Roken: Genieten of genezen?

woensdag 6 februari 2008 16:48

De elektronische sigaret staat volop in de belangstelling. Op 28 januari heeft minister Ab Klink (CDA) van Volksgezondheid besloten de 'e-peuk' aan te merken als geneesmiddel. Dat betekent dat deze als zodanig moet worden onderzocht en geregistreerd. Tot die tijd mag er geen reclame meer worden gemaakt voor het product. Bij overtreding kan de inspectie een 'bestuurlijke boete' opleggen van 150.000 euro.

SuperSmoker, de bekendste elektronische sigaret en sinds oktober 2007 te koop in Nederland, reageert kwaad op het besluit. 'Het is een zwaktebod. Ze classificeren de SuperSmoker niet als onveilig, maar toch mag ik niet meer adverteren,' zegt Dimitri Kyriakopoulos, commercieel directeur van het Belgische bedrijf. 'Ze pakken ons nu aan omdat we de grootste zijn en proberen ons monddood te maken. De SuperSmoker is helemaal geen geneesmiddel, het is een genotsmiddel. Dus wat valt er te registreren?'

Kyriakopoulos meent dat het ministerie juridisch niet sterk staat. 'Dit is pesterij, we worden niet serieus genomen. We gaan dus gewoon door met adverteren. Ik ga het zeker voor de rechter laten komen.'

Tweede-Kamerlid Edith Schippers (VVD), die eerder Kamervragen stelde over de e-sigaret, noemt het besluit van de minister 'oneigenlijk'. 'De SuperSmoker is niet als geneesmiddel in de markt gezet, maar als genotsmiddel. Ik vind dat de schadelijkheid van de e-sigaret zeker moet worden onderzocht, maar dan in vergelijking met de gewone sigaret. Een gewone sigaret wordt toch ook niet gezien als geneesmiddel?' Schippers laat het er niet bij zitten en zal Klink in de Tweede Kamer ter verantwoording roepen.

Al die ophef over een elektronische 'peuk', waar gaat het eigenlijk over? Online zijn diverse soorten en merken e-sigaretten te bestellen in verschillende prijsklasses, variërend van 79 tot 350 euro. SuperSmoker (99 euro), die ook in de winkel te koop is, claimt zich op unieke wijze te onderscheiden van al die andere. Het apparaat bestaat uit een oplaadbare batterij en een verbrandingskamer, waarin een cartridge wordt geplaatst. Deze cartridge is gevuld met een vloeistof die volgens de fabrikant alleen bestaat uit een in vergelijking met een gewone sigaret verminderde dosis nicotine (zeker 70 procent minder) en een aantal onschuldige aroma's en stoffen. Omdat er bij het inhaleren geen verbranding, maar slechts een proces van verneveling plaatsheeft, zou deze nieuwe vorm van roken veiliger zijn voor de roker en zelfs compleet onschadelijk voor de omgeving. In gebruik is de SuperSmoker goedkoper dan een klassieke sigaret en met enig inlevingsvermogen smaakt hij bijna hetzelfde.

'De SuperSmoker is een verzameling van elektronica, maar het hart van het systeem is de vloeistof,' zegt de Vlaamse tandarts Rudy Cornelissen, die deel uitmaakt van een onafhankelijk wetenschappelijk panel dat betrokken is geweest bij de ontwikkeling van het product. 'De vloeistof wordt gemaakt in Europa, en niet in China, zoals bij andere merken het geval is. Het gaat hier om een unieke vloeistof, die als enige uitgebreid is onderworpen aan toxicologisch onderzoek. Ook de in- én uitgeademde damp is onderzocht. Daarom onderscheidt de SuperSmoker zich van alle andere e-sigaretten.'

In Nederland sterven jaarlijks nog steeds zeker twintigduizend mensen aan de gevolgen van roken en meeroken. Behalve uit nicotine bestaat een klassieke sigaret uit teer, koolmonoxide en duizenden andere schadelijke stoffen, waaronder 43 kankerverwekkende. 'De SuperSmoker is bedoeld als veiliger alternatief voor de roker. Hij is niet bedoeld om te stoppen met roken. Iedere fabrikant die zegt dat de elektronische sigaret kan worden gebruikt als middel om te stoppen met roken, draait het publiek een rad voor ogen,' vindt Cornelissen. 'De e-sigaret bevat nog wel nicotine. Nicotine is niet kankerverwekkend, maar blijft een verslavende en giftige stof die schadelijk kan zijn voor hart en bloedvaten.'

Overigens heeft nicotine ook positieve effecten. Zo is in tal van studies aangetoond dat nicotine de attentiespanne verhoogt en de symptomen van sommige psychiatrische aandoeningen kan verminderen.

De e-sigaret is onmiskenbaar een stuk veiliger dan de klassieke sigaret. Vraag is wel of de zwaarverslaafde roker warm zal lopen voor het apparaatje. Het is niet ondenkbaar dat de smaak van een sigaret grotendeels wordt bepaald door de ongezonde componenten, zoals teer.

Hij wordt goed verkocht, volgens Kyriakopoulos, zo'n 200.000 stuks tot nu toe. Maar op internetfora zijn verschillende geluiden te horen over de SuperSmoker. De een vindt het geweldig en rookt een stuk minder of zelfs helemaal geen gewone sigaretten meer, de ander vindt het maar niks.

Tandarts Rudy Cornelissen: 'De e-sigaret zal nooit de smaak van de klassieke sigaret krijgen. Het allerbelangrijkst voor ons is dat er géén kankerverwekkende stoffen in de SuperSmoker zitten. Maar we blijven het product verder ontwikkelen en verbeteren. Als medicus is het mijn plicht om een bijdrage te leveren aan de volksgezondheid. We staan aan het begin van een product dat heel veel toekomst heeft.'

Door Claudia van Zanten