Zo sprak Hugo Claus tot de paus en Mohammed

donderdag 20 maart 2008 11:10

Wanneer dit eindelijk leven endt
vergaat het eindeloze leven,
door kind noch kraai herkend
en niemand ooit vergeven.

Je versplinterde je eigen troon
toen je viel in de kille grond en
vermetel, bleek en brandschoon
liep je leeg uit je eigen wonden.

Dit zijn enkele regels uit het gedicht ‘Uitvaert’. Een groot Nederlandstalige dichter is heengegaan. Fysiek is er hij niet meer. De dichter is er altijd, de mens is heengegaan. Als jonge banneling heb ik mijn huis gevonden in de Nederlandse taal. De dichters zijn de echte prinsen en koningen van een taalcultuur. Zij hebben mij de gastvrijheid geboden om in hun taal te leven: Claus, Achterberg, Campert, Mulisch, Reve, Hermans.

Hugo Claus
Een soort literaire herfst valt langzamerhand over Nederland. Het verlies blijft groot wanneer de dichters vrijwillig of onvrijwillig heengaan. Waarheen gaat een dichter? De dichter gaat terug naar zijn gedichten. In zijn poëzie vindt hij zijn laatste rustplaats. Hugo Claus is gestorven. Nu hij niet meer leeft, zijn Hugo’s gedichten ook wees geworden.

Naar aanleiding van het bezoek van paus Johannes Paulus de Tweede aan België in de jaren tachtig schreef hij de gedichten voor de bundel ‘Een weerzinwekkend bezoek’. Het waren volgens Claus, ordinaire gedichten die op een ordinaire religie (het katholicisme) betrekking hadden:

Wanneer en hoe ik met haar vree?
Vóór of na je sacrament?
Koest, Paus, in je hoek! In je tent!
Waar bemoei jij je mee?

Meningsuiting
Vrijheid van meningsuiting en religiekritiek was toen niet in het geding. Evenmin was er sprake van bedreiging, vervolging en haatklachten. Nu zouden mijn tegenstanders kunnen beweren dat Hugo geen politicus maar een dichter was. Waren dan die antichristelijke politieke bewegingen in Europa zoals D66, ook een dichterverbond? Wat zou die ongeletterde demagoog, Harry de Winter, zeggen wanneer ik in deze gedichten het woord Mohammed ga invoeren?

Wanneer en hoe ik met haar vree?
Vóór of na je salaat (gebed)?
Koest, Mohammed in je hoek! In je tent!
Waar bemoei jij je mee?

De vaginale heerschappij van profeten wordt op een onnavolgbare wijze verwoord in simpele maar dwars door de tijd heen onverwoestbare dichtregels. We vervangen ter ere van Claus, de woorden ‘paus Paulus de Zevende’ met Mohammed ibn Abdallah, ‘de Pool van Rome’ met Mohammed A. van Mekka, ‘maagden’ met martelaren en ‘godlikkers’ met Allahlikkers. Zo sprak de dichter tot de paus, Mohammed en alle andere lastpakken:

Eeuwen geleden zei een freak van een Griek:
‘Alleen een lul mag in de hemel,
een kut gaat zo maar dood.’
Iets later zei Mohammed ibn Abdallah:
‘Alleen martelaren geraken in de hemel.’
Gisteren zei Mohammed A. van Mekka:
‘Wie niet getrouwd is mag niet neuken.’
Hoe lang zullen die gore Allahlikkers
Nog regeren
over de tedere spier
in de vochtige kier?

Wilders
Nu de dichters dood zijn of zwijgen alsof ze dood zijn, neemt Geert Wilders de plaats van de dichterlijke opstand in. De politici moeten toch weer politiek (en geen poëzie) gaan bedrijven.

Een coalitie van bange mensen demonstreert zaterdag op de Dam tegen het grote Gevaar. Hadden ze maar na 2 november 2004 met woorden een vuist gemaakt tegen terreur, dreiging en tirannie van de politieke nazaten van Mohammed. Ik ben ook tegen het racisme, maar alleen het feit dat daar die ongeletterde Harry de Winter vooroploopt, moet redengevend zijn om thuis te blijven.

Fitna
Mawlid an-Nabi, de geboortedag van de profeet Mohammed. Vandaag, de twaalfde dag van de islamitische maand rabi-ul-awwal, wordt beschouwd als de geboortedag van profeet Mohammed. De sjiieten denken dat de profeet een paar dagen later (dit jaar) op 25 maart zou zijn geboren.

Zou Geert vandaag de vrienden Mohammed blij willen maken met zijn Fitna? Of doet hij dat uit respect voor de sjiieten op 25 maart?

Afshin Ellian