Nederlanders vellen oordeel over Grondwet

woensdag 1 juni 2005 07:30

Nederland spreekt zich vandaag uit over de Europese Grondwet en het wordt waarschijnlijk 'nee'. De stemlokalen zijn open en tot negen uur vanavond kunnen burgers hun stem uitbrengen. De laatste opiniepeilingen geven aan dat de nee-stemmers in de meerderheid zijn, hoewel het aantal ja-stemmers iets lijkt toe te nemen.

Minister-president Jan Peter Balkenende (CDA) heeft vanochtend vroeg zijn stem al uitgebracht in zijn woonplaaats Capelle aan den IJssel. Hij is voor de Grondwet en heeft de afgelopen dagen met andere voorstanders nog druk campagne gevoerd in de hoop stemmers over te halen. Zelfs minister van Financiën Gerrit Zalm (VVD), die eerder zei niet te willen folderen, ging dinsdag de straat op en deelde foldertjes uit.

Peilingen
Veel zal het waarschijnlijk niet helpen. Uit een dinsdag gehouden peiling van Maurice de Hond blijkt dat 55 procent tegen de Grondwet stemt, 38 procent stemt voor. Maandag voorspelde De Hond dat het percentage tegenstemmers op 59 procent uitkomt (lees het artikel Peiling: Meerderheid tegen Grondwet).

Andere peilingen geven een vergelijkbare uitslag. Interview-NSS schat het percentage nee-stemmers op 54 procent, hoewel het aantal ja-stemmers stijgt naar 46 procent. Volgens TNS Nipo, die in opdracht van RTL Nieuws een peiling hield, is het gat tussen tegen- en voorstemmers niet meer te dichten: 62 procent stemt tegen de Grondwet.

Minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot (CDA) heeft voor de televisiezender CNN al toegegeven dat het er naar uitziet dat het woensdag een 'nee' wordt, hoewel hij een tijd lang hoopte op een nek-aan-nekrace.

Gevolgen
Er wordt zelfs al gesproken over de politieke gevolgen van een duidelijke afwijzing van de Grondwet. In Frankrijk, waar de Grondwet zondag in een referendum werd afgewezen, is premier Jean-Pierre Raffarin afgetreden (lees het artikel De Villepin nieuwe Franse premier en Fransen zeggen nee tegen Europese Grondwet).

Volgens minister Bot heeft een negatieve uitkomst geen gevolgen voor de Nederlandse regering. Ook minister Zalm zei dat dinsdag. Hij vindt dat minister Bot en staatssecretaris voor Europese Zaken Atzo Nicolaï na een duidelijk 'nee' gewoon aan kunnen blijven.

Aftreden
Leden van het 'nee'-kamp zijn het niet met de ministers eens. Het onafhankelijke kamerlid Geert Wilders vindt dat het hele kabinet moet opstappen als de uitslag 'nee' is en de LPF stelt dat minister Bot moet vertrekken, die is 'eerstverantwoordelijk'.

De SP en de SGP kunnen zich indenken dat Nicolaï opstapt als de uitspraak erg duidelijk is. Hij was verantwoordelijk voor de ja-campagne. Donderdag debatteren de Tweede Kamer en het kabinet over de uitslag.

Buitenland
Niet alleen in Nederland wordt over een mogelijk Nederlands 'nee' gesproken, in het buitenland is na het Franse 'non' veel aandacht voor het Nederlandse referendum en de gevolgen ervan voor de Europese Unie (lees het artikel Buitenlandse media over het Nederlandse 'nee' ).

Ook in Brussel zal woensdag met spanning naar Nederland worden gekeken. Het Europees Parlement heeft voor donderdag al een spoedzitting georganiseerd en donderdagochtend ontmoeten de fractievoorzitters van het europarlement de voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso om over de referenda in Frankrijk en Nederland te praten.

Lees het commentaar Burgers wijzer dan politici van Elsevier en het dossier Referendum Europese Grondwet