Grondwet: Blair roept op tot bezinning

maandag 30 mei 2005 10:18

In het buitenland is geschokt gereageerd op de uitslag van het Franse referendum. De Britse premier Tony Blair zei dat de Europese Unie tijd nodig zal hebben om het Franse referendum te verwerken. Hij hoopt dat de Nederlanders woensdag wel hun goedkeuring geven aan het verdrag.

De Britse minister van Buitenlandse zaken, Jack Straw, zei in een reactie dat het Franse 'nee' ook grote consequenties heeft voor Groot-Brittannië. Volgens Straw roept de Franse verwerping grote vragen op over de toekomst van de Europese Unie.

In het Verenigd Koninkrijk staat voor 2006 een referendum over de Grondwet gepland, maar Straw wilde niet zeggen of dat nog doorgaat nu EU-grondlegger Frankrijk 'non' heeft gezegd. Straw pleitte voor een periode van bezinning tot aan de EU-top, die gepland staat voor 16 juni.

Hoewel Tony Blair de afgelopen weken bleef volhouden dat het Britse referendum gewoon door zou gaan bij een Frans 'nee', spraken bronnen rond de regering dat tegen. Het Franse 'nee' betekent een extra last op de schouders van Blair, die een Britse verzoening met Europa bovenaan de agenda heeft staan (lees Geen Brits EU-referendum bij Frans 'nee').

Winterslaap
'Wat willen de Fransen dan wél?' vroeg de Belgische oud-premier Jean-Luc Dehaene, een van de voornaamste opstellers van de Gondwet, zich af nadat de uitslag bekend was. Hij is bang dat de Europese Unie als gevolg van het Franse 'non' in een 'winterslaap' belandt.

In een gezamenlijke verklaring lieten commissievoorzitter José Barroso en premier Jean-Claude van Luxemburg, momenteel voorzitter van de EU, weten dat de ratificatie van de Grondwet in de overige landen gewoon door moet gaan. 'De Europese grondwet is niet dood,' benadrukte Juncker.

Barroso ontkende dat de Europese Commissie te weinig heeft gedaan om de Grondwet te promoten. 'De Commissie heeft een belangrijke bijdrage aan het debat gehad, voor zover we daarom werden gevraagd,' zei hij. Barroso speelde slechts een kleine rol in de Franse campagne, uit angst voor een averechts effect.

Wittebroodsweken
In Oost-Europa is teleurgesteld gereageerd op het Franse nee. Een woordvoerder van de Poolse regering verklaarde dat 'de wittebroodsweken' voor de nieuwe lidstaten nu wel voorbij zijn. Wel zijn veel Polen ervoor dat het proces van ratificatie in de rest van de EU-landen gewoon doorgaat.

Een woordvoerder van de Poolse partij Unia Polska Stichting verklaarde: 'Veel kleinere lidstaten zeggen: "waarom moet Frankrijk de beslissing voor iedereen nemen?"'

De Zwitserse media schrijven dat het onbegrijpelijk is dat 'uitgerekend een van de oprichters van de EU het Europese eenwordingsproces in een diepe crisis heeft gestort'. De Spaanse krant El Mundo is het daar mee eens en spreekt van 'egoïstische en starre Fransen'. Het Italiaanse La Repubblica heeft het over 'mogelijk de zwaarste crisis in de historie van de EU'.