De Vrouwen

dinsdag 27 oktober 2009 09:57

Auteur: T.C. Boyle
Uitgever: Anthos

De Vrouwen van T.C. Boyle

Bij T.C. Boyle komen historische figuren tot leven. De Amerikaanse auteur kan iemand uit de encyclopedie plukken en hem zo inkleuren dat de geschiedenis nooit meer dezelfde is. Dat heeft Boyle bijvoorbeeld gedaan met medisch goeroe John Harvey Kellogg – broer van de cornflakesmagnaat – en met seksonderzoeker Alfred Kinsey.

Film
The Road to Wellville is verfilmd, met Anthony Hopkins als een onvergetelijke Kellogg. The Inner Circle inspireerde tot de film Kinsey , met Liam Neeson in de hoofdrol. Boyle schrijft zo beeldend dat het vreemd is dat er niet nog veel meer boeken van hem zijn verfilmd – en in het Nederlands vertaald. Bijvoorbeeld zijn schitterende eersteling, Water Music , waarin de Schotse ontdekkingsreiziger Mungo Park (duimen dat Harrison Ford de rol wil spelen!) door de Sahara ploetert op zoek naar de loop van de Niger.

Zowel Park, Kellogg als Kinsey is tegelijkertijd sukkel en held, dictatoriaal en lief, hard en week. En dat geldt ook voor Frank Lloyd Wright, de beroemde architect en model voor Boyle’s nieuwste portretschildering. Wright is zowel een real American hero als iemand die een puinhoop van zijn leven maakt, met zijn drie vrouwen en zijn minnares. Geniaal, bevlogen én klunzig. Aandoenlijk én afstotend.

Neem het motto van Wright dat Boyle – die zelf in een door de beroemde architect ontworpen huis woont in Santa Barbara, Californië – als opdracht voor in zijn boek heeft: ‘Al vroeg in mijn leven moest ik kiezen tussen oprechte arrogantie en hypocriete bescheidenheid; ik heb voor arrogantie gekozen.’

Frank Lloyd Wright
En zo schildert Boyle hem ook. ‘Hij nam me op met zijn ogen, zijn architectenogen, ogen die elk detail opmerkten, die altijd twinkelden, ook als hij uitgeput was, alsof ze waren aangesloten op een interne stroomvoorziening, die nooit piekte, afzwakte of periodiek werd afgesloten. Hij was Frank Lloyd Wright, de grootste architect van zijn en elke andere tijd, en hij keurde me. Kritisch. Ik voelde mezelf verschrompelen.’

De ‘ik’ in dit fragment, een Japanse student, wordt ontslagen maar bezit de tegenwoordigheid van geest om te informeren hoe Wright een bepaald architectonisch probleem heeft opgelost. ‘Hij moest even omschakelen, zich instellen, en zijn gezicht begon langzaam te kleuren van het geanticipeerde genoegen. “Het zit zo,” begon hij…’ Vervolgens wordt de Japanner weer aangenomen.

Morfine
Het is zoals altijd hilarisch. Boyle bezit net als zijn landgenoten Paul Auster, Tom Wolfe en John Irving het vermogen om het absurde doodgewoon te laten overkomen. Dit keer slaagt Boyle er tevens beter in om ook vrouwen te bezielen. De door jaloezie en morfine verteerde Miriam, tweede vrouw van Wright, groeit bijvoorbeeld uit tot een ware, wraakzuchtige furie.

Toch haalt De vrouwen niet het niveau van bijvoorbeeld The Road to Wellville . Misschien dat het na al die ‘verzonnen herscheppingen’, zoals Boyle het genre zelf noemt, weer tijd wordt voor een observatie van een hype, zoals in A Friend of the Earth . Zelden is de hypocrisie van de natuurgekte zo mooi weergegeven.

Bestel hier het boek

Deze recensie verscheen 24 oktober 2009 in weekblad Elsevier

Door Simon Rozendaal