Intimidatie: Hoogopgeleide haatmail

donderdag 8 september 2005 10:26

Leugenaar. Boekhouder. Gore hond. Fascistische dictator. Josef Mengele (de beruchte nazikampbeul), Hansje H. Minister Hans Hoogervorst (VVD) van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft er vele scheldnamen bijgekregen sinds hij alle Nederlanders per 1 januari 2006 in één nieuw ziektekostenstelsel wil verzekeren.

Vooral chronische patiënten en huisartsen lieten zich niet onbetuigd. Patiënten probeerden massaal hun gram te halen via internet. En de huisartsen, die in mei uit protest hun praktijken dichtgooiden, grepen naar het moderne actiemiddel van de e-mail. Alleen al bij het ministerie van Volksgezondheid kwamen tientallen haatmails binnen die in grote haast waren geschreven. De meeste van deze reacties zijn gewist of onvindbaar opgeborgen in grote dozen, zo blijkt bij navraag op het ministerie. Maar ook patiëntenverenigingen, Tweede-Kamerleden en zorgverzekeraars zijn bestookt met haatmails waarin in grove taal 'de waarheid’ werd gezegd.

Eén citaat, uit een mail aan een patiëntenvereniging die de redactie van Elsevier recent ter inzage kreeg. Volgens de auteur mogen multinationals geen inzicht krijgen in medische gegevens. 'Wie dat niet snapt, moet worden gedwongen om een genadespuitje te halen; die moet uit zijn miserabele bestaan worden verlost.’ Bedoeld wordt: de minister. Afzender: een chronische patiënt met progressieve vormen van reumatoïde artritis, wiens naam om redenen van privacy in dit artikel niet wordt gepubliceerd.

In een andere mail aan een patiëntenvereniging werd de organisatie geadviseerd haar arm snel 'uit de reet van Hoogervorst’ te halen: 'Die strontzak stinkt. Die moet naar de Verenigde Staten worden gedeporteerd (Daar komt hij ook vandaan).’ Directe aanleiding: het voornemen om een kort geding te beginnen tegen huisartsen die in actie waren gekomen.

In een andere mail werd de vrouwelijke directeur van de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie – zeer suggestief – opgeroepen haar functie neer te leggen wegens haar 'relatie’ met de minister. En toen zij een huisartsenpost bij een ziekenhuis in het noorden van land wilde openen, werd de afspraak een dag van tevoren door de dokters afgezegd. Met haar wilden de huisartsen niet langer door één deur.

Een cultuur van intimidatie van gezagsdragers verziekt de samenleving, noteerde Elsevier in het omslagartikel 'Het recht van de grootste bek’ (21 mei 2005). Iedere burger zijn eigen rechter, bestuurders als voetveeg: dat principe geldt klaarblijkelijk niet alleen voor 'gewone’ burgers, maar ook voor huisartsen – hoogopgeleide professionals van wie toch een zeker beschavingsniveau mag worden verwacht.

Wie de haatmails leest die boze dokters aan gezagsdragers hebben verstuurd, moet constateren dat het 'Korte Lontje’, de campagne waarmee Sire, de Stichting Ideële Reclame, afgelopen maand naar buiten trad, inderdaad een wijdverbreid fenomeen is. Volgens Sire signaleert 84 procent van de Nederlanders bij anderen meer irritaties dan tien jaar geleden; 42 procent erkent zelf gemakkelijker geïrriteerd te zijn. En 90 procent van de Nederlanders stoort zich aan asociaal gedrag.

Ook Siem Buijs, Tweede-Kamerlid voor het CDA en voormalig huisarts, kreeg veel geïrriteerde mails van oud-collega’s. Dat gebeurde mede naar aanleiding van een artikel in de Volkskrant waarin Buijs, samen met andere auteurs, beweerde dat de huisartsen alleen actie voerden om geldelijk gewin. Hem werd meteen 'kadaverdiscipline’ verweten, illustratief voor 'hoe macht corrumpeert’.

In één mail stelde een huisarts dat het bewuste stuk in de krant 'een smakeloze poging van een aantal arrogante, pedante, leugenachtige, publiciteitsgeile ijdeltuiten’ was, die meenden 'olie op het vuur te moeten gooien’ in het conflict tussen de Landelijke Huisartsen Vereniging en 'ene Hoogervorst’. Een andere dokter: 'Waarom lig je al bij voorbaat bij deze minister in bed en weet je niet hoe je hem moet likken. Als we over vijf jaar een nieuwe parlementaire enquête moeten houden, omdat alles uit de hand is gelopen, zijn alle actiefiguren natuurlijk verdwenen. Nou, wat mij betreft, schaam ik mij dat jij steeds als huisarts wordt geafficheerd in deze Kamer.’

Een derde huisarts: 'Misschien had u wat meer waarde aan onze beroepsgroep kunnen geven door niet te stoppen, maar juist door te gaan met dit werk. Huisartsen zijn er te weinig. Een tekort aan volksvertegenwoordigers is er niet.’

De voorzet om de opgekropte beroepsfrustratie zo grof mogelijk te uiten, bleek afkomstig van de internetsites www.huisartsvandaag.nl en devrijehuisarts.org. Op die pagina’s werd voorzitter Hans Wiegel (VVD) van de koepelorganisatie Zorgverzekeraars Nederland op de korrel genomen. Onder de kop 'Leugens in krijtstreep’ verweet een inzender – ook een huisarts – Wiegel 'te liegen, bedriegen, vals voor te lichten, te sussen, gerust te stellen, bezweren en verzekeren.’

Pas na maanden greep de redactie van www.huisartsvandaag.nl in. 'Persoonsgerichte uitlatingen, aan bijvoorbeeld beleidsmakers, die beschadigend zijn, worden direct van de site verwijderd.’

Kader bij artikel:

'BENT U ECHT ZO STOM?’
Uit een e-mail aan de directeur van een patiëntenvereniging, tijdens de huisartsenstaking: 'Als u de kant van de ziekenfondsen en dit kabinet van asociale hufters kiest, dan hoop ik dat u ernstig ziek wordt op een moment dat uw huisarts in beslag wordt genomen door zijn bureaucratische verplichtingen. Bent u echt zo stom of bent u omgekocht?’

Door Willem Wansink