Hoogervorst: 'Nederland fundamenteel instabiel'

dinsdag 8 maart 2005 18:42

VVD-minister Hans Hoogervorst van Volksgezondheid, Welzijn & Sport pleit deze week in Elsevier voor het 'drastisch indikken' van het aantal politieke partijen, omdat Nederland anders onregeerbaar zal worden.

Volgens Hoogervorst is Nederland politiek dermate instabiel geworden dat het onregeerbaar dreigt te worden. In een essay in het weekblad Elsevier (alleen voor abonnees) vergelijkt de minister de politieke situatie in Nederland met de 'Latijnse toestanden' in het Italië van de jaren tachtig van de vorige eeuw.

Hoogervorst pleit er onder meer voor om het aantal politieke partijen in Nederland 'drastisch in te dikken'. Verkiezingen zouden in zijn ogen 'in essentie' een 'wedstrijd moeten zijn tussen twee politieke blokken'. Zo'n tweestromenstelsel van twee grote partijen of twee partijcoalities bestaat in veel van de ons omringende landen en leidt daar volgens Hoogervorst tot meer politieke stabiliteit.

Balans
Hoogervorst maakt in het essay de balans op van de politieke aardverschuivingen van 1994 en 2002. Hij trekt daaruit de conclusie dat de Nederlander een wispelturige, 'zappende' kiezer is geworden en dat het huidige – laagdrempelige - kiesstelsel daarop niet berekend is.

Het is volgens Hoogervorst gemaakt voor een 'honkvaste' kiezer en die bestaat in zijn ogen bijna niet meer. Omdat het in Nederland relatief gemakkelijk is om met een nieuwe partij in de Kamer te komen, leidt dat veel vaker dan vroeger – en veel meer dan in andere landen - tot politieke aardschokken die niet bevorderlijk zijn voor de politieke stabiliteit en regeerbaarheid van het land.

Ook in een ander opzicht leidt een politiek tweestromenland volgens Hoogervorst tot meer rust. De combinatie van veel politieke partijen en de 'explosief toegenomen' media-aandacht voor Den Haag leidt volgens hem tot een uiterst schadelijke trivialisering van de politiek. 'Te veel partijen strijden over te weinig meningsverschillen en te veel media zijn op jacht naar te weinig nieuws.'

Onverschilligheid
Dat proces vergroot uiteindelijk de onverschilligheid van de kiezer, wat dan weer leidt tot nog meer hyperige profileringsdrang bij politici. Een tweestromenstelsel betekent volgens Hoogervorst misschien 'minder spektakel op de buis', maar de debatten die overblijven zullen er meer toe doen.

Hoogervorst (ga naar zijn website bij VWS) laat in zijn essay in Elsevier in het midden hoe dat tweestromenstelsel moet worden bereikt. In zijn ogen zijn er diverse mogelijkheden: variërend van een klassiek districtenstelsel tot de invoering van een forse kiesdrempel.