De schadelijke dubbelrol van Bram Moszkowicz

woensdag 17 januari 2007 13:41

De verdediging van de beruchte Amsterdamse crimineel Willem Holleeder doet zijn advocaat Bram Moszkowicz geen goed. Sinds de aanhouding van zijn cliënt, een jaar geleden, is Moszkowicz voortdurend in opspraak en raakt hij steeds meer verstrikt in een 'vuile oorlog' met het Openbaar Ministerie (OM). Vorige week ontstond er opnieuw ophef, nu over zijn rol achter de schermen bij het 'exclusieve interview' van Holleeder met het misdaadprogramma Bureau Van den Heuvel.

De 'oorlog' begon met zijn eigen rol in het Holleeder-dossier, zoals Elsevier in februari 2006 onthulde. Volgens het OM onderhoudt Moszkowicz een te innige band met zijn criminele klantenkring. De suggestie wordt gewekt dat de raadsman volledig in de tang zit van zijn cliënt Holleeder.

Zoals bekend verdenkt het OM Holleeder onder meer van het afpersen van vastgoedhandelaren, onder wie de in 2004 in Amsterdam geliquideerde Willem Endstra. Het dossier bevat een verklaring van Endstra – tot zijn dood cliënt van Moszkowicz – dat hij eind 2002, nota bene op het kantoor van Moszkowicz, door Holleeder en enkele medeverdachten met een vuurwapen werd bedreigd. Moszkowicz had de zakenman dringend verzocht naar zijn kantoor te komen, waar vervolgens Holleeder de verraste Endstra ontving. Diverse getuigen, onder wie de ex-secretaresse van Moszkowicz, bevestigen de verklaring van Endstra min of meer, maar geen van hen heeft het incident zelf gezien. Moszkowicz zou niet tevoren van de bedreiging hebben geweten, maar het incident roept de vraag op wie op zijn kantoor de dienst uitmaakt.

De naam van Holleeder prijkt nog net niet in gouden letters op de gevel van het pand van Moszkowicz aan de Amsterdamse Herengracht, maar hij was er kind aan huis. De Heineken-ontvoerder gebruikte het kantoor als postadres, en ontmoette er andere onderwereldfiguren. Een aantrekkelijke lokatie, omdat de politie het kantoor van een advocaat niet mag afluisteren.

Moszkowicz is niet de enige advocaat die vriendschappelijke banden onderhoudt met zijn klanten. Sommige collega's zijn afgegleden tot het niveau maffia-advocaat. Treurig voorbeeld was de in oktober 2005 geliquideerde ex-advocaat Evert Hingst, die gemene zaak maakte met zijn criminele cliënten.

Zware jongens betalen hun advocaten vorstelijk – liefst zwart – maar stellen ook zware eisen. Voor je het weet, maken zij de dienst uit. Dat laatste overkwam Moszkowicz al eens als advocaat van drugsbaron Johan Verhoek, alias De Hakkelaar. Volgens een oud-lid van het OM was Moszkowicz naar eigen zeggen 'doodsbang' voor Verhoek. Net als De Hakkelaar is Willem Holleeder een veeleisende klant. Zijn dossier beslaat inmiddels 250 ordners. Pikant is de vraag wie de torenhoge rekening betaalt. Op papier heeft Holleeder weinig bezittingen.

Als ex-advocaat van Endstra bevindt Moszkowicz zich in een onmogelijke spagaat. Gedragsregel 7 verbiedt de raadsman de behartiging van tegenstrijdige belangen (zie 'Gedragsregels advocatuur' op deze pagina). Zelf ziet Moszkowicz geen bezwaar, ook al kondigde Holleeder in het gewraakte 'exclusieve interview' aan dat hij op de zitting in april een boekje zal opendoen over Endstra.

Begin 2006 heeft Moszkowicz in een gesprek met de deken van de Amsterdamse Orde van Advocaten, Hans van Veggel, en zijn plaatsvervanger Lian Mannheims uitleg gegeven over zijn 'dubbelrol'. Van Veggel zag geen aanleiding een onderzoek in te stellen naar het functioneren van Moszkowicz. Tijdens dat gesprek zijn afspraken gemaakt. 'Zolang ik mij aan die afspraken houd, is er volgens de deken geen probleem. De deken kan het advies geven een zaak niet te doen. Maar zelfs dat heeft hij niet gedaan. Ik vind dat veelzeggend.'

De lankmoedige opstelling van de deken zegt meer over het gebrek aan tanden van de Orde. De tegenstrijdige belangen zijn evident. Eerder overwogen de officieren van justitie om Moszkowicz als getuige te ondervragen over het incident met Endstra op zijn kantoor, maar na een fel protest van de Orde van Advocaten hebben ze daar inmiddels van afgezien. Volgens het OM kan het bij de verdediging van Holleeder gebeuren dat Moszkowicz 'over Endstra iets naar voren wil brengen dat in strijd kan komen niet alleen met de verplichte geheimhouding maar ook met de nodige prudentie over een voormalige cliënt'. Hoe leest de deken gedragsregel 7?

Er is meer. Holleeder had geen toestemming om vanuit de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught te bellen met de pers. Justitie onderzoekt hoe het uitgezonden gesprek tot stand kwam. Meest voor de hand liggende optie is dat Moszkowicz zijn 'advocatenlijn' ter beschikking stelde. Die mag niet worden afgeluisterd. In NOVA erkende Moszkowicz vorige week dat hij tevoren op de hoogte was van het gesprek, maar hij ontkent ten stelligste dat het via zijn lijn plaatshad.

Collega-advocaten, die anoniem willen blijven, twijfelen sterk aan die verklaring en vrezen dat straks alle 'geheimhoudersgesprekken' vanuit de EBI worden afgeluisterd. Daarmee zouden de belangen van de hele beroepsgroep worden geschaad.

Als gevolg van de 'vuile oorlog' moet Moszkowicz voortdurend zichzelf vrijpleiten en kan hij de verdediging van Holleeder niet goed doen. Hoogste tijd dat de eigen beroepsgroep hem tot de orde roept. In het belang van alle partijen moet Moszkowicz de verdediging van Holleeder neerleggen. En wel meteen.

Kader bij artikel:

GEDRAGSREGELS ADVOCATUUR
Hoe een advocaat met zijn cliënt moet omgaan

Regel 5: Het belang van de cliënt, niet enig eigen belang van de advocaat, is bepalend voor de wijze waarop de advocaat zijn zaken dient te behandelen.

Regel 6: De advocaat is verplicht tot geheimhouding; hij dient te zwijgen over bijzonderheden van door hem behandelde zaken, de persoon van zijn cliënt en de aard en omvang van diens belangen.

Regel 7: De advocaat mag zich niet met de behartiging van de belangen van twee of meer partijen tegenstrijdig zijn of een daarop uitlopende ontwikkeling aannemelijk is.

Door Gerlof Leistra