees Jan Veizer.

In Engeland is er zelfs een weerbureau dat meent het weer te kunnen voorspellen aan de hand van het aantal zonnevlekken. De Engelsman Piers Corbijn die dit bureau heeft opgezet, is een vreemde eend in de bijt van de meteorologie maar zo langzamerhand beginnen ook andere klimatologen en meteorologen in de zon te geloven. Met als kanttekening dat zij menen dat de zonneactiviteit een deel van de opwarming tot 1970 kan verklaren maar dat de opwarming vanaf 1970 toch bovenal op het conto van het versterkte broeikaseffect komt.

Door Simon Rozendaal