Dom gekrijs over Brazilië in Het Journaal

dinsdag 29 mei 2007 09:10

Na een aangename KLM-vlucht thuis aangekomen – ik heb zelfs geslapen en heb dus een paar uur niet meegestuurd; de piloten deden heel goed hun werk - nam ik me voor om eindelijk eens aan dat bezoek aan de Reagan Library een blogje te wijden.

Maar het NOS-Journaal stond aan, en dat is geen programma waarbij je je bloeddruk onder controle houdt. Het Journaal opende met een sensationeel bericht: tientallen doden in Brazilië bij een soort stadsoorlog.

Gekrijs
Brazilië. Dat betekent correspondente Marjon van Royen. Dat betekent gekrijs en stemmingmakerij. En een stadsoorlog? Is het daar niet constant stadsoorlog?

De briljante demograaf Gunnar Heinsohn beschrijft in zijn boek ‘Zonen en wereldmacht’ de rampen die samenhangen met bevolkingsexplosies, en hij doelt met name op de rampen die samenhangen met de aanwezigheid van veel boze jonge mannen zonder werk en zonder doel. Het resultaat daarvan heet oorlog en burgeroorlog.

In Brazilië, dat hij in zijn boek noemt, is de gewelddadigheid naar binnen gericht, een burgeroorlog dus. Zoals de revolutionaire Marjon aangaf: jaarlijks vallen er 50.000 doden door geweld in Brazilië.

Irak
Om een vergelijking te maken: sinds de Irak-oorlog begonnen is, zijn er volgens de onafhankelijke tellers van Iraq Body Count in Irak ergens tussen de 64.000 en 70.000 mensen om het leven gekomen.

In Brazilië zijn er sinds het begin van die oorlog 200.000 mensen gedood zonder dat daar George W. Bush voor verantwoordelijk is.

Dat zijn nog eens aantallen! 200.000 doden. Geheel puur natuur! Veel jongemannen betekent veel adrenaline en andere gekmakende hormonen, en in de machocultuur van Brazilië, waaraan Marjon zo verslaafd is, betekent dat messen en kogels.

Zomaar
Waarom opende het Journaal met het bericht van Marjon?

Zomaar. Omdat het er was. Omdat Marjon er zin in had. Niet omdat er nieuws was.

En als dat er was had het als volgt moeten heten: ‘Rustige dag in burgeroorlog in Brazilie: slechts enkele tientallen doden.’

Vredige dag
Ja, ‘tientallen doden in stadsoorlog’ betekent in Brazilië: een vredige dag. Gemiddeld vallen er elke dag 136,9 doden door geweld, heel wat meer dan in Irak, maar dat is geen nieuws. Nieuws is wanneer er in Rio en Sao Paolo vijfhonderd doden zouden vallen. Of slechts ‘tientallen’.

Het was niks-nieuws. Niet dat het oninteressant is: de continue burgeroorlog in Brazilië is wel degelijk een item in Nova of Netwerk waard, maar het vraagt om diepgang en achtergrondinformatie en om de stem van Heinsohn, die directeur van het Genocide Instituut in Bremen is en heel goed uit zijn woorden kan komen. Hij is geen ideoloog. Hij kan uitstekend verklaren waarom landen die geboorteexplosies beleefd hebben die de draagkracht van de economie overstijgen gewelddadig zullen worden.

Marjons item was geen nieuwsitem waarmee je het Journaal opent. Het was dus een beetje kijkersbedrog. Komkommerverhaal.

En omdat ik daar weer een beetje boos over was, schuif ik mijn stukkie over de Reagan Library maar weer op.

Leon de Winter