Hirschfeld echt geen mol

woensdag 17 november 2004 13:33

Ook de socioloog Meindert Fennema werkt aan een biografie over Hans Max Hirschfeld. Daarbij staan diens naoorlogse jaren centraal (1945-1961). Fennema (58) is hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij gaat in op Hirschfelds rol als regeringscommissaris voor de verdeling van de Marshall-gelden, waarmee deze een cruciale rol speelde in de wederopbouw van Nederland.

Fennema bestrijdt dat Hirschfeld een dubbelspion was, zoals Arie van der Zwan in zijn boek beweert (zie 'Duitse dubbelspion?’ op pagina 47). 'Er bestaat geen enkele aanwijzing voor de stelling dat hij een spion voor de Duitsers was. Op basis van mijn eigen bronnenonderzoek acht ik het weinig plausibel dat Hirschfeld het Duitse belang en niet het Nederlandse belang voorop stelde. Integendeel.’

Fennema: 'Hirschfeld was uitzonderlijk begaafd. Hij had een maatschappijvisie waarmee hij alle politici vóór bleef. Hij was a-politiek, werkte achter de schermen en kon over alle beleidsterreinen meepraten. Ook na de Tweede Wereldoorlog bleef hij de voornaamste onderhandelaar van Nederland.’

Hij begrijpt waarom Van der Zwan een andere conclusie trekt: 'Hirschfeld paste zich tijdens de bezetting zo sterk aan de Duitse autoriteiten aan, dat je hem een superburgemeester in oorlogstijd kunt noemen. Volgens het ondergrondse verzet was hij een collaborateur. Maar hij was geen mol, ook niet als je met de kennis van vandaag terug redeneert, zoals Van der Zwan doet.’

Fennema’s biografie wordt een totaal herziene versie van een omvangrijk, maar onaf manuscript dat de promovendus John Rijnsburgher kort voor zijn overlijden in 1999 bij Fennema had ingeleverd. Het boek moet begin 2006 in de winkel liggen.

MEINDERT FENNEMA

• Geboren 21 mei 1946
• 1969 socioloog
• 1973 politicoloog
• 1981 promotie
• 2002 hoogleraar

Door Willem Wansink