Syp Wynia

woensdag 9 maart 2005 14:22

Op de middag van de dag dat het Amsterdamse Maagdenhuis weer eens bezet ging worden, was er een kleine, maar veelzeggende botsing van generaties. Voorafgaand waren er in en om het Maagdenhuis namelijk debatten en workshops, onder het motto: zijn babyboomers hypocriete profiteurs? Dat verhinderde menig babyboomer niet om enkele 'workshops’ te geven. Onder hen ook de babyboomer Lodewijk de Waal, vertrekkend voorzitter van de grootste vakcentrale.

De Waal raakte al ronddrentelend in gesprek met een lid van de organisatie, een slungelige jongeman die zich wat spijtig betoonde dat hij op 2 oktober mee had staan manifesteren op het Museumplein, waar De Waal en andere vakbondsvoorlieden heel wat volk op de been hadden weten te krijgen. Achteraf, zei de slungelige jongeman, had hij bedacht dat die demonstratie er toch vooral op gericht was om het prepensioen en andere voorrechten voor babyboomers te kunnen behouden. Eigenlijk had hij daar tegen zijn eigen belangen gedemonstreerd. De Waal kon daar niet veel tegenin brengen.

’s Avonds ging de beuk erin. Het Maagdenhuis moest het voor de tiende keer in 36 jaar ontgelden. Waar het op de avond van de 16de mei 1969 geradicaliseerde studentenbewegers waren die het voortouw namen, zo waren het nu krakersachtigen die als fronttroep optraden. Ze zagen er althans krakersachtig uit, maakten gebruik van krakersachtige middelen, hadden zich krakersachtig georganiseerd en weigerden net als krakers hun identiteit bekend te maken.

Hun actie was gericht tegen het plan van VVD-staatssecretaris van Onderwijs Mark Rutte om studenten bovenop hun reguliere studieduur van vier jaar nog eens anderhalf jaar respijt te geven, waarna de jaarlijkse eigen bijdrage voor het te genieten onderwijs 4.500 euro zou bedragen. Dat bedrag zou overigens tegen aantrekkelijke voorwaarden kunnen worden gefinancierd en in het geval van langdurige werkloosheid na de studie zelfs kunnen worden kwijtgescholden.

Is dat plan van Rutte onredelijk? Welnee. Als de samenleving na de basisschool en het middelbaar onderwijs je nog vijfenhalf jaar lang tegen zeer gereduceerd tarief onderwijs gunt, is het redelijk dat daarna het profijtbeginsel gaat tellen. En wat moeten we aan met het argument dat studenten zich zo niet meer kunnen 'ontplooien’ – wat veelal inhoudt dat ze in het bestuur zitten van clubs die zijn gespecialiseerd in het organiseren van drankgelagen? Of met het argument dat ze zo onvoldoende tijd krijgen voor twee studies?

Toegegeven – het zal niet simpel zijn om als je medicijnen studeert, daaraan een volle werkweek hebt en daarnaast moet werken omdat je elke euro moet omdraaien, daarnaast ook nog 'actief’ te zijn in een studentenclub. Maar ik heb niet in het minst medelijden met de vele studenten die pretstudies als communicatiewetenschap of kunstgeschiedenis doen. Waarom zouden die niet genoeg hebben aan vijfenhalf jaar, terwijl er vier jaar voor hun studie staat?

Op de achtergrond proefde ik dat de studenten het vooral voorzien hadden op het behoud van de rechten die hun ouders genoten. Namelijk om eindeloos door te kunnen studeren – als ze tenminste van thuis voldoende geld meekregen om in hun levensonderhoud te voorzien.

Des te merkwaardiger dat de actievoerders van nu zich weer door een soortgelijke voorhoede van radikalinski’s laten meevoeren, zoals dat eind jaren zestig het geval was met hun ouders of de vrienden van hun ouders. Destijds slaagde Ton Regtien er met zijn groepje anarchistische en even later vooral communistische vrienden in om een hele meute onwetende meelopers achter zich aan te krijgen. Brave gereformeerde bakkerszonen werden in die dagen in één nacht communist, om er maar bij te horen. Het leidde een periode in waarin de Nederlandse wetenschap, vooral de sociale wetenschap – net als toneel en beeldende kunst – werd geterroriseerd door lieden die het zelf waarnemen en denken uitschakelden en zich ondergeschikt maakten aan Moskou en Marx. Ze kregen hele faculteiten, soms hele universiteiten en vervolgens hele vakbonden – Lodewijk de Waal was niet de enige CPN’er – in hun greep. Menig landelijke krant vult zijn opiniekolommen tot op de dag van vandaag met inzichten van ex-Moskou-getrouwen.

Dat vond ik eigenlijk nog het allerergste aan die verder vrij onbenullige Maagdenhuisbezetting van 28 februari 2005. Weer liet een jonge, intellectuele voorhoede zich kapen door een kleine groep radikalinski’s. Waarom houden de studenten die het wel op een rijtje hebben zich weer zo stil? Of zijn ze misschien aan het studeren?

Door Syp Wynia