Koningshuis: De 100 van kroonprins Willem-Alexander

woensdag 18 april 2007 13:10

Wat voor koning kroonprins Willem-Alexander wordt, is af te zien aan de personen met wie hij zich omringt. Een overzicht van de mensen die belangrijk voor hem zijn: de familie, de vrienden en de vele adviseurs.

Op 27 april wordt hij veertig en hij zit in een fase waarin de aard van zijn toekomstig koningschap vorm begint te krijgen. Uit zijn keuze van functies en nevenfuncties en uit de mensen met wie hij zich omringt, rijst een beeld op van de toekomstige koning. Tijd dus om het netwerk van prins Willem-Alexander in kaart te brengen.

Een netwerk opbouwen vergt voor een gewoon iemand al veel aandacht. Bij een prins – en zeker bij een kroonprins – luistert het nog nauwer. Een kroonprins kan het zich niet veroorloven zich te omringen met een elitair clubje personen, maar hij kan ook niet met jan en alleman in de kroeg hangen. Hij moet afstand houden en toch een band opbouwen met de bevolking van Nederland. En intussen zo veel mogelijk opsteken om straks een goed staatshoofd te zijn. Dat vergt organisatie en goede adviseurs.

In de kroeg wordt prins Willem-Alexander inderdaad niet zo vaak gesignaleerd. Hij is niet alleen vader van drie dochters, hij houdt er inmiddels ook een gemêleerd takenpakket op na dat in de verte doet denken aan dat van een consultant die zijn expertise op meerdere terreinen tegelijk uitvent.

Voor sport had hij altijd al een voorliefde; hij maakte er een deel van zijn werk van, tot op olympisch niveau. Water is een ander terrein waarop hij zich laat kennen als deskundig en ambitieus: hij leidt een adviseursgroep van de Verenigde Naties die ervoor moet zorgen dat de doelstellingen van die organisatie op gebied van schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen worden gehaald.

De prins reist veel in binnen- en buitenland. Werkbezoeken, zoals in januari als –beschermheer van AMREF Flying Doctors aan Kenia, conferenties en soms een staatsbezoek. Dat moet allemaal worden geregeld en voorbereid. Net als in een bedrijf heeft de prins daar zijn mensen voor. Sinds 1995 heeft hij zijn eigen secretaris. Zoals gebruikelijk aan het hof van koningin Beatrix zou de particulier secretaris van de prins slechts een bepaalde termijn blijven, maar de prins en zijn secretaris bevielen elkaar zo goed dat het (detacherings-)contract van Jaap Leeuwenburg keer op keer werd verlengd en uiteindelijk is omgezet in een vast dienstverband. Later volgde nog een adjunct-secretaris, Yvette van Eechoud, met brede Brusselse ervaring. 

Hulptroepen
Ook buiten de binnenste schil van het netwerk van familie en naaste medewerkers zijn er hulptroepen. Zo zijn er bij het Rijk twee ambtenaren vrijgemaakt voor de prins. Een bij Rijkswaterstaat die alle wateractiviteiten van de prins inhoudelijk en praktisch begeleidt en een ander bij het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. Medewerkers die met zorg zijn geselecteerd op hun betrouwbaarheid en loyaliteit.

Als de prins op woensdag naar de wekelijkse vergadering van de Raad van State gaat, zit 's ochtends een drietal wijze raad–gevers voor hem klaar. Vice-president Herman Tjeenk Willink en de staatsraden Claire Ligtelijn en Rein Jan Hoekstra nemen dan met hem de agenda door die de staatsraden die middag behandelen. De drie horen tot de belangrijkste adviseurs van de prins.

Voor vragen die regeringservaring vereisen is Ruud Lubbers een vraagbaak. Het was koningin Beatrix die haar zoon tipte om bij de oud-CDA-premier in de leer te gaan. Bronnen van kennis vormen de vele gesprekspartners die de prins functioneel ontmoet. In de raad van commissarissen van De Nederlandsche Bank ontmoet hij toppers uit het bedrijfsleven; in het Internationaal Olympisch Comité zit hij met oud-judoka Anton Geesink; in het Oranje Fonds komt beschermheer Willem-Alexander oud-minister Hans Wijers (D66) tegen, die er voorzitter van is. Een internationaal belangrijk contact van de prins is Margaret Catley-Carlson, een deskundige op het gebied van water die hij al langer kent en die nu in de VN-adviseursgroep zit waarvan de prins voorzitter is. Met haar mailt en belt hij geregeld. Internationaal kan een prins wat jovialer zijn dan binnenslands.

Zijn netwerk, inclusief een grote vriendenkring, breidt zich uit doordat de prins en zijn echtgenote Máxima er actief werk van maken via informele diners op De Horsten. Die zijn er inmiddels geweest met politici, bestuurders, kunstenaars en ondernemers. Het zijn generatiegenoten van het paar.

Sommigen – zoals medicus-ondernemer Jaap Maljers, wiens vader Floris mentor was van de prins – hoorden al tot het netwerk. De dwarsverbanden tonen hoe ook in een koninklijk netwerk veel via via gaat. Zo zit directeur Desirée van Gorp van het Nyenrode Institute for Competition in de raad van toezicht van AMREF Flying Doctors, maar ook in de raad van advies van ECP.NL. Ze is ook nog bestuurder van de Stichting Lezen & Schrijven van prinses Laurentien. Oud-minister Roger van Boxtel (D66) en werkgeversvoorman Bernard Wientjes komt de prins in verschillende hoedanigheden tegen.

Netwerken zijn in beweging. Toen Willem-Alexander zich begon te verdiepen in waterbeheer werd hij begeleid door een driemanschap onder leiding van Gerrit Blom. De nu 69-jarige oud-directeur-generaal van Rijkswaterstaat ziet tevreden toe hoe de prins zich tot internationaal deskundige heeft ontwikkeld. Blom is met pensioen, maar was wel nog op het huwelijk van de prins.

De prins is goed in relatiebeheer. Functionele contacten worden op hoogtijdagen uitgenodigd. Zo waren nogal wat medebestuurders aanwezig bij de doop van de twee oudste prinsesjes. Ook is Willem-Alexander attent met het sturen van bedankjes.

De kroonprins teert niet alleen op het immense netwerk van zijn 69-jarige moeder. Integendeel. Tijdens de jaarlijkse nieuwjaarsreceptie komt een steeds groter deel van de gasten op uitnodiging van de prins en prinses. Op natuurlijke wijze vloeien twee netwerken zo in elkaar over. Zodoende wordt een koude overgang bij de troonswisseling voorkomen.

Opmerkelijk is dat sommige families al generatieslang betrekkingen onderhouden met het koningshuis. Zoals de familie De Gaay Fortman. Wilhelm Friedrich de Gaay Fortman onderhield al contacten met de koninginnen Wilhelmina en Juliana. De CDA-politicus was onder meer kamerheer van de Koningin. Zoon Bas – voormalig PPR-politicus – is bevriend met koningin Beatrix, en zijn dochter Marry – advocate – hoort op haar beurt tot het netwerk van prins Willem-Alexander.

Netwerken vernieuwen zich, maar historische parallellen laten zien dat veel blijft zoals het altijd is geweest.  

Kaders bij artikel:

FUNCTIES KROONPRINS

• Zitting in Raad van State
• Commissaris De Nederlandsche Bank
• Voorzitter Adviescommissie Water
• Lid Internationaal Olympisch Comité
• Lid raad van toezicht Kröller-Müller Museum
• Lid raad van advies van ECP.NL
• Voorzitter VN-Adviseursgroep Water en Sanitatie
• Beschermheer Oranje Fonds
• Beschermheer Global Water Partnership
• Beschermheer AMREF Nederland
• Beschermheer United World Colleges Nederland
• Beschermheer SAIL Amsterdam
• Beschermheer Watersport Verbond
• Beschermheer Hermitage aan de Amstel
• Beschermheer Veteranencomité
• Erevoorzitter van de Koning Willem I Stichting
• Commandeur Koninklijke Marine-Reserve
• Reserve brigadegeneraal Infanterie Koninklijke Landmacht
• Reserve commodore Koninklijke Luchtmacht

KONINGIN BEATRIX
Staatshoofd

Ooit het afschrikwekkende voorbeeld. Te perfect om op te volgen. Zo ligt het niet meer. Prins Willem-Alexander heeft zich ontworsteld aan de schaduw van zijn moeder. Koningin Beatrix (69) ziet ontspannen toe hoe haar oudste zoon zijn eigen stijl ontwikkelt. Zij is niet zijn coach; eerder zijn hij en zijn vrouw Máxima een steun voor haar. In gevatheid doen ze niet voor elkaar onder. 

YVETTE VAN EECHOUD
Adjunct-particulier secretaris

Yvette van Eechoud (38) had al een behoorlijk cv voor ze in 2005 aan het hof kwam werken. De Europa-kenner werkte bij de Europese Commissie, het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Nederlandse ambassade in Pretoria, Zuid-Afrika, en hield zich bezig met beleid ten aanzien van drugs, terrorisme, georganiseerde misdaad, water, lokaal bestuur en man-vrouwrelaties. Ervaring die in haar werk voor de prins en prinses van pas komt. 

PRINSES MÁXIMA
Echtgenote

Haar rol kan niet worden overschat. Máxima (35) is de belangrijkste steunpilaar voor prins Willem-Alexander. Samen vormen ze een ideaal paar. Zij geeft hem iets mondains, hij haar de koninklijke status. Wat hij niet heeft, bezit zij in grote mate: een mediagenieke uitstraling. Dankzij haar staat hij er opeens ook. Ze vullen elkaar aan in uiterlijke presentatie en in wat ze te berde brengen. Wat hij te zwaar opvat, relativeert zij met een grap. De veelgehoorde stelling dat een koning het moeilijker heeft, simpelweg omdat 'koning' strenger klinkt dan het vertederende koningin, wordt door de echtgenote van deze koning in spe gecompenseerd: ze is werelds, maar ook moederlijk. Dat ook zij zich heeft verzekerd van serieuze functies, zoals bij de Verenigde Naties, versterkt het imago van een modern paar: drie kinderen en toch werken.

CLAIRE LIGTELIJN-VAN BILDERBEEK
Lid van Raad van State

Claire Ligtelijn (65) is het op één na langst zittende lid van de Raad van State en zit bij het vooroverleg met de prins als die op woensdag de Raad van State bezoekt. Niet alleen door haar anciënniteit (al zeventien jaar lid), maar ook wegens haar deskundigheid op het terrein van de rechterlijke macht. Ligtelijn was zelf raadsheer. Ze is van PvdA-huize. 

HERMAN TJEENK WILLINK
Raadgever

De vicepresident van de Raad van State had een leidende rol in de opleiding van de prins tot koning in spe. Herman Tjeenk Willink (66) was ook getuige bij de doop van Catharina-Amalia, de volgende troonopvolger. Speculaties over zijn aftreden in 2008 verwees de PvdA'er in 2006 naar de prullenbak. Heeft vooroverleg met de prins als die op woensdag de Raad van State bezoekt. 

REIN JAN HOEKSTRA
Lid van Raad van State

Groot kenner van het staatsrecht. Zit bij het voorgesprek dat op woensdagochtend om 9 uur plaatsheeft als de prins die middag als lid van de Raad van State de zitting bijwoont van dit hoogste adviesorgaan van de regering. De prins krijgt dan uitleg over de agenda. Ook buiten dit gremium is de CDA'er Rein Jan Hoekstra (65) adviseur van de prins.  

ANDRÉ BLOMJOUS
Luitenant-generaal der Cavalerie

André Blomjous (63) werd na een indrukwekkende legercarrière in 2001 benoemd tot chef van het Militaire Huis van de Koningin. Het Militaire Huis is verantwoordelijk voor het militair vertoon aan het hof. Uit hoofde van die functie begeleidt hij de prins bij de vele bezoeken aan de diverse onderdelen van de krijgsmacht.  

CEES VAN DER KNAAP
Staatssecretaris Defensie

CDA-staatssecretaris van Defensie Cees van der Knaap (56) vergezelt de prins als hij legeronderdelen bezoekt, zoals in 2004 de Nederlandse troepen in Kabul, Afghanistan. Ze hebben ook veel met elkaar te maken vanwege de jaarlijkse veteranendag: de prins is beschermheer van het Veteranencomité. Aan zijn eigen diensttijd bij de marine hield de prins een paar vriendschappen met officieren over. 

PRINS FRISO EN PRINSES MABEL
Broer en schoonzus

Beiden zijn geen lid van het Koninklijk Huis en vervullen weinig koninklijke taken. Prins Friso (38) is ondernemer, prinses Mabel (38) directeur van het Open Society Institute. Als kind zei hij dat andere kinderen Alexander mochten slaan, maar niet doodslaan, want dan moest hij koning worden. Prins Friso is troonopvolger af sinds hij en zijn vrouw zonder parlementaire toestemming trouwden. 

JAN PETER BALKENENDE
CDA-premier

Jan Peter Balkenende (50) houdt net als de prins van een grapje; dat schept een band. Hun relatie is functioneel-vriendschappelijk. Ze treffen elkaar op feesten en gelegenheden. Als er een boreling is, verschijnt de premier met een cadeau op De Horsten. Hoewel beiden ict-minded zijn, mailen ze niet met elkaar. Te veel kans op lekken. Regeringszaken bespreken ze niet, dat doet Balkenende met de Koningin.  

PIEN ZAAIJER
Persoonlijk adviseur

Pien Zaaijer (46) werd aan het secretariaat van de prins toegevoegd toen het daar in 2002 erg druk werd. De voormalige rechterhand van oud-premier Wim Kok (PvdA) bereidt de werkbezoeken van prinses Máxima minutieus voor en begeleidt haar ook. Ze is een vertrouweling van het kroonprinselijk paar. Haar contract is al enkele malen verlengd.  

TIJO COLLOT D'ESCURY
Goede vriend

Baron Collot d'Escury (40) werkt bij Roland Berger Consultants en kent de prins van de kleuterschool. Met die vriendschap wordt een traditie voortgezet: Carel Emilius baron Collot d'Escury (1779-1828) was bevriend met koning Willem I. Tijo Collot d'Escury was getuige bij het kerkelijk huwelijk. Hij is getrouwd met Hermance Hooft Graafland. Ze wonen in Den Haag.

FRANS DE BEAUFORT
Jeugdvriend

Jurist Frans de Beaufort (41), directeur van Aegon-dochter TKP Pensioen, is een jeugdvriend. Zijn moeder Corinne was gouvernante van de prinsessen Beatrix en Irene. Hij was getuige bij het kerkelijk huwelijk van de prins, en de prins was ceremoniemeester op De Beauforts huwelijk met Suzanne Buchwaldt. 

CHRIS BREEDVELD
Plaatsvervangend directeur-generaal RVD

Afkomstig van het ministerie van Economische Zaken, waar hij directeur communicatie was, bestiert Chris Breedveld (45) sinds 2002 de communicatie van het Koninklijk Huis. Hij doet de woordvoering en leidt op maandagmiddag namens de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) het overleg met Koningin, prins en Máxima over de publicitaire activiteiten van het Huis. 

PRINS CONSTANTIJN EN PRINSES LAURENTIEN
Broer en schoonzus

Prins Constantijn (37) en Laurentien (40) wonen in Brussel en verhuizen naar Nederland tegen de tijd dat Willem-Alexander koning wordt. Hun 'koninklijke verplichtingen' zullen dan toenemen en vergelijkbaar zijn met de rol die Pieter van Vollenhoven en prinses Margriet vervullen voor koningin Beatrix. 

PRINSES MARGRIET EN PIETER VAN VOLLENHOVEN
Oom en tante

Bij het veertigjarig huwelijk van prinses Margriet (64) en Pieter van Vollenhoven (67) bleek welke rol zij vervullen in het leven van de prins. 'Vanaf de brugklas ging ik vaak een weekend in Apeldoorn logeren. Het Loo was open voor alle vrienden. Zij zijn een soort tweede ouders voor mij geworden,' zei de prins bij die gelegenheid. Vooral Pieter is een serieuze gesprekspartner. 

JAAP LEEUWENBURG
Particulier secretaris

Het gaat te ver om Jaap Leeuwenburg (57) mannetjesmaker te noemen, maar hij bouwde wel mee aan het imago van de prins. In 1995 werd hij bij het secretariaat van de prins gedetacheerd vanuit Binnenlandse Zaken. Hij tekende tot tweemaal toe bij en trad in 2004 in vaste dienst. Hij beheert de agenda van de prins en let daarbij ook op genoeg rust. 

MARC TER HAAR
Goede vriend

Marc ter Haar (40) is een jaarclubgenoot en schaatsvriend van prins Willem-Alexander. Hij studeerde Slavische talen en Ruslandkunde. Ter Haar is getrouwd met bouwkundige Carien de Bruijn. Ze hebben twee kinderen. Zoontje Floris was bruidskind bij het huwelijk van prins Willem-Alexander en Máxima. Ter Haar is peter van prinses Catharina-Amalia. 

PRINS FELIPE EN PRINSES LETIZIA
Collega's

De Spaanse prins Felipe (39) en Letizia Ortiz Rocasolano (34) zijn bevriend met het Nederlandse koningshuis; koningin Beatrix en Felipes vader, koning Juan Carlos, zien elkaar regelmatig. Felipe en Willem-Alexander hebben dezelfde interesses: sport en het leger. Ook beider vrouwen kunnen het goed met elkaar vinden. Veel tijd om elkaar informeel te treffen is er amper door de voortdurende gezinsuitbreidingen bij beide paren.  

FRANK HOUBEN
Huisvriend

De oud-commissaris van de Koningin in Brabant is een oude huisvriend van de Oranjes. Hij was als kind al bevriend met koningin Beatrix. Na zijn afscheid als commissaris werd hij kamerheer van de Koningin: hij begeleidt de vorstin tijdens bezoeken aan de provincie. Hoe belangrijk Houben (68) voor prins Willem-Alexander is, bleek toen deze trouwde en Houben getuige was bij het burgerlijk huwelijk.  

PRINS HAAKON EN PRINSES METTE MARIT
Collega's

De Noorse kroonprins Haakon (33) en Mette-Marit Tjessem Høiby (33) trouwden na enige controverse: Mette-Marit heeft een zoon (Marius) van een drugsverslaafde. Misschien creëerde dat de band met Willem-Alexander en Máxima, wier verbintenis door Máxima's vader ook niet zorgeloos was. Prinses Máxima is peettante van prins Sverre Magnus, het tweede kind van het Noorse paar. Hij groeit op samen met Marius.  

JACQUES ROGGE
IOC-president

De joviale Belg Jacques Rogge (64), eigenlijk orthopedisch chirurg, is de opvolger van Juan Antonio Samaranch als voorzitter van het IOC. Rogge deed mee aan de zeilcompetities van de Spelen van 1968, 1972 en 1976. Hij werd één keer wereldkampioen en zestien keer Belgisch kampioen. Rogge trad aan in 1998, tegelijk met Willem-Alexander. De Olympische Spelen staan er nu goed voor: landen staan in de rij om de organisatie op zich te nemen. 

JUAN ANTONIO SAMARANCH
Oud-IOC-president

De Spanjaard Juan Antonio Samaranch (87) was president van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) toen hij prins Willem-Alexander in 1998 verrassend vroeg om lid te worden van het IOC: de prins had door zijn enthousiasme bij de Spelen in Atlanta (1996) indruk gemaakt. Ze zijn nog altijd goed bevriend. 

KROONPRINS NARUHITO EN PRINSES MASAKO
Collega's

De Japanse troonopvolger kroonprins Naruhito (47) en Masako Owada (43) zijn vrienden van het Nederlands vorstenhuis. Naruhito was te gast op de bruiloft in 2002. In augustus 2006 bezochten ze Nederland en verbleven in kasteel Het Oude Loo. Het paar en dochtertje Aiko konden er tot rust komen. De Japanse wet vereist dat een troonopvolger man is. Het uitblijven van een troonopvolger leidt tot veel spanningen. Net als de prins van Oranje houdt Naruhito zich bezig met water: beiden zijn beschermheer van het Global Water Partnership. Ze komen elkaar tegen op conferenties. 

HEIN VERBRUGGEN
IOC-collega

Ook wielersportfanaat Hein Verbruggen (65) is sinds 1996 lid van het IOC. Verbruggen was voorzitter van de internationale wielerunie ICU tot 2000, legde die functie toen neer, net als het IOC-lidmaatschap. Maar in 2001 trad Verbruggen voor de tweede keer toe tot het IOC. 

ERICA TERPSTRA
NOC*NSF-voorzitter

Oud-zwemkampioen, sinoloog en politica Terpstra (63) zat sinds 1977 voor de VVD in de Tweede Kamer en was staatssecretaris voor Sport (1994-1998). Sindsdien ontmoet ze de prins geregeld. Samen reisden ze naar de Spelen in Nagano (1998). De functionele contacten zijn gebleven doordat Terpstra in 2003 voorzitter werd van NOC*NSF.  

PRINS PHILIP EN PRINSES MATHILDE
Collega's

Van alle kroonprinselijke paren hebben Willem-Alexander en Máxima het meest contact met de zuiderburen. Prins Philip van België (47) en prinses Mathilde, gravin d'Udekem d'Acoz (34) trouwden op 4 december 1999. Ze hebben drie kinderen: Elisabeth, Gabriël, Emmanuel. De families onderhouden goed contact.

In tegenstelling tot kroonprins Willem-Alexander worstelt zijn Belgische collega prins Philip met zijn rol en raakt hij geregeld door onhandigheid in de problemen. Zijn vrouw maakt veel goed. Zij is net als prinses Máxima een goede klant van het Brusselse modehuis Natan en hoedenmaakster Fabienne Delvigne. 

BERT WASSENAAR
Stalmeester

Geen koninklijke allure zonder paard, maar Bert Wassenaar (49) heeft nog wel wat meer onder zijn hoede: alles wat rijdt in de Koninklijke Stallen. Hij werkt sinds 1996 aan het hof en heeft een vertrouwensband met de prins. Kolonel Wassenaar – afkomstig van de Koninklijke Marechaussee – is actief in de paardensport. Dat kan sportminnaar Willem-Alexander waarderen. 

JOOP ALBERDA
Oud-volleybalcoach

Joop Alberda (55), oud-volleybalcoach, trad in 1997 als technisch directeur toe tot sportkoepel NOC*NSF, waar hij in 2004 vertrok. Toen tijdens de Spelen in Calgary (2002) een receptie werd gehouden ter ere van Willem-Alexanders verloving, was Alberda aanwezig. Tijdens de Spelen in Athene in 2004 ontmoetten beiden elkaar regelmatig in het Holland Heineken House. 

ANTON GEESINK
IOC-collega

Judoka Geesink maakte een verpletterende indruk toen hij in 1961 als eerste niet-Japanner wereldkampioen judo werd. Maar naast sportheld is Anton Geesink (73) ook een collega van prins Willem-Alexander. Beiden zijn lid van het IOC, maar staan ook op vriendschappelijke voet. Verschil moet er zijn: Anton Geesink zit bij de bestuursvergaderingen meer vooraan dan de prins, om redenen van anciënniteit.  

ELS VAN BREDA VRIESMAN-COMMANDEUR
IOC-collega

Jurist Els van Breda Vriesman-Commandeur (66) is voorzitter van de internationale hockeybond FIH, en daardoor ook lid van het IOC. Toen Willem-Alexander 16 november 2006 in Nieuwegein het Huis van de Sport opende, waarin elf sportbonden en zes bij sport betrokken organisaties zijn gevestigd, deed hij dat samen met Van Breda Vriesman en Hein Verbruggen. 

PRINS FREDERIK EN PRINSES MARY
Collega's

Prins Frederik van Denemarken (38) en prinses Mary Donaldson (35) vormen het jongste kroonprinselijke vriendenpaar. Ze trouwden in 2004. Frederik loopt marathons. Zij komt uit Australië, haar ouders zijn Schots. Ze werkte bij Microsoft. 

ALEXANDRA JANKOVICH
Vriendin

De van oorsprong Hongaarse Jankovich de Jeszenice (41) is een succesvol bedrijfskundige/ondernemer. Ze is managing partner van mediabedrijf Spark & Co. De jonkvrouw is getrouwd met gitarist Martien Oster. Ze is een vriendin van het kroonprinselijk paar en meter van prinses Alexia. Ook is ze bestuurslid van de door prinses Laurentien opgerichte Stichting Lezen & Schrijven. 

FRANS TIELROOIJ
Oud-gedeputeerde

Frans Tielrooij (64) was van 1991 tot 2003 gedeputeerde voor Noord-Holland, maar zijn naam is vooral verbonden aan de Commissie Waterbeheer 21ste eeuw, waarvan de Muiderberger voorzitter was. Die commissie pleitte in augustus 2000 voor 'meer ruimte voor de rivier' vanwege de dreigende problemen met hoogwater. Prins Willem-Alexander haalt dit rapport vaak aan. 

HENK JAN OVERBEEK
Ingenieur

Civiel ingenieur Henk Jan Overbeek (67) uit Deventer is bijna veertig jaar in binnen- en buitenland werkzaam geweest op het gebied van waterbeheer, waterkwaliteit en rivierwaterbouwkunde. Hij was onder meer algemeen directeur van WL Delft Hy-draulics en zat in talloze commissies. Hij deed onderzoek naar rivierdijkversterkingen en wateroverlast langs de Maas. 

PIETER JAN BIESHEUVEL
Oud-politicus

Als Tweede Kamerlid hield Pieter Jan Biesheuvel (57) zich ook al bezig met waterbeheer. Nu combineert hij een aantal functies. Zo is de CDA'er ook voorzitter van de Vereniging van Autoleasemaatschappijen, van de brancheorganisatie sociale werkgelegenheid en van het Overlegorgaan Personenvervoer. Echtgenote Jacqueline is griffier – de hoogste ambtenaar – in de Kamer.  

MARGREETH DE BOER
Vicevoorzitter ACW

Oud-minister Margreeth de Boer (67) uit het Drentse Zeijen wordt vaak aangesproken als zijnde de echte voorzitter van de Adviescommissie Water (ACW). Maar de prins is niet alleen voorzitter in naam, hij is dat ook echt. De Boer (PvdA) is vicevoorzitter. De Boer ontving de prins in Leeuwarden toen ze daar nog waarnemend burgemeester was.  

CAREL TER LINDEN
Dominee

Carel ter Linden (73) vervult een belangrijke rol in het leven van de prins. Hij huwde het paar en leidt het bijbelclubje waar Willem-Alexander al jaren in zit. Onder begeleiding van dominee Ter Linden deed de prins in 1997 belijdenis van zijn geloof. In 2004 leidde Ter Linden ook de doopdienst van de oudste dochter, Catharina-Amalia. Ter Linden heeft nog altijd contact met de familie. 

THEO TOONEN
Hoogleraar bestuurskunde

Theo Toonen (55) is geen man van het water, maar van het bestuur. Hij is hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Leiden, waar Willem-Alexander geschiedenis studeerde. Toonen was een van de hoogleraren die koningin Beatrix voor een eredoctoraat voordroeg. Niet als promotiestunt, maar vanwege haar bestuurlijke verdiensten, zei hij. 

HERTOG HENRI EN HERTOGIN MARIA TERESA MESTRE
Vrienden

Groothertog Henri (52) en hertogin Maria Teresa Mestre (51) van Luxemburg behoren ondanks het generatieverschil tot de vriendenkring van Willem-Alexander en Máxima. Maria

Teresa deelt met Máxima haar Zuid-Amerikaanse afkomst: ze is dochter van een Cubaanse vluchteling. Bovendien stammen ze ook uit het Huis Nassau, maar dan de Walram-tak. Henri is vernoemd naar prins Hendrik der Nederlanden (1820-1879), stadhouder van Luxemburg. 

HANS ERIC JANSEN
Oud-verzekeringstopman

Hans Eric Jansen (69) maakte carrière in het bedrijfsleven, onder andere als topman van Delta Lloyd (1991-2001). Nu heeft hij commissariaten en is hij lid van de Adviescommissie Water (ACW). Omdat overstromingen niet zijn gedekt, vindt hij dat burgers, overheid en verzekeraars moeten overleggen over het samen dragen van financiële risico's. Hij woont net als de prins in Wassenaar. 

EVERHARDUS TOGTEMA
Oud-dijkgraaf

Everhardus Togtema (60) uit Drachten was tot 2004 dijkgraaf van het Wetterskip Fryslân. Nu is hij lid van de Adviescommissie Water. Eerder was hij actief als voorzitter van waterschappen in Groningen en Drenthe, en als voorzitter van de Uniecommissie financiering waterschapsbestel.  

GEORG EN BENEDIKTA ZU SAYN-WITTGENSTEIN-HOHENSTEIN
Vrienden

Prins Georg (47) trouwde op 23 mei 1998 op Schloß Oberzwieselau met Benedikta Freiherrin von Maydell von Wolffersdorff (45). Dochtertje Pauline was bruidsmeisje op het huwelijk van Máxima en Willem-Alexander . 

SAMANTHA VAN WELDEREN
Vriendin

De hartsvriendin van prinses Máxima – in Buenos Aires geboren als Samantha Deane (35) – trof op het huwelijk van Máxima en Willem-Alexander haar man: Frederik van Welderen baron Rengers. Samantha was getuige voor Máxima. Het kroonprinselijk paar woonde in Argentinië het huwelijk bij van Samantha en haar baron. Ze is peettante van Amalia. 

PRINSES VICTORIA
Collega

De Zweedse kroonprinses Victoria (29) behoort tot de koninklijke vriendenkring van prins Willem-Alexander. Ze bezocht villa Eikenhorst na haar bezoek aan de Keukenhof op 21 maart 2007. Naar traditie werd zij de peettante van prinses Catharina-Amalia. Binnen de Zweedse en Nederlandse koningshuizen is het gebruik dat de troonopvolgers elkaars peter of meter zijn. De nog ongetrouwde Zweedse prinses bereidt zich op de troon voor op vergelijkbare wijze als Willem-Alexander dat doet. 

TINEKE HUIZINGA
Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat

De Adviescommissie Water (ACW) rapporteert aan Tineke Huizinga (47) van de ChristenUnie. De kennismaking is achter de rug: de prins bezocht Huizinga op het ministerie. Gespreksstof genoeg: in 2006 adviseerde de ACW een miljoeneninvestering tegen overstromingen. 

YVONNE VAN PELT
Adjunct-secretaris

Yvonne van Pelt (39) is binnen de Adviescommissie Water de enige generatiegenoot van de prins. Ze studeerde aan de Universiteit Wageningen, werkte bij Rijkswaterstaat Limburg en bij het Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling.  

FRANZ-CLEMENS EN STÉPHANIE, GRAAF EN GRAVIN ZU WALDBURG-ZEIL-HOHENEMS
Vrienden

Franz-Clemens zu Waldburg (45) is getrouwd met Stéphanie gravin van Blanckenstein (40). Met hun vier kinderen wonen ze met de vader van Franz-Clemens in het voorouderlijk Palast Hohenems, Vorarlberg, Oostenrijk. Dochter Leonie was bruidsmeisje op huwelijk van Máxima en Willem-Alexander. 

KOOS WIERIKS
Collega Adviescommissie Water

De man achter de wateractiviteiten van de prins is Koos Wieriks (51). De ambtenaar van Rijkswaterstaat is vrijgemaakt als diens adviseur en is secretaris van de Adviescommissie Water (ACW). Wieriks bereidt de tweemaandelijkse vergaderingen en werkbezoeken voor en begeleidt de prins, die de commissie voorzit.  

KOFI ANNAN
Oud-VN-topman

Zijn hoogste functie op het terrein van water kreeg Willem-Alexander eind 2006. Kofi Anan (69), toen nog secretaris-generaal van de Verenigde Naties, vroeg hem als voorzitter van de VN-Adviseursgroep Water en Sanitatie. De groep telt 21 leden uit de hele wereld. Ze adviseren de VN-baas, nu Ban Ki Moon, hoe de millenniumdoelstellingen voor water en sanitatie te halen.

JAN PETIT
Projectleider UWC

Jan Petit (48) zat net als prins Willem-Alexander op the United World College of the Atlantic in Llantwit Major (Wales), maar wel in een ander jaar. Toch treffen ze elkaar een paar keer per jaar, omdat Petit projectleider is van United World Colleges (UWC), dat in 2009 een soortgelijke school in Maastricht wil openen. De prins voelt zich erg betrokken bij deze organisatie. 

JACQUELINE LAMPE
Directeur AMREF Flying Doctors Nederland

Jacqueline Lampe (44) is directeur van AMREF Flying Doctors Nederland. AMREF biedt medische hulp in Afrika. Prins Willem-Alexander volgde wijlen prins Bernhard op als beschermheer. In januari 2007 was Lampe nog met de prins in Kenya. Ter gelegenheid van het vijftigjarig jubileum bezochten ze projecten van AMREF. Ook Marry de Gaay Fortman (zie onder) was erbij. 

JAAP MALJERS
Raad van toezicht AMREF

Altijd als de prins en Jaap Maljers (45) elkaar treffen, moet Maljers zijn vader groeten. Floris Maljers was ooit mentor van Willem-Alexander. Nu treft zijn zoon hem geregeld, onder meer omdat hij lid is van de raad van toezicht van AMREF Flying Doctors Nederland. Maljers, oprichter en partner van de Plexus Medical Group, zit ook weleens aan bij een informeel diner op De Horsten. 

HANS WIJERS
Voorzitter Oranje Fonds

Hans Wijers (56) en de prins leerden elkaar kennen toen de D66'er minister was van Economische Zaken (1994-1998). Ze kwamen elkaar weer tegen toen beiden lid werden van het alweer opgeheven 'internetplatform voor alledag'. Akzo-topman Wijers is voorzitter van het Oranje Fonds; Willem-Alexander en Máxima zijn beschermheer en -vrouw.  

NOUT WELLINK
Directeur De Nederlandsche Bank

Nout Wellink (63) is directeur van De Nederlandsche Bank (DNB). De prins is lid van de raad van commissarissen van DNB. Deze functie biedt hem de kans zicht te krijgen op de financiële wereld. Wellink staat ook op de zogenoemde ijzeren lijst van koningin Beatrix. Bij banketten krijgt hij steevast een uitnodiging. 

MELANIE SCHULTZ VAN HAEGEN-MAAS GEESTERANUS
Oud-staatssecretaris

Met Melanie Schultz (36) had de prins de afgelopen jaren veel te maken omdat ze staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat was. De twee hebben de neiging elkaar met grapjes te bestoken. Schultz werkt nu bij verzekeraar Achmea. Het contact met de prins is na het vertrek van de VVD-politica uit Den Haag niet verbroken.  

MARRY DE GAAY FORTMAN
Voorzitter AMREF

Marry de Gaay Fortman (41) is voorzitter van de Raad van Toezicht van AMREF Flying Doctors Nederland. De managing partner van Houthoff Buruma en dochter van oud-PPR-politicus Bas de Gaay Fortman woonde als kind enkele jaren in Zambia. Ze hield daar een passie voor Afrika aan over, die ze deelt met de prins.  

DESIRÉE VAN GORP
Raad van advies ECP.NL, Raad van Toezicht AMREF Flying Doctors

Desirée van Gorp (41) richtte het 'internetplatform voor alledag' op, waarvan de prins lid was. Intussen maken ze beiden deel uit van de raad van advies van ECP.NL en zit ze in de raad van toezicht van AMREF, waarvan de prins beschermheer is. Van Gorp is docent en directeur van het Nyenrode Institute for Competition. Ze hoopt dit jaar te promoveren. Ze is ook secretaris van het bestuur van de door prinses Laurentien opgerichte Stichting Lezen & Schrijven. 

MARGARET CATLEY-CARLSON
Waterdeskundige

Met Margaret Catley Carlson (65) mailt Willem-Alexander heel wat af. De Canadese heeft een lange staat van dienst en is voorzitter van het Global Water Partnership, waarvan de prins sinds 1998 beschermheer is. Ze is ook lid van de door de prins geleide VN-Adviseursgroep Water en Sanitatie. 

FRITS BOLKESTEIN
Oud-politicus

Oud-VVD-leider Frits Bolkestein (74) en de prins kennen elkaar al lang door de politieke loopbaan van eerstgenoemde. Nu zitten ze geregeld aan tafel, omdat beiden commissaris van De Nederlandsche Bank zijn. Bolkestein, hoogleraar in Delft en Leiden, trad aan na zijn vertrek als lid van de Europese Commissie in 2004. 

RONALD VAN DER GIESSEN
Directeur Oranje Fonds

Het Oranje Fonds is hét fonds van de prins en prinses. Doel is de maatschappelijke betrokkenheid van iedereen te bevorderen. Ronald van der Giessen (48) is de directeur. Hij trekt veel met de prins en prinses op tijdens werkbezoeken aan projecten die geld krijgen van het fonds. Dit jaar heeft het Oranje Fonds 25 miljoen euro te besteden. 

BERT DIPHOORN
Waterdeskundige

Bert Diphoorn (53) was jarenlang de waterspecialist op het ministerie van Buitenlandse Zaken en trok veel met de prins op. In 2003 vertrok hij naar de African Development Bank. Nu is Diphoorn Chief of Water, Sanitation and Infrastructure Branch, bij UN-HABITAT in Nairobi. Ze treffen elkaar nog geregeld en het contact is altijd allerhartelijkst.  

PETER ELVERDING
Chemietopman

DSM-topman Peter Elverding (58) is sinds 2003 lid van de raad van commissarissen bij De Nederlandsche Bank. Elverding, vicevoorzitter van de raad, is ook commissaris bij ING en Océ. Binnenkort krijgt hij tijd voor nog meer commissariaten, want Elverding verlaat DSM per 1 mei van dit jaar. 

VINCENT VAN DER WERFF
Adviseur

Toen de prins zich in 2005 ook ging verdiepen in ruimtelijke ordening, maakte het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu een adviseur vrij. Planoloog Vincent van der Werff (35) bereidt werkbezoeken voor en zorgt dat de prins alle informatie krijgt. Gemiddeld een keer per maand trekken ze erop uit. 

ROGER VAN BOXTEL
Voorzitter ECP.NL

Roger van Boxtel (55), oud-minister van Grotestedenbeleid (1998-2002), is voorzitter van ECP.NL. Bij dit platform voor digitaal Nederland treft de inwoner van Gorinchem de prins, want die zit in de raad van advies. Maar de D66'er is ook lid van de Adviesraad van het Oranje Fonds. Van Boxtel is topman van zorgverzekeraar Menzis.  

JAN FOKKO VAN DUYNE
Kroonlid SER

Jan Fokko van Duyne (65) is voorzitter van de raad van commissarissen van De Nederlandsche Bank, waar hij de kroonprins treft. In 2000 moest hij opstappen als medebestuurder van Corus. Maar hij verveelt zich niet, want Van Duyne is voorzitter van diverse raden van commissarissen. Ook is hij kroonlid van de SER. 

JACQUELINE CRAMER
Minister

Een nieuwe gesprekspartner is PvdA-minister Jacqueline Cramer (56) van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. Ze was al voor kennismaking op De Horsten. De toekomstig koning weet hoe er in Nederland gewoekerd wordt met ruimte. In de tien jaar dat hij zich bezighoudt met water zag hij de samenhang tussen waterbeheer en de inrichting van het landschap. Dit jaar is 'ruimte en klimaat' zijn thema. 

ARIE VAN BELLEN
Directeur ECP.NL

Arie van Bellen (44) is directeur van ECP.NL, het platform dat zich bezighoudt met de invloed van internet op vele geledingen in de samenleving. Doel is de kansen die de informatiemaatschappij biedt te vergroten en de dreigingen te verkleinen. De prins zit in de raad van advies van ECP.NL. De prins is zelf digitaal helemaal geëquipeerd. 

ELS SWAAB
Commissaris DNB; voorzitter Raad voor Cultuur

De Amsterdamse jurist Els Swaab (60) is in Elsevier wel eens de bijbaantjeskoningin genoemd. Ze ontmoet de prins geregeld in verschillende hoedanigheden. Ze is de enige vrouw in de raad van commissarissen van De Nederlandsche Bank, waarvan ook de prins lid is, ze is voorzitter van de Raad voor Cultuur en van het bestuur van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.  

YOLANDE ADRIAANSENS
Vriendin

Yolande Adriaansens (40) was een tijdje de vriendin van de prins, maar zag het leven in het glazen huis naar verluidt niet zitten. Ze verscheen in 2002 samen met haar man, Caspar Klinkhamer, directeur van Toys 'R' Us, op de vrijgezellendag die prins Willem-Alexander en Máxima voor hun huwelijk hielden. Net zomin als zijn andere ex'en veroorzaakte deze ex ooit publicitaire problemen. 

BERT VAN DELDEN
Voorzitter raad voor de rechtspraak

Bert van Delden (65) was kwartiermaker van de Raad voor de Rechtspraak, waarvan hij nu voorzitter is. Hij spreekt prins Willem-Alexander geregeld aan tafel bij De Nederlandsche Bank, waar ook Van Delden commissaris is. De voormalige rechter grossiert in functies. Zo is hij ook voorzitter van de Stichting Tuchtrechtspraak Mediators.  

HUGO LOUDON
Vriend

De Loudons behoren tot de vriendenkring van koningin Beatrix en haar kinderen. Hugo (39), zoon van Aarnout Loudon, is bevriend met de prins. Hij is nu drukbezet topman van Corus Special Strip, maar ging in het verleden vaak jagen met de prins. Hugo Loudon was in 2005 winnaar van de Young Captain Award. De prijs, twee maanden rijden in een Cadillac, hoefde hij niet. 

EWALD KIST
Oud-ING-topman

Een vertegenwoordiger van het old boys network is Ewald Kist (63). Behalve bij De Nederlandsche Bank is de oud-ING-topman commissaris bij Philips, DSM en Moody's Investor Services. Ook is hij voorzitter van de raad van toezicht van het Van Gogh Museum. Kist kan de prins alles vertellen over de Johan Cruyff Foundation, want hij is lid van het bestuur. Samen openden ze in 2002 het ING-hoofdkantoor. 

PAULETTE SCHRÖDER
Jeugdvriendin

De dochter van vliegtuigpionier Martin Schröder – vriend van de Oranjes – is altijd in contact gebleven met de prins nadat ze begin jaren tachtig een tijdje zijn vriendin was. Het huwelijk van Paulette Schröder (39) met ondernemer Remco Polderman in 2003 werd bijgewoond door prins Bernhard, prinses Margriet en enkele leden van de hofhouding van koningin Beatrix. 

MAURITS CRUCQ
Vliegmaatje

De prins kent te veel sporters om ze allemaal te vermelden. Roeiers en hockeyers zijn in de meerderheid, door zijn studie in Leiden, waar die sporten populair zijn. Een van de hockeyers uit het team dat in 1996 op de Olympische Spelen in Atlanta goud won, Maurits Crucq (39), is een collega van de prins bij KLM Cityhopper. Daar vliegt Willem-Alexander geregeld om voldoende vlieguren te maken. Crucq en de prins vliegen vaak samen. De koninklijke co-piloot zit altijd rechts. 

VANESSA LOUDON EN JANUS SMALBRAAK
Vrienden

Het huwelijk van Vanessa Loudon (36) met Janus Smalbraak (39), 28 augustus 1999, bracht aan het licht dat prins Willem-Alexander een nieuwe vriendin had. Een Argentijnse, dat was alles wat uitlekte na de trouwerij in Leende, waar de prins met haar verscheen. Vanessa's vader was algemeen secretaris aan het hof van koningin Beatrix en komt al lang bij de Oranjes thuis. Smalbraak, werkzaam bij Pon, is bevriend met de prins en ging vaak met hem op vakantie. 

WOUTER TUINENBURG
Commissaris DNB

Oud-voorzitter Wouter Tuinenburg (68) van de raad van bestuur van SNS-Reaal is sinds 2004 lid van de raad van commissarissen van De Nederlandsche Bank. Tuinenburg komt uit de vakbeweging en kan verhalen over de tijd dat er nog echt werd gestaakt. Maar hij is ook na zijn vertrek bij de FNV altijd een man van de achtergrond gebleven.  

BERNARD WIENTJES
Voorzitter VNO-NCW

Met werkgeversvoorman Bernard Wientjes (63) heeft de prins een goed contact. Ze zien elkaar in de Raad van Advies van ECP.NL en bij de jaarlijkse uitreiking van de Koning Willem I-prijs, de nationale ondernemingsprijs, waarvan de prins erevoorzitter is. Daar is dan ook weer Nout Wellink, voorzitter van de Willem I-prijs. 

GERHARD HEIBERG
Sportbestuurder

Gerhard Heiberg (67) is een maatje van de prins bij het IOC. Heiberg organiseerde in 1994 de succesvolle Spelen in Lillehammer, Noorwegen en is de marketingman in het IOC, een machtige positie. De prins, die Heiberg in Sport International 'een prima vent' noemde, spande zich in 2003 in om hem op de stoel van de vicepresident te krijgen, maar dat mislukte. 

MAXIME VERHAGEN
Minister

CDA-minister Maxime Verhagen (50) kwam al op de koffie in villa Eikenhorst in Wassenaar. Verhagen en de prins hebben veelvuldig met elkaar te maken omdat de minister van Buitenlandse Zaken de Koningin begeleidt op staatsbezoeken. De prins en prinses zijn er – buiten Europa – ook altijd bij. Maar soms binnen het continent ook, zoals in 2007 in Turkije. 

RUUD LUBBERS
Oud-premier

Koningin Beatrix bracht prins Willem-Alexander op het spoor van de 67-jarige voormalige CDA-premier Ruud Lubbers (1982-1994). Met hem spreekt de kroonprins van tijd tot tijd over de praktijk van het regeren. Gesprekken als deze vormen een onderdeel van de lange opleiding tot het koningschap. Van Lubbers kan de prins veel opsteken over zijn toekomstige rol als lid van de regering. 

MARISKA EN THEO DIETZ-KOOIMAN
Vrienden

Theo Dietz (53) en zijn vrouw Mariska Kooiman (38) zijn vrienden van Willem-Alexander. Met Dietz ging de prins weleens naar een concert van René Froger. Dietz is oprichter van Joint International Services, dat in de jaren zeventig de Amerikaanse surfkleding van O'Neill naar Europa haalde. Inmiddels houdt de vaak in Marbella verblijvende multimiljonair zich bezig met andere zaken, zoals de aanleg van golfbanen. 

EMILY EN RHODERICK VAN DER WYCK-BREMERS
Vrienden

Blijf in contact met je ex'en, zodat ze niet de vuile was buiten hangen. Een les in het Huis van Oranje die werkt. De bekendste ex, Emily Bremers (37), is getrouwd met jonkheer Rhoderick van der Wyck (39), vriend van de prins. Van der Wyck werd genomineerd voor de Young Captain Award, maar een andere vriend van de prins, Hugo Loudon, kreeg de prijs. 

JEROEN VAN BREDA VRIESMAN
Vriend

Veel vrienden van de prins bekleden steeds betere posities in het bedrijfsleven, zoals Jeroen van Breda Vriesman (39), zoon van Els van Breda Vriesman (zie pagina 24). Jeroen van Breda Vriesman werd een halfjaar geleden directeur van de divisie zorg van verzekeraar Achmea. Sinds 1 april 2007 werkt oud-staatssecretaris Melanie Schultz van Haegen (zie pagina 28) bij die divisie als directeur zorginkoop. 

ELISABETH EN DON LORENZO
Vrienden

Elisabeth Fabius (38) trouwde in 1999 met de Italiaan Don Lorenzo Rocco di Torrepadula. Fabius, dochter van oud-generaal van de Marechaussee Diederik Fabius, kwam via haar vader in contact met het Koninklijk Huis. Ze bleef bevriend met de Oranjes en verschijnt met haar man, die werkt bij een Zwitserse bank, op feesten van prins Willem-Alexander en prinses Máxima. 

Veertig jaar Willem-Alexander in beeld: www.elsevier.nl/kroonprins

Door Carla Joosten, Liesbeth Wytzes