Hoe bescherm je een goed idee?

donderdag 18 maart 2010 22:25

Geld verdienen met een nieuwe uitvinding vraagt een flinke portie ondernemerschap. Er bestaat een risico dat de markt niet toe is aan je idee. Ook ligt de concurrentie altijd op de loer. Met een octrooi bescherm je je idee. De Rijksoctrooiwet bestaat 100 jaar.

Bescherm je idee met een octrooi

Vorige maand overleed Fred Morrison op 90-jarige leeftijd. In 1937 ontdekte hij dat het leuk is om het deksel van een popcornblik in de lucht te gooien. Hij maakte een plastic variant van de platte schijf en verkocht ze als ‘Pluto Platters.’

De rechten van zijn uitvinding verkocht hij later aan speelgoedfabrikant Wham-O die het omdoopte tot ‘frisbee’. Sindsdien zijn er 200 miljoen exemplaren van de vinding verkocht.

Eenvoud
Misschien loop je ook al een tijdje rond met een geweldig idee: een auto die écht zuinig is of een e-readerscherm voor de pc. Of misschien iets dat geniaal is in zijn eenvoud, zoals de frisbee.

Met alleen een idee word je niet rijk. Je moet er nog een eindproduct van zien te maken dat je aan de man moet brengen. Ook is het belangrijk om het alleenrecht te krijgen om je product te verkopen: een octrooi. De Nederlandse Rijksoctrooiwet bestaat dit jaar een eeuw.

Drie eisen
Met een octrooi kun je anderen voor een bepaalde tijd verbieden om jouw uitvinding na te maken of te verkopen in één of meer landen.

Om in aanmerking voor octrooi, moet je uitvinding aan drie eisen voldoen:

1. Nieuwheid
Je uitvinding mag vóór het moment dat je de octrooiaanvraag indient, nergens ter wereld openbaar bekend zijn. Dat betekent dat je er ook nog niet over mag schrijven in een foldertje of op een website. In de octrooidatabank van het NL Octrooicentrum kun je checken of je uitvinding al bestaat.

2. Inventiviteit
Je uitvinding moet vernuftig zijn. Dat wil zeggen dat het voor vakmensen niet voor de hand ligt.

3. Industriële toepasbaarheid
Je uitvinding moet technisch uitvoerbaar zijn.

Exploitatieplan
Voordat je octrooi gaat aanvragen is het verstandig om naast een uitgewerkt exemplaar van je uitvinding ook een exploitatieplan klaar te hebben. Daarin vermeld je een tijdpad, benodigde investeringen en de verwachte inkomsten.

Om te voorkomen dat potentiële samenwerkingspartners er op voorhand met je idee vandoor gaan, kun je je idee op papier uitwerken en deze (gratis) laten registeren bij de Belastingdienst. Je krijgt dan auteursrechtelijke bescherming. Ook kun je een geheimhoudingsverklaring opstellen.

Strategie
Na het aanvragen van een octrooi begint het echte werk en moet je zakelijke beslissingen in de praktijk brengen. Uitgangspunt hierbij is steeds: wat levert de meeste winst op?

Je kunt ervoor kiezen om je uitvinding zelf te gaan produceren en verkopen. Voordeel hierbij is dat je controle houdt over je uitvinding, de reputatie en de kwaliteit. Maar het vraagt ook flinke investeringen en ondernemerschap.

Octrooi verkopen
Een andere optie is om het octrooi te verkopen. Je kunt dan snel geld cashen zonder al te veel investeringen. Nadeel is wel dat je je idee kwijt bent en dus niet later je strategie kunt wijzigen.

Licentie
Ook kun je aan een andere fabrikant een licentie verlenen. Bij deze optie blijf je zeggenschap houden over je uitvinding. Bij deze optie blijft het mogelijk om zelf te blijven produceren als je de licentie verkoopt in een ander land of ander marktsegment. Probleem is dat ook anderen de reputatie en het succes van je product beïnvloeden.

Het is aan te raden om bij het aanvragen van een octrooi de hulp in te schakelen van een adviseur van het NL Octrooicentrum. Zij kunnen je begeleiden bij het aanvragen van een octrooi en het kiezen van de juiste strategie.