Voors en tegens in het broeikasdebat

woensdag 25 oktober 2006 09:52

De dominante theorie is dat de aarde opwarmt en dat dit komt door het versterkte broeikaseffect. Dat laatste behelst dat er in de atmosfeer gassen voorkomen die wel het zonlicht naar de aarde doorlaten maar niet de warmtestraling van de aarde naar het heelal.

Door Simon Rozendaal

Dat er een broeikaseffect op aarde is, staat buiten kijf – anders zou het zo’n zestien graden koeler zijn – maar het betreft hier het versterkte broeikaseffect, ten gevolge van de toegenomen concentratie aan kooldioxide, CO2.

Sterke punten
Er zijn drie sterke punten die voor deze visie pleiten.
1. Het is wetenschappelijk al bijna honderd jaar (sinds Arrhenius) bekend dat een toename van CO2 en andere broeikasgassen in principe leidt tot een opwarming.
2. De concentratie van CO2 in de atmosfeer stijgt sinds ongeveer 1900 gestaag.
3. De temperatuur is in de twintigste eeuw ongeveer 0,7 graad Celsius gestegen.

 
Wat veroorzaakt de opwarming van de aarde? Zowel op de website van de VN-organisatie IPCC als van het KNMI valt meer informatie te vinden over de dominante theorie.

Broeikassceptici
Het minderheidsstandpunt is dat het allemaal wel meevalt. In feite betreft het hier een waaier van verschillende opvattingen, vaak samengevat onder de noemer broeikassceptici.

Sommige onderzoekers menen dat het niet vast staat dat de temperatuur op aarde met 0,7 graad is gestegen. Andere dat het niet zeker is dat de stijging van de CO2-concentratie door de mens wordt veroorzaakt. Ook zijn er onderzoekers die er op wijzen dat de opwarming van de aarde misschien wordt veroorzaakt door een extra actieve zon.

Voor de sceptische visie pleiten ook enkele punten.
1. Er is eigenlijk tamelijk weinig bekend over het klimaat. De relatie tussen CO2 en de temperatuur is bijvoorbeeld niet zo simpel. Tussen 1940 en 1970 steeg de CO2-concentratie in de atmosfeer, maar daalde de temperatuur op aarde. Er was zelfs sprake van angst voor een nieuwe ijstijd.
2. De temperatuur op aarde is, zo weten we uit de geologie, altijd op en neer gegaan, net als de CO2-concentratie. Ver voordat de mens via het verbranden van fossiele brandstoffen CO2 in de lucht pompte waren er perioden dat het warm was met veel CO2, warm met weinig CO2, koud met veel CO2 en koud met weinig CO2.
3. De zon heeft het de laatste vijftig jaar behoorlijk op zijn heupen. Ook op Mars is momenteel sprake van een stevig broeikaseffect, terwijl daar toch geen auto's rondrijden en schoorstenen roken.

Kritiek
Er zijn verschillende websites waar het sceptische standpunt wordt verkondigd. Een ervan is degroenerekenkamer.nl, sepp.org een andere. In het boek Man-Made Global Warming: Unravelling a Dogma, uitgegeven bij Multiscience in Engeland, zetten Hans Labohm, Dick Thoenes en ondergetekende ook kritiek uit op het dominante broeikasstandpunt.

Brendan O'Neill schreef een aardig artikel over de gevaren van censuur in deze discussie en geeft daarin enkele voorbeelden. Interessant is ook het artikel van klimaatonderzoeker Roy Spencer op TCSDaily.