Syp Wynia

woensdag 12 september 2007 18:37

De afgelopen halve eeuw is de Nederlandse samenleving sterk veranderd. De opbouw van de verzorgingsstaat en het toelaten van honderdduizenden migranten uit de Derde Wereld spelen bij die veranderingen een centrale rol. Daarbij hebben die massa-immigratie en de verzorgingsstaat veel met elkaar te maken, al was het maar omdat de verzorgingsarrangementen een grote aantrekkingskracht uitoefenen op de veelal analfabete of laagopgeleide migranten.

In elk geval maken dergelijke migranten en ook hun nazaten een onevenredig groot gebruik van de uitkeringen, subsidies en toeslagen op het gebied van inkomen, huisvesting en gezondheidszorg. Per saldo kost een klein immigrantengezin de Nederlandse collectieve financiën 250.000 euro. Gegeven het feit dat er nu zo’n 1,8 miljoen niet-westerse allochtonen in Nederland zijn en hun aantal toeneemt, is dat een kostbare affaire.

In diezelfde halve eeuw is Nederland ook een van de koplopers geworden op het gebied van ontwikkelingshulp. Toen die hulp begon, was er nog een duidelijk verband met het verlies van Nederlands-Indië, het huidige Indonesië. Zendelingen en missionarissen waren op zoek naar een nieuwe bestemming. Maar ook schuldgevoel over de toenemende welvaart hier en het achterblijven van Afrika, Azië en Latijns-Amerika en het idee dat wij de mensen aldaar moesten redden, speelden een rol.

Inmiddels kost het steeds meer moeite om nog zinnige redenen te vinden om de hulp te schragen. Landen die geen hulp kregen, doen het doorgaans aanzienlijk beter dan landen die al tientallen jaren aan het ontwikkelingsinfuus liggen. Als hulp al helpt, is het niet te meten, en het is maar al te vaak aannemelijk dat de hulp averechts uitpakt.

Dat hoeft nog geen reden te zijn om geen hulp te geven. Het heeft er alle schijn van dat het de gevers een fijn gevoel geeft als ze doneren aan de Derde Wereld. Ook als de ontvangers daar uiteindelijk niet beter van worden, is dergelijke hulp niet tegen te houden. Het is wel twijfelachtig of de staat, zoals in Nederland het geval is, een hoog vast percentage van de Nederlandse economie (zo’n 0,8 procent, het kabinet-Balken­ende IV maakt er weer meer van) aan die overwegend nutteloze hulp moet besteden. Op die manier heeft de Nederlandse belastingbetaler de afgelopen decennia voor een kapitaal weggebracht. Dat is een tweede kostbare affaire.

Op zowel de immigratie van laagopgeleiden uit verre landen als op de ontwikkelingshulp is dus in hoge mate de Wet van Bedrog van toepassing: wat er fout kan gaan, dat gaat fout. Niettemin is er een onweerstaanbare, zij het nauwelijks te beredeneren drang om ermee door te gaan. Er wordt voortdurend, op het amechtige af, gezocht naar rationele gronden om de immigratie uit de Derde Wereld op te stuwen. Er wordt al even amechtig gezocht naar redenen om de ontwikkelingshulp van een legitimatie te voorzien.

Bij deze wanhopige zoektocht is een jaar of vijf geleden het wondermiddel gevonden: emigratie, of althans tijdelijke emigratie, vanuit de Derde Wereld naar Europa, naar Nederland ook, zou een probate nieuwe vorm van ontwikkelingshulp zijn. Dat idee is niet alleen in Brussel, maar ook in Den Haag omarmd. Maar omdat de twijfel blijft, moeten de ministeries van Justitie en van Buitenlandse Zaken dit najaar toch maar weer eens een nieuwe nota schrijven, waarin die probate oplossing nader uit de doeken wordt gedaan. Ik wens de betrokken ambtenaren veel sterkte, want ze zullen er een zware dobber aan hebben.

Laten we wel zijn. Op immigratie van het kostbare soort dat we nu wel kennen, zit geen verstandig mens te wachten. Uiteindelijk ook de Derde Wereld niet, want de beste mensen trekken daar weg en het geld dat ze naar huis sturen, vormt al net zo’n indommel-infuus als de ontwikkelingshulp.

Daarom zou mijn eerste advies zijn: privatiseer de ontwikkelingshulp. Geef de Nederlandse burgers de 4,5 miljard euro terug die de Nederlandse staat ook dit jaar weer aan doorgaans nutteloze hulp uitgeeft. Dan kunnen de burgers altijd nog beslissen of ze dat geld ten behoeve van hun eigen fijne gevoel voor eigen rekening naar de Derde Wereld sturen.

En mijn tweede advies: nationaliseer het immigratiebeleid. Het risico dat er in Den Haag weer onbezonnen stappen worden gezet, is al groot genoeg. Voorkom dat Brussel, dat hard bezig is het immigratiebeleid naar zich toe te trekken, daarbovenop niet nog eens eigen schadelijke stappen kan doen.

Door Syp Wynia