Nobelprijs Vrede naar atoomwaakhond IAEA

vrijdag 7 oktober 2005 11:09

Mohamed ElBaradei (63) en zijn Internationaal Atoom Energie Agentschap IAEA zijn de winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede. Dat heeft het Nobelcomité in het Noorse Oslo bekendgemaakt.

Mohammed ElBaradei
ElBaradei en het IAEA krijgen de onderscheiding 'voor hun inspanningen om te voorkomen dat nucleaire energie voor militaire doeleinden wordt ingezet, en om te verzekeren dat nucleaire energie voor vredesdoeleinden wordt gebruikt op de veiligste manier', zo schrijft de jury op de website van de Nobelprijs.

Kernwapens
De Egyptenaar ElBaradei werkt al sinds 1984 bij het IAEA, het atoomagentschap van de Verenigde Naties (VN). Vorige maand werd hij voor de derde keer gekozen als directeur. De IAEA werd in 1957 opgericht door de VN om toezicht te houden op de ontwikkeling van atoomenergie voor vreedzame doeleinden. Enkele jaren geleden werd het mandaat uitgebreid met de controle van ontwikkeling van kernwapens.

Waarnemers verwachtten al dat de prijs zou worden toegekend aan een persoon of een instantie die zich inzet voor de afschaffing van atoomwapens. Die vermoedens werden ingegeven door het feit dat het dit jaar zestig jaar geleden is dat de Verenigde Staten met de atoombommen op de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki een einde maakten aan de Tweede Wereldoorlog.

Recordaantal genomineerden
Dit jaar was een recordaantal van 199 personen en organisaties voor de vredesprijs genomineerd. De namen van de genomineerden zijn traditiegetrouw geheim. Toch waren een aantal bekend, omdat degenen die hen nomineerden hun keus openbaar maakten. De namen mogen worden aangedragen door eerdere winnaars, parlements- en kabinetsleden en academici.

Onder de genomineerden waren de Amerikaanse oud-minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell voor zijn inzet voor vrede in Soedan en U2-zanger Bono voor zijn pogingen de schulden van arme landen te laten kwijtschelden.

Eerder deze week werden al de winnaars van de Nobelprijzen voor de Geneeskunde, Scheikunde en de Natuurkunde bekendgemaakt (lees Nobelprijs voor het maken van plastic). De uitreikingen voor Literatuur en Economie volgen nog.

De Nobelprijs voor de Vrede is de enige van de zes Nobelprijzen die niet door de Zweden, maar door de Noren wordt uitgereikt. De prijs, waaraan 1,1 miljoen euro is verbonden, wordt op 10 december uitgereikt in Oslo. 

Nobelprijs naar IAEA en ElBaradei (video Zoom.in)