Oudere vrouwtjes populair bij chimpansees

dinsdag 21 november 2006 10:32

Omdat chimpansees massaal vreemdgaan, zijn de mannetjes veroordeeld tot oudere vrouwtjes die hun vruchtbaarheid ruimschoots bewezen hebben.

In tegenstelling tot - naar verluidt - mensen geven mannetjes bij chimpansees niet de voorkeur aan jongere, maar juist aan oudere vrouwtjes - die overigens vrijwel het hele leven vruchtbaar blijven. Dat vermoeden bestond al langer bij aaponderzoekers, maar een grootschalig onderzoek bevestigt deze hypothese.

Amerikaanse onderzoekers analyseerden zeven jaar lang het gedrag van meer dan dertig chimpansees in een nationaal park in Oeganda.

 Daarbij hanteerden ze vier criteria voor aantrekkelijkheid van vrouwtjes voor het andere geslacht: hoeveelheid toenaderingen voor copulatie, aantal mannetjes dat zich aandiende bij ovulerende vrouwtjes, status van de mannetjes en gevechten over vrouwtjes.

Promiscu
Inderdaad bleek er voor ieder afzonderlijk criterium een rechtevenredig verband te bestaan tussen leeftijd en aantrekkelijkheid van vrouwtjes. De samengestelde 'aantrekkelijkheidsindex' wees uit dat 45-jarige vrouwtjes twee keer zo aantrekkelijk zijn als 15-jarige.

Chimpansees, onze nauwste nog levende verwanten, blijken in dit opzicht dus opmerkelijk te verschillen van mensen. De onderzoekers wijten dit aan de promiscuïteit van de chimpansee - of aan de monogamie van de mens.

Aangezien de mannetjeschimpansee toch niet verwacht lange tijd aan een vrouwtje vast te zitten, zou hij de voorkeur geven aan het korte-termijn resultaat: gegarandeerde, want door de jaren bewezen vruchtbaarheid.

De Nederlandse primaatonderzoeker Frans de Waal zet overigens vraagtekens bij de conclusies: niet omdat chimpansees liever jonge vrouwtjes zouden willen, maar omdat volgens hem in de praktijk helemaal niet is bewezen dat mannen bij mensen de voorkeur geven aan jonge vrouwen.

• Abonneer u op de gratis dagelijkse nieuwsbrief van elsevier.nl
• Doe Elseviers nieuwsquiz met zeven vragen over de afgelopen week

Door Bas Benneker