Syp Wynia

woensdag 4 januari 2006 16:21

Toen de Fransman Jacques Delors ruim tien jaar geleden afscheid nam als voorzitter van de Europese Commissie, deden de Duitse bondskanselier Helmut Kohl en de Spaanse premier Felipe González hem een niet te weigeren aanbod. De twee regeringsleiders stelden dat hij zoveel voor Europa had betekend dat hij hen moest blijven helpen met zijn 'ideeën en voorstellen’ en daartoe een eigen instelling moest oprichten.

Binnen de topclub van de Europese regeringsleiders sputterden de Franse president Jacques Chirac – politieke rivaal van socialist Delors – en de Britse premier John Major nog wel tegen. Maar anderen, onder wie de Nederlandse premier Wim Kok, steunden het idee. Zo kreeg Delors’ instituut 'Notre Europe’ in Parijs een jaarlijkse subsidie van 600.000 euro uit Brussel. Nu is 'Notre Europe’ maar een van de vele instellingen en organisaties die geld krijgen uit Brussel. Dat gebeurt om de zegeningen van het eenwordende én uitbreidende Europa aan te prijzen. Voor iedereen is er Brussels geld, op voorwaarde dat Brussel wordt aangeprezen.

Zo zijn er 350 hoogleraren in en buiten Europa die door Brussel zijn begiftigd met wat Jean-Monnet-leerstoelen worden genoemd, universiteiten hebben 'excellentiecentra’ die door Brussel worden gefinancierd en er zijn Europese academische netwerken die door Brussel worden betaald. Maar altijd onder dwingende voorwaarden: ze moeten zich richten op de 'opbouw van de Europese integratie’ en ze mogen zich niet bezighouden met het beleid van één of meer lidstaten.

De Europese Commissie is erg tevreden over het functioneren van deze van Brussel afhankelijk gemaakte wetenschappers. Er zouden zo jaarlijks 250.000 studenten worden opgeleid in 'het Europese geloof’. En inderdaad: als je even oplet, is nagenoeg iedereen die zich als jurist, historicus of politicoloog in Nederland over de Europese integratie uitlaat afhankelijk van de Brusselse subsidies. Het zijn vaak dezelfden die zich als 'onafhankelijk deskundige’ in debatten en op de opiniepagina’s van kranten als ijveraars voor het verenigde Europa uitlaten. Intussen staan ze wel op de loonlijst van Brussel.

Zo heeft de Europese Commissie dus het hele denken over Europa op academisch niveau onder controle gekregen. Maar dat is niet genoeg voor Brussel en Straatsburg. Het is nu, zo vindt men, van het allerhoogste belang om ook de burgers van Europa er op hun eigen kosten van te overtuigen dat ze in de eerste plaats Europese burgers zijn. In die geest kwam de Europese Commissie vorig voorjaar – toen zich het Franse en Nederlandse 'nee’ tegen de Europese Grondwet al aftekende – met steun van de rest van de Europese familie met een voorstel om in de jaren 2007 tot 2013 in totaal een kwart miljard euro uit te trekken voor het project Burgers voor Europa. Onthullend, die naam. Je zou toch zeggen dat Europa er voor zijn burgers is, maar blijkens de naamgeving van deze gigantische subsidiepot is dat een misverstand.

Nagenoeg alles en iedereen kan volgens het nieuwe plan geld uit Brussel krijgen. Maar – net als bij de wetenschappers – op voorwaarde dat ze een 'actief Europees burgerschap bevorderen’. Dat is in de ogen van de Europa-lobby vooral de moeite waard voor niet-gouvernementele organisaties, vakbonden, denktanks en dergelijke. Het Brusselse propagandageld moet worden besteed aan het 'voortzetten van de Europese dimensie in de activiteiten van deze organisaties’.

Voor ons is het goed te weten dat het kabinet-Balkenende sympathiek staat tegenover dit dure Brusselse propaganda-offensief. De Europese ministers voor cultuur en onderwijs bogen zich er al over. Blijkens het verslag kreeg het een 'enthousiast’ onthaal. Voor Nederland waren CDA-minister Maria van der Hoeven van Onderwijs en D66-staatssecretaris Medy van der Laan van Cultuur erbij. Aan de Tweede Kamer meldde het kabinet dat 'Nederland inhoudelijk positief’ staat tegenover het plan. En volgens VVD-staatssecretaris Atzo Nicolaï van Europese Zaken was het goed omdat het niet iets is dat de lidstaten zelf afkunnen. Het is bovendien 'proportioneel’. Voor alle duidelijkheid: dat was allemaal na 1 juni 2005, de dag waarop de meerderheid van de Nederlanders, mede uit wantrouwen jegens het geldverslinden in Europa, de Europese Grondwet afwees.

Maakt u zich intussen geen zorgen over de subsidie voor Jacques Delors. Zijn 'Notre Europe’ zit al gebakken. Het is de enige instelling die al bij voorbaat als goed doel in het nieuwe miljoenenplan is opgenomen.

Door Syp Wynia