Bakzeil voor Commissie Gelijke Behandeling!

vrijdag 15 mei 2009 09:55

In een multiculturele samenleving komen immers verschillende culturele normen bijeen

In een multiculturele samenleving is een botsing tussen de grondrechten onvermijdelijk. In zo’n samenleving komen immers verschillende culturele normen bijeen.

Onder het woordje cultuur verstaan sommigen alleen maar eten, drinken, dansen, muziek, exotische talen en grapjes. Deze elementen leveren vaak geen problemen op.

Het probleem begint bij de door culturen gesanctioneerde geboden en verboden. Daarbij speelt de religie een niet te overschatten rol. In de afgelopen jaren zagen wij talloze voorbeelden van botsende grondrechten, met een multiculturele achtergrond, in tal van Europese landen. In Nederland gaat het vaak om onderwijsvrijheid, godsdienstvrijheid en gelijkheid.

Gediscrimineerd
De conflicterende partijen gaan in Nederland vaak in beroep bij de Commissie Gelijke Behandeling. Zij voelen zich gediscrimineerd vanwege hun godsdienstige verschijning. Het gaat dan niet om de godsdienstige opvattingen, maar om de godsdienstige verschijningen.

Een uitspraak van de Commissie Gelijke Behandeling is niet bindend. Het is een arbitraire uitspraak. De Commissie wordt regelmatig verweten dat zij te vaak meegaat met de religieuze argumentaties.

In beroep
Het wordt interessant als één der partijen in beroep gaat bij de gewone rechter. De gewone rechter moet, in tegenstelling tot de Commissie, met meer maatschappelijke factoren rekening houden dan alleen maar artikel 1 van de Grondwet.

De vraag is dan: oordeelt de gewone rechter anders? Deze week deed Centrale Raad van Beroep uitspraak in de zaak van de ontslagen docente economie van het Vader Rijn College te Utrecht, die geen handen meer wilde schudden van mannelijke collegae. Zij had een tijdelijke aanstelling tot 1 augustus 2007.

Op de eerste schooldag, na de zomervakantie van 2006, berichtte zij per e-mail al haar collega’s dat zij vanwege haar geloofsovertuiging geen handen meer zou geven aan mannelijke collegae. Zij werd geschorst en is uiteindelijk vóór de afloop van haar tijdelijk dienstverband ontslagen. Dit zijn de feiten.

Argumentatie
De Commissie Gelijke Behandeling stelde de (reborn) moslima in het gelijk: de school mag niet indirect onderscheid maken op grond van godsdienst bij de arbeidsomstandigheden door de eis te stellen dat docenten bij het begroeten een hand moeten geven.

De rechtbank daarentegen stelde in de eerste aanleg de schoolleiding in het gelijk. Wat was de argumentatie van de school? De leidinggevenden van de school waren dit van mening:

‘De school waarbij betrokkene in dienst was, streeft een respectvolle omgang met elkaar na door het voorschrijven van een uniforme begroetingsregel eruit bestaande dat men elkaar bij gelegenheid een hand schudt. De openbare school wil openstaan voor een ieder en het propageren van de eigen levenovertuiging, godsdienstbeschouwing of politieke voorkeur acht de school niet gewenst. Voor de keuze van de begroetingsregel heeft de school zich aangesloten bij de in Nederland algemeen geaccepteerde fatsoens- en omgangsvormen.’

Botsende belangen
Twee botsende belangen: de begroetingsregel versus de godsdienstige overtuiging.

Allereerst stelde de rechter vast dat deze geloofsuiting zich in de openbaarheid manifesteert. Dat is belangrijk. Want het zou anders zijn als dit in de privésfeer gebeurde. Een geloofsuiting in de openbaarheid richt zich namelijk ook tot leerlingen, ouders en anderen. Hier ontstaat het probleem: ouders en hun kinderen wensen dat de normale normen en waarden in acht worden in genomen.

De begroetingsregel is daarom, aldus de rechter, direct gerelateerd aan de functievervulling:
‘Het belang van de openbare school, gelegen in het voorkomen van segregatie en het bevorderen van de duidelijkheid in een multiculturele schoolgemeenschap, weegt in de gegeven omstandigheden zo veel zwaarder dan het door betrokkene nagestreefde belang bij verscheidenheid, dat de Raad van oordeel is dat de voorgeschreven begroetingswijze, te weten het schudden van handen, passend en noodzakelijk is te achten.’ De school werd dus in het gelijk gesteld.

Juiste redenering
Dit noem ik pas argumentatie en een juiste redenering. Nu moet de Commissie Gelijke Behandeling zich aanpassen aan het geldende recht, namelijk deze uitspraak.

En wat die moslima moet doen? Wees eerlijk, zoals de orthodoxe joden. Aanvaard de prijs van het zelfgekozen strenge islamitische geloof in een vrije samenleving.

Afshin Ellian