Monarchie: Zweeds model

vrijdag 4 januari 2008 10:47

En daar was het weer: het Zweeds model. Om de zoveel jaar is er wel weer een prominent die het ceremonieel koningschap bepleit. Dit keer was het PVV-leider Geert Wilders. De kersttoespraak van koningin Beatrix was hem in het verkeerde keelgat geschoten en hij beklaagde zich erover dat hij de Koningin zelf er niet op kon aanspreken omdat ze onder de ministeriële verantwoordelijkheid valt.

Wilders had een radicale oplossing: de Koningin uit de regering zetten en haar alleen nog linten laten doorknippen. Dit systeem staat bekend als het Zweedse of ceremoniële model. Koning Carl Gustaf van Zweden maakt geen deel uit van de regering. Wilders wil de Koningin volgens dit model buiten de politieke orde stellen. Dat wordt lastig. Want ook de Koning van Zweden is geen lintenknipper. Hij voert overleg met het kabinet, tekent kabinetsstukken en bezoekt zelfs het parlement.

Van incidenten is de praktijk van het Zweedse model al evenmin gevrijwaard. Ook koning Carl Gustaf houdt toespraken die weleens discussie losmaken. Zo bekritiseerde hij het doden van jonge zeehonden door Noren. De Noren protesteerden bij de Zweedse regering over deze koninklijke bemoeizucht van een bevriende natie. Een binnenlandse politieke storm ontketende de koning na een bezoek aan Brunei. Carl Gustaf sprak lovende woorden over de democratie in dit sultanaat op het eiland Borneo. Een faux pas; volgens de Zweedse politiek is Brunei een dictatuur waar mensenrechten worden geschonden.

In Nederland kunnen boze politici premier Jan Peter Balkenende naar het parlement roepen als ze klachten hebben over de Koningin. Als ze geen lid meer is van de regering, heeft het parlement het nakijken en kan het niemand ter verantwoording roepen. Kamerleden kunnen dan nog slechts terecht in de media. Nu kunnen volksvertegenwoordigers als Wilders twee keer schieten: één keer in de media en één keer in het parlement.

Kader bij artikel:

Oud-VVD-minister het land in
Henk kamp komt weer in oude ritme
Blijkens de VVD-agenda krijgt Kamerlid Henk Kamp het zo druk met spreekbeurten dat het lijkt alsof hij op campagne is. Zou de oud-minister van Defensie ondanks al zijn ontkenningen toch aspiraties voor het VVD-leiderschap hebben? 'Na bijna vijf jaar ministerschap kom ik weer in mijn oude ritme van een à twee politieke cafés en spreekbeurten per week. Zo deed ik het ook toen ik Kamerlid was van 1994 tot 2002. Helaas lukt het me niet op alle aanvragen in te gaan. Ik spreid het regionaal en geef bijzondere aandacht aan de jonge liberalen van de JOVD, de volgende generatie politici,' reageert Kamp.

Door Carla Joosten