Choreograaf Rudi van Dantzig (78) overleden

donderdag 19 januari 2012 13:43

Choreograaf en oud-artistiek leider van Het Nationale Ballet Rudi van Dantzig is vanochtend op 78-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn partner bekendgemaakt. De choreograaf leed ruim tien jaar geleden aan kanker en was na zware chemotherapie genezen verklaard, maar een paar maanden geleden keerde de ziekte terug.

Rudi van Dantzig was 78 jaar en stierf na een ziekbed

In 2002 Interviewde Elsevier Rudi van Dantzig over zijn onverwachte terugkeer

Ziek of niet, nog altijd lijkt de choreograaf tien jaar jonger dan hij in werkelijkheid is. Misschien is hij iets brozer geworden, minder weerbaar tegen het onrecht dat hij overal en nergens bespeurt en waar hij nog steeds niet goed tegen kan.

Lees het volledige interview: Wij zijn te prei-achtig

Op de website www.condoleance.nl is een condoleanceregister geopend.

Van Dantzig begon pas als zestienjarige met balletles. Hij werd als danser groot bij ‘mevrouw’ Sonia Gaskell en leidde twintig jaar lang Het Nationale Ballet.

Gouden trio
Samen met collega’s Toer van Schayk en Hans van Manen vormde Van Dantzig in de jaren zestig en zeventig het gouden trio van de Nederlandse klassieke dans. Zijn signatuur was sociaal en dramatisch. De choreograaf was een van de eersten die in balletten maatschappelijke thema’s aansneed, als milieuvervuiling.

Daarnaast bewerkte hij klassiekers als Het zwanenmeer en Romeo & Julia. Zijn sleutelwerk was Monument voor een gestorven jongen (1965), een ballet over ontluikende homoseksualiteit, waarin de internationale balletster Rudolf Nureyev ooit meedanste. Romans schrijven deed hij ook, zijn bekendste werk is Voor een verloren soldaat (1986).

Groot verlies
De huidige artistiek directeur van Het Nationale Ballet Ted Brandsen noemt Van Dantzigs overlijden ‘een groot verlies’ voor de dans: ‘Rudi heeft ons beeld van ballet gevormd, zijn werk was baanbrekend omdat hij het durfde te hebben over maatschappelijke en psychologische kwesties. Hij was een inspirerende choreograaf die een rijk oeuvre nalaat, van meer dan vijftig balletten.’

Brandsen, zelf ooit door Van Dantzig aangenomen, herinnert zich diens bijzondere aannamebeleid: ‘Hij koos eerder voor echte persoonlijkheden, dan voor een uitmuntende techniek.’

Over de pessimistische, zware thematiek zegt de artistiek directeur: ‘Rudi stond niet licht in het leven, en dat zie je terug in zijn werk.’

Haviksogen
Na zijn afscheid als artistiek leider van Het Nationale Ballet in 1991 was het relatief stil rondom Van Dantzig. Nieuw werk maakte hij nauwelijks, hij schreef liever romans of werkte met acteurs. Als hij nog choreografeerde, dan was het voor gehandicapten. Of in Frankrijk, ‘ver weg van de haviksogen van de pers’.

Hij liet ook duidelijk merken zich niet helemaal thuis te voelen bij het balletbedrijf dat Het Nationale Ballet geworden was. Brandsen daarover: 'Rudi heeft altijd bij ons gehoord. Zijn naam zal voor altijd verbonden blijven aan Het Nationale Ballet, het gezelschap dat hij jarenlang heeft geleid en tot wereldfaam heeft gebracht,' aldus de man die onlangs nog Van Dantzigs ballet Vier letzte Lieder terughaalde.

Dit seizoen is bij Het Nationale Ballet nog Van Dantzigs bewerking van Het zwanenmeer te zien, volgend seizoen wordt Romeo & Julia teruggehaald.